II SA/Wa 2136/12

PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-25

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci pełnomocnika z urzędu, jego spadkobiercy przysługuje prawo do otrzymania należnego mu wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpatrując wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej złożony przez spadkobiercę zmarłego adwokata, ustalił wysokość należnego wynagrodzenia za czynności podjęte w pierwszej i drugiej instancji, uwzględniając obowiązujące przepisy prawa oraz podatek VAT. Rozstrzygnięcie opiera się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz rozporządzeń dotyczących opłat za czynności adwokackie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej złożonego przez córkę zmarłego adwokata, który był ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej B. S. w postępowaniu przed WSA i NSA. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a następnie NSA rozpoznał skargę kasacyjną. Po śmierci adwokata, jego córka wystąpiła o wypłatę należnego wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd określił wysokość wynagrodzenia należnego zmarłemu adwokatowi M. Z. ze środków budżetowych WSA w Warszawie na kwotę 180 zł oraz 41,40 zł tytułem podatku VAT.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego postanawia: określić wysokość wynagrodzenia należnego adwokatowi M. Z. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) oraz na kwotę 41,40 zł (czterdzieści jeden złotych i czterdzieści groszy), stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Na wniosek skarżącej - B. S. zostało przyznane w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] pełnomocnikiem z urzędu dla strony wyznaczyła adwokata M. Z. (pismo ORA w [...] z dnia [...] lutego 2013 r., k-39 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 czerwca 2013 r. oddalił wniesioną skargę oraz przyznał pełnomocnikowi z urzędu kwotę 240 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 55,20 zł, stanowiąca 23% podatku VAT (k-74 akt). Wyznaczony pełnomocnik pismem z dnia 9 września 2013 r. złożył w imieniu strony skarżącej skargę kasacyjną od wydanego w sprawie wyroku (k-95 i nast. akt) oraz brał udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 12 grudnia 2014 r. (k-126 akt) oraz w dniu 29 maja 2015 r. (k-158 akt) w sprawie z wniesionej skargi kasacyjnej, sygn. akt I OSK 2823/13. Adwokat M. Z. pismem z dnia 23 czerwca 2015 r. wystąpił o wypłatę kwoty 516,60 zł brutto, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, w tym kwoty 240 zł plus VAT 55,20 zł za I instancję oraz kwoty 180 zł plus VAT 41,40 zł za czynności podjęte w drugiej instancji. Jednocześnie oświadczył, że należne opłaty nie zostały uiszczone w całości ani w części. Po zwrocie akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd przy piśmie z dnia 16 września 2015 r. przesłał pełnomocnikowi formularz dla pełnomocników z urzędu, wzywając do jego wypełnienia i zwrotu, celem wypłaty przyznanego wynagrodzenia. Pismem z dnia 1 października 2015 r. M. Z., córka adwokata M. Z., poinformowała Sąd o śmierci ojca, dołączając kserokopię skróconego aktu zgonu. Jednocześnie zwróciła się o udzielenie informacji, czy należne ojcu wynagrodzenie może zostać jej wypłacone. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie to jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu, określonym w przepisach art. 258-261 tej ustawy. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Przepis przejściowy, tj. § 22 powyższego rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zakończone prawomocnie przed wejściem w życie nowych przepisów, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2015 r. (k-159 akt), stąd w niniejszej sprawie znajdą zastosowanie przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem. W § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, zostały wskazane czynności procesowe podjęte w drugiej instancji, za które przysługuje zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Z przepisu tego wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia. Powyższy przepis stanowi jednocześnie, że wysokość stawki minimalnej opłaty za te czynności wynosi 75% stawki minimalnej, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jeżeli w drugiej instancji występował w sprawie ten sam adwokat, który brał udział w sprawie przed sądem I instancji. Stosownie zaś do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", wynosi 240 zł. Ponadto w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Jak wynika z akt sprawy, nieopłacona pomoc prawna udzielona stronie skarżącej w drugiej instancji, polegała na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd orzeczenia oraz udziale wyznaczonego pełnomocnika w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 12 grudnia 2014 r. oraz w dniu 29 maja 2015 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 2823/13. Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należne opłaty wynoszą 75% z 240 zł, czyli 180 zł i powinny być podwyższone o kwotę 41,40 zł, stanowiącą podatek od towarów i usług, który na dzień wydania postanowienia wynosi 23%, co łącznie stanowi kwotę 221,40 zł. Ponadto adwokat, stosownie do § 20 rozporządzenia, złożył wymagane oświadczenie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, postanowiono, jak w sentencji. Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło