II SA/Wa 2133/17
WyrokWSA w Warszawie2018-12-11
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Janusz Walawski, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, który stanowi o nabyciu prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi, może zostać wydana bez wyczerpującego uzasadnienia wskazującego na przyczyny wyboru zwolnienia zamiast pozostawienia w służbie, zwłaszcza w sytuacji, gdy policjant powrócił do służby na mocy wcześniejszego wyroku sądu?Ratio decidendi
Decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji ma charakter uznaniowy, jednakże uznanie to nie zwalnia organu z obowiązku prawidłowego przeprowadzenia postępowania administracyjnego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji. Wadliwe uzasadnienie, które nie wyjaśnia przyczyn wyboru zwolnienia zamiast pozostawienia w służbie, stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego i uniemożliwia kontrolę decyzji, co skutkuje koniecznością jej uchylenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R.M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu R.M. ze służby w Policji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o Policji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym wadliwe uzasadnienie decyzji. Policjantka została zwolniona na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, który przewiduje możliwość zwolnienia po nabyciu prawa do emerytury z tytułu 30 lat wysługi.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz poprzedzający ją rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Janusz Walawski (spr.), Danuta Kania, Protokolant referent stażysta Monika Duma Szymczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi R.M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...]
UZASANIENIE
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] października 2017 r. wydał decyzje nr [...], którą utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie zwolnienia R. M. ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2017 r. i nadaniu rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał ustalony w sprawie stan faktyczny i stwierdził, że organ pierwszej instancji w sposób wyczerpujący zbadał w wszystkie okoliczności związane ze sprawą i wziął pod uwagę zarówno interes społeczny, wyrażający się w prawidłowym i sprawnym funkcjonowaniu jednostek i komórek organizacyjnych Policji, jak też słuszny interes strony. Zasadnie również nadał rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności. Organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że pozostawienie odwołującej się w służbie oraz ewentualne mianowanie jej na inne stanowisko służbowe w innej komórce organizacyjnej wiązałoby się z koniecznością odpowiedniego przygotowania do pracy na nowym stanowisku, co biorąc pod uwagę możliwość skorzystania przez nią w każdym czasie z przysługujących jej uprawnień emerytalnych, należy uznać za bezcelowe.
Powyżej określona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stała się przedmiotem skargi R. M., reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika. Pełnomocnik skarżącej zarzucił w skardze, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782 z późn. zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Ponadto pełnomocnik skarżącej podniósł zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 10 , art. 15, art. 77 § 1 , art. 80, art. 107 § 3 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 dalej jako "k.p.a."). Podnosząc te zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy rozkazu personalnego organu pierwszej instancji i zasądzenia od organu kosztów postępowania.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "P.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Wystąpienie przesłanki określonej w tym przepisie nie obliguje organu wprost do zwolnienia policjanta ze służby aby zwolnić policjanta ze służby na podstawie tego przepisu organ zobowiązany jest wyjaśnić dlaczego, mając wybór pomiędzy pozostawieniem policjanta w służbie a jego zwolnieniem, decyduje się wybrać to drugie rozwiązanie. Decyzja ma zatem charakter uznaniowy, co oznacza, iż przedmiotem kontroli Sądu jest wyłącznie zakres dokonanego przez organ uznania oraz przedstawiona w tym zakresie argumentacja. Innymi słowy Sąd bada jedynie, czy podjęta w drodze uznania administracyjnego decyzja nie posiada cech dowolności.
Jako argument przemawiający za wyborem zwolnienia skarżącej wskazał interes społeczny, wyrażający się w prawidłowym i sprawnym funkcjonowaniu jednostek i komórek organizacyjnych Policji, jak też słuszny interes strony. Organ wskazał również, że pozostawienie skarżącej w służbie wiązałoby się z koniecznością odpowiedniego przygotowania jej do pracy na nowym stanowisku, co biorąc pod uwagę możliwość skorzystania przez nią w każdym czasie z przysługujących jej uprawnień emerytalnych, byłoby bezcelowe.
W tym miejscu zasadnym jest odwołanie się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 649/09, którym został uchylony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1178/08 w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby w Policji na podstawie tego samego przepisu na podstawie którego została wydana decyzja obecnie kontrolowana. Natomiast na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 332/10 skarżąca powróciła do służby, którą pełniła do dnia [...] sierpnia 2017 r. tzn. do dnia wydania rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...], któremu organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Uznaniowy charakter zaskarżonej decyzji, której podstawę materialnoprawną stanowił art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji nie zwalniał organu o obowiązku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją, co powinno znaleźć potwierdzenie w jej uzasadnieniu, odpowiadającym warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany wyjaśnić dokładnie stan faktyczny sprawy, który znajdzie potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym i uzasadnieniu. Wadliwe uzasadnienie decyzji wydanej w trybie uznaniowym uniemożliwia kontrole takiej decyzji i stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności jego zasad ogólnych.
Rozpatrują ponownie sprawę organ zobowiązany jest uwzględnić powyższe rozważania Sądu, a w szczególności, czy tylko wiek skarżącej jest przeszkodą w dalszym pełnieniu przez nią służby, czy być może przeszkodę stanowi jej stan zdrowia, który może zostać przez organ podany kontroli. Ponadto organ powinien rozważyć, czy policjant o tak dużym doświadczeniu i wysokich kwalifikacja wymaga długotrwałego przygotowania do pełnienia służby na nowym stanowisku służbowym, które nie jest związane z wykonywaniem obowiązków o charakterze np. patrolowym, czy też operacyjnym, a ma charakter "urzędniczy".
Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło