II SA/Wa 2134/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. z dnia 8 lutego 2010 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. P. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku z dnia 24 czerwca 2009 r. wraz z pismami uzupełniającymi z dnia 8 sierpnia 2009 r. oraz z dnia 20 września 2009 r. p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego; 2. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero bowiem po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów można wydać prawidłowe orzeczenie w tym zakresie. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. K. P., mimo wezwania, pismem z dnia 16 lutego 2010 r., do złożenia w terminie 14 dni dokumentów źródłowych w postaci: dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym za okres ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów wskazującego na wysokość i termin spłaty kredytu wymienionego w rubryce 7.2.1. formularza wniosku - nie uczynił zadość ww. wezwaniu i nie złożył wszystkich wymaganych w nim dokumentów. Wprawdzie skarżący udzielił odpowiedzi na wezwanie i poza dodatkowym oświadczeniem z dnia 10 marca 2010 r. przedstawił kopię harmonogramu spłat kredytu (załącznika do umowy kredytowej), z którego wynika, że jest on stroną umowy kredytu w kwocie 10.000 zł udzielonego na okres 2 lat z ustaloną datą jego ostatecznej spłaty na dzień 15 października 2010 r. i z miesięczną ratą kredytu wynoszącą 507,84 zł, niemniej jednak odstąpił od złożenia pozostałych wymaganych dokumentów, które mogłyby jednoznacznie wskazać, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W przywołanym wyżej oświadczeniu skarżący podał bowiem, że osiągany dochód – emeryturę wojskową – w kwocie 2.923,43 zł brutto (2.407,32 zł netto), przeznacza tylko na własne potrzeby. Jednocześnie zaznaczył, że jedynym stałym wydatkiem w samodzielnie prowadzonym gospodarstwie domowym jest ww. rata kredytu. Natomiast w odniesieniu do pozostałych wydatków, do których zaliczył m.in. koszty leków i leczenia, stwierdził, że nie może udokumentować ich wysokości, ponieważ nie zbiera rachunków, których i tak nikt mu nie zrefunduje. Skarżący nie podał przy tym choćby szacunkowej wysokości miesięcznych kosztów utrzymania. Oznacza to, że odstępując od złożenia wymaganych dokumentów skarżący nie usunął budzącego wątpliwości oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a tym samym nie wykazał przesłanek określonych w art. 246 § 1 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "d" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi K. P., ponieważ przedmiot skargi w niniejszej sprawie dotyczy waloryzacji emerytury wojskowej, a tym samym pozostaje w ścisłym związku z uprawnieniem związanym z ustaniem stosunku służbowego. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Toteż, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, ponieważ skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.