II SA/Wa 2140/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej Eugeniusz Wasilewski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego - oddala skargę - Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] września 2014 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 6 a, art. 95 ust. 3 pkt 3 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 06.04.1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18.05.2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (t j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1170), po rozpatrzeniu odwołania J. M. od decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji zobowiązującej stronę do opróżnienia lokalu mieszkalnego w [...] przy ul.[...],utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...] pozostaje w dyspozycji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji. Przedmiotowe mieszkanie zostało przydzielone decyzją KWMO w [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1982 roku funkcjonariuszowi S. K. i jego żonie E. Najemcy lokalu zmarli w 1990 roku. Z akt sprawy wynika, że obecnie w niniejszym lokalu zamieszkuje J. M. - wnuk S. K., który został tam zameldowany w 1982 roku, bez zgody dysponenta lokalu. Stan zadłużenia lokalu z tytułu zaległości czynszowych na dzień [...] kwietnia 2014 roku wynosił [...] zł. Uwzględniając fakt, że w lokalu zamieszkuje osoba nie związana z resortem spraw wewnętrznych, [...] Komendant Wojewódzki Policji, działając w trybie art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego, w dniu [...] kwietnia 2014 roku powiadomił J. M. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego. Konsekwencją prowadzonego postępowania było wydanie przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. zobowiązującej J. M. do opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul.[...]. Od powyższego orzeczenia J. M. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, który po rozpatrzeniu sprawy stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu I instancji znajduję podstawe w art. 95 ust. 2 pkt 4, ust. 3 pkt 3 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji. W przypadku lokali, jak przedmiotowy, będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18.02.1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.) mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Przepisy te w sposób szczególny, odrębny uregulowały krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji. Na podstawie art. 88 ustawy o Policji tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może otrzymać tylko i wyłącznie funkcjonariusz Policji. Osoby wymienione w art. 89 ustawy o Policji, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, ich uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego jaki posiada policjant. Natomiast, na podstawie art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji zachowują, lub mogą taki tytuł uzyskać emeryci i renciści policyjni a także członkowie rodziny uprawnieni do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu. W rozpoznawanej sprawie, jest bezsporne, że J. M. nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, a nadto w świetle obowiązujących przepisów nie może takiego tytułu prawnego uzyskać. Okoliczności na które powołuje się strona nie mają dla sprawy żadnego znaczenia. Dziewięć lat pracy w Policji, na które powołuje się J. M. nie daje mu uprawnień emerytalnych z resortu spraw wewnętrznych. Organ zaznaczył, iż w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW o braku zainteresowanego w ewidencji osób pobierających świadczenia emerytalno-rentowe. Przedstawiana w odwołaniu trudna sytuacja finansowa, ani też fakt zamieszkiwania i zameldowania w lokalu nie świadczą o posiadaniu przez zainteresowanego tytułu prawnego do zajmowania spornego lokalu. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego, będącego w dyspozycji organów Policji, przez osoby nie posiadające tytułu prawnego do tego lokalu jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu, a podstawą prawną takiej decyzji jest, przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 przez policjanta lub członków jego rodzinny albo inne osoby bez tytułu prawnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. M. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2014 r., jako całkowicie niezasadnej i godzącej w podstawowe zasady współżycia społecznego oraz umorzenie postepowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż wydając zaskarżoną decyzję organ nie zbadał stanu faktycznego oraz dopuścił się uchybień rzutujących na całokształt postępowania. Jako strona postępowania nie został pouczony o możliwości zaznajomienia się z aktami sprawy. Wskazał, iż w przedmiotowym lokalu zamieszkuje od 1982 r. i nie ma możliwości przeniesienia się w krótkim czasie do innego lokalu mieszkalnego. Pismem procesowym z dnia [...] kwietnia 2015 r. pełnomocnik strony uzupełniając wniesioną skargę wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Uzupełniając zarzuty skargi zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, które miało wpływ na wynik postepowania, a polegające na przyjęciu, iż przedmiotowy lokal wchodził do zasobów mieszkaniowych Milicji Obywatelskiej w sytuacji, gdy faktycznie został on przekazany w zarząd i postawał we władaniu "[...]", co miało istotny wpływ na wydanie skarżonej decyzji, w szczególności na właściwe ustalenie jej podstawy faktycznej i prawnej; - naruszenie art. 57 ust. 4 prawa lokalowe (t.j. Dz.U. Nr 30, poz. 165 z 1987 r. w związku z Dz.U. 85 Nr 38, poz. 181 rozdz. 9 ust. 91), polegające na jego niezastosowaniu; - naruszenie art. 691 § 1 k.c., poprzez błędne przyjęcie, iż w dniu nabycia uprawnienia do lokalu strona nie była osobą bliską dla najemcy, - naruszenie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 08 lipca 2014 r. w sprawie warunków najmu lokali mieszkalnych pozostających w zarządzie jednostek organizacyjnych Policji, poprzez błędne przyjęcie, iż w chwili wstąpienia w stosunek najmu przedmiotowy lokal wchodził do zasobów mieszkaniowych Milicji Obywatelskiej; - naruszenie art. 96 ust. 3 ustawy o policji, poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące bezzasadnym przyjęciem, iż na gruncie niniejszej sprawy brak jest tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stosownie do treści art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. Z 2014 r., poz. 150), do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz do lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, przepisy ustawy stosuje się, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Natomiast w przypadku lokali mieszkalnych będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, stosuje się przepisy odrębne. I tak, na podstawie art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2015 r., poz. 355), na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Z kolei w myśl art. 88 ust. 1 ustawy, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, zaś według art. 89, członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonek; 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia; 3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. Niezależnie od powyższych przepisów, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. z 2013 r., poz. 667 ze zm.), funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy, zaś według ust. 2 tego przepisu, prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Niezależnie od powyższego dodać należy, że zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy, przydział lokalu następuje na podstawie decyzji. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie decyzją Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej w [...] nr [...] o przydziale mieszkania fukcyjnego, na podstawie Zarządzenia Nr 82 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 listopada 1974 r. w sprawie mieszkań przeznaczonych dla funkcjonariuszy MO oraz remontu mieszkań zajmowanych przez tych funkcjonariuszy (Dz. Urz. MSA z 1974 r. Nr 6, poz. 20), przedmiotowe mieszkanie funkcyjne zostało przydzielone emerytowi MO S. K. Z powyższego wynika zatem, że tylko wymieniony posiadał tytuł prawny do spornego lokalu mieszkalnego na podstawie powyższej decyzji. Stąd też skarżący J. M. nie spełnia wyżej wymienionych przesłanek i w tej sytuacji nie posiada on tytułu prawnego do lokalu. Nie można bowiem wywodzić tegoż tytułu jedynie z bycia członkiem rodziny po zmarłym funkcjonariuszu, ponieważ – co już wyżej przytoczono z treści art. 29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) – do nabycia prawa do mieszkania wymagane jest jeszcze, aby członek rodziny był uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu, a wymieniona nie spełnia tego warunku. Skoro zaś tak, to w myśl art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. Dodać w tym miejscu należy, że do lokali, o których mowa w rozdziale 8 ustawy o Policji, nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 k.c. Z tego mianowicie powodu, że prawo do powyższych lokali mieszkalnych będących w dyspozycji organów Policji zostało, uregulowane w ustawie o Policji oraz we wspomnianej już wyżej ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Natomiast fakt, że sporny lokal pozostaje w dyspozycji Policji w sposób bezsporny Urząd Miasta w [...] w piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. wraz z załączonym do pisma wykazem lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji KWP w [...]. Przedmiotowy lokal znajduje się na poz. [...] wykazu. Powyższą ocenę i analizę potwierdza też stanowisko judykatury, gdzie np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 124/11 stwierdza się m.in., że: "Skoro sporny lokal stanowił już w roku 1976 kwaterę stałą dla funkcjonariusza Policji (dawniej Milicji Obywatelskiej) i tego rodzaju unormowanie było zgodne z ówcześnie obowiązującym i późniejszym ustawodawstwem, to brak jest podstaw do kwestionowania faktu, że przedmiotowy lokal pozostawał i pozostaje w dyspozycji resortu spraw wewnętrznych. Prowadząc postępowanie w sprawie organy nie naruszyły wskazanych w sprawie przepisów prawa. Jak już wyżej wskazano, przedmiotowy lokal pozostaje w dyspozycji Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], zaś z akt nie wynika by skarżący nabył jakiekolwiek prawa do tego lokalu. Wobec tak ustalonego stanu faktycznego i prawnego, a który został w sposób bardzo szczegółowy i wyczerpujący przedstawiony przez organ Policji w zaskarżonej decyzji, brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów ze skargi. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), należało orzec jak wyroku.