II SA/Wa 2145/09
WyrokWSA w Warszawie2010-04-13
Skład orzekający: Ewa Pisula – Dąbrowska, Anna Mierzejewska, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu funkcjonariusza Policji ze stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji jest zgodny z prawem w sytuacji orzeczenia komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności do służby, z uwzględnieniem ograniczenia 12-miesięcznego okresu zaprzestania służby z powodu choroby?Ratio decidendi
Komendant Główny Policji ma kompetencję do zwolnienia policjanta z zajmowanego stanowiska i przeniesienia go do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych na okres poprzedzający zwolnienie ze służby, jeśli istnieją obiektywne przesłanki, takie jak orzeczenie komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności do służby. Zwolnienie ze stanowiska i przeniesienie do dyspozycji nie jest dowolne, lecz uzasadnione interesem służby i musi respektować ograniczenie wynikające z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, które zakazuje zwolnienia ze służby przed upływem 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby.Stan faktyczny
A. S., funkcjonariusz Policji, został orzeczeniem komisji lekarskiej uznany za całkowicie niezdolnego do służby i zaliczony do III grupy inwalidów. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym zmienił datę zwolnienia A. S. ze stanowiska i przeniósł go do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Skarżący zarzucił bezzasadne zwolnienie ze stanowiska, naruszenie przepisów ustawy o Policji, w tym zakazu zwolnienia ze służby przed upływem 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby, oraz błędną interpretację interesu służby.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (spr.) Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Przemysław Szustakiewicz Protokolant Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza Policji i przeniesienia do dyspozycji oddala skargę
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] września 2009 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w części dotyczącej daty zwolnienia A. S. z zajmowanego stanowiska i przeniesienia go do dyspozycji przełożonego, właściwego w sprawach osobowych i ustalił nową datę zwolnienia z zajmowanego stanowiska - na dzień [...] października 2009 r. oraz datę przeniesienia do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] - na dzień [...] października 2009 r. W pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał art. 32 ust. 1 i art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
W motywach uzasadnienia Komendant Główny Policji wskazał, że przełożony A. S. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z wnioskiem personalnym o zwolnienie go z zajmowanego stanowiska i przeniesienie do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, w związku z faktem, że orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. został on uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji, zdolnego do pracy zarobkowej poza resortem w pełnym wymiarze godzin oraz zaliczony do III grupy inwalidów bez związku ze służbą w Policji.
Organ podniósł, że przeniesienie do dyspozycji miało poprzedzać obligatoryjne zwolnienie policjanta ze służby, na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, w związku z orzeczeniem Komisji Lekarskiej o jego całkowitej niezdolności do służby w Policji. Podał również, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] zwolnił A. S. od zajęć służbowych, na okres od dnia [...] kwietnia 2009 r. do dnia rozwiązania stosunku służbowego.
Komendant podkreślił, że decyzja organu I instancji nie nosi cech dowolności i została podyktowana potrzebami służby.
Powyższa decyzja oraz decyzja organu I instancji stała się przedmiotem skargi A. S. do tutejszego Sądu, w części dotyczącej daty zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji.
Zaskarżonym decyzjom zarzucił on:
1. naruszenie przepisów art. 32 oraz art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, polegające na bezzasadnym zwolnieniu ze stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji,
2. naruszenie art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby,
3. naruszenie przepisów postępowania oraz błędne zinterpretowanie przez organy "interesu służby", a przez to wydanie niewłaściwej decyzji o przeniesieniu do dyspozycji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że art. 37a pkt 1 ustawy o Policji nie wskazuje na konieczność zwolnienia policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska. Podał, że nie pozostaje i nie pozostawał na długotrwałym ciągłym zwolnieniu lekarskim. Wskazał również, że jego sytuacja finansowa pogorszyła się, gdyż nie otrzymał nagrody z okazji Święta Policji, premii uznaniowych, czy dodatków i należności pieniężnych, przysługujących mu na zajmowanym wcześniej stanowisku. Uznał, że przeniesienie do dyspozycji zatrzymało również jego awans w korpusie podoficerów oraz możliwość dalszego kształcenia i podnoszenia kwalifikacji zawodowych.
Skarżący zarzucił ponadto, że decyzja nosi charakter dowolności i nie była podyktowana potrzebami służby, a także wskazał na naruszenie art. 43 ust. 1 ustawy pragmatycznej, gdyż zwolnienie ze służby w Policji nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, uznał je za bezzasadne.
Wskazał, że art. 32 ust. 2 ustawy o Policji ma charakter kompetencyjny, bowiem określa organy uprawnione do podejmowania decyzji w sprawach mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk. Wskazał też, że właściwy komendant posiada uprawnienie do kształtowania polityki kadrowej i odpowiada za realizację celów Policji, co daje mu uprawnienie do doboru pracowników, którzy skutecznie będą wykonywać swoje obowiązki. Oznacza to, że jest on uprawniony na podstawie powołanego przepisu do zwolnienia policjanta z zajmowanego stanowiska i jest to decyzja uznaniowa, przy czym ramy tego uznania wyznacza treść art. 7 Kpa, a mianowicie interes społeczny (rozumiany w tym przypadku jako interes służby) oraz słuszny interes policjanta.
Organ podniósł, że skarżący ostatecznym orzeczeniem właściwej komisji lekarskiej został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i w konsekwencji zwolniony od dnia [...] kwietnia 2009 r. od pełnienia zajęć służbowych do dnia zwolnienia ze służby. Stwierdził też, że stosownie do art. 37a ustawy o Policji, policjanta można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych na okres poprzedzający m.in. zwolnienie go ze służby, na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy.
W odpowiedzi na skargę wskazano również, że organy Policji prawidłowo przyjęły, iż w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do zwolnienia skarżącego z zajmowanego stanowiska i przeniesienia go do dyspozycji przełożonego, a decyzje podjęto, dokonując wszechstronnej analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą materialnoprawną wydanego w niniejszej sprawie rozkazu personalnego jest art. 32 ust. 1 oraz art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.).
Pierwszy z wyżej wymienionych przepisów stanowi, iż do mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Zgodnie natomiast z treścią art. 37a pkt 1 ww. ustawy, policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na stanowisko służbowe, albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy.
Przepis art. 32 ust. 1 ustawy o Policji ma charakter kompetencyjny, bowiem określa on organy uprawione do podejmowania decyzji w sprawach w nim wymienionych. Treść tego przepisu nie wskazuje kryteriów i merytorycznych przesłanek, uzasadniających podejmowanie decyzji w tych sprawach. Stąd też w zakresie decydowania o zwolnieniu funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska służbowego i powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych, ustawodawca pozostawił właściwemu przełożonemu tzw. "luz decyzyjny" w formie uznania administracyjnego.
Zauważyć należy, że stosunek służbowy ma charakter administracyjnoprawny i w odróżnieniu od stosunku pracy brak w nim cechy równości stron. Zgodnie z ustawą o Policji, stosunek służbowy policjanta charakteryzuje się podległością i dyspozycyjnością funkcjonariusza wobec zwierzchnika.
Jednak dla zastosowania trybu z art. 37a pkt 1 ustawy o Policji konieczne jest wskazanie istniejących, obiektywnych powodów decyzji personalnej przełożonego.
W niniejszej sprawie skarżący ostatecznym orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji, zdolnego do pracy zarobkowej poza resortem w pełnym wymiarze godzin oraz zaliczony do III grupy inwalidów bez związku ze służbą w Policji. W orzeczeniu tym zostało wskazane, że inwalidztwo istnieje od dnia [...] kwietnia 2009 r. W związku z tym Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] zwolnił A. S. od zajęć służbowych, na okres od dnia [...] kwietnia 2009 r. do dnia rozwiązania stosunku służbowego. W uzasadnieniu tego rozkazu wskazał, że przedmiotowe orzeczenie komisji lekarskiej wpłynęło do Wydziału Kadr i Szkolenia Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w dniu [...] kwietnia 2009 r. i podlegało wykonaniu, stosownie do § 23 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. Nr 151, poz. 1261), który stanowi, że przełożony właściwy w sprawach osobowych po otrzymaniu orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby policjanta niezwłocznie zwalnia go od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby.
Oznacza to, że skarżący zaprzestał wykonywania swoich obowiązków na zajmowanym stanowisku. Ponadto należy też wskazać, że stwierdzenie przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby stanowi podstawę do obligatoryjnego rozwiązania z policjantem stosunku służbowego, na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Przepis ten określa bowiem, iż w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską, policjanta zwalnia się ze służby. Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, pojęcie "całkowicie niezdolny do służby" jest tożsame z pojęciem "trwale niezdolny do służby" (vide: wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 726/07, wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Lu 344/08 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ograniczenie w zakresie obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby stanowi zapis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba, że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Oznacza to, iż nie można zwolnić ze służby policjanta w trakcie jego choroby, jeżeli nie upłynęło jeszcze 12 miesięcy od daty zaprzestania przez niego służby z tego powodu.
Skarżący zaprzestał służby z powodu choroby z dniem [...] kwietnia 2009 r. (rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]).
W związku z tym, że zgodnie z wyżej wskazanymi przepisami skarżący musiał zostać zwolniony od zajęć służbowych, a nie minął jeszcze okres 12 miesięcy od daty zaprzestania przez niego służby z powodu choroby, przełożony skarżącego właściwy w sprawach osobowych, kierując się interesem służby, mógł zwolnić go z zajmowanego stanowiska (nie jest to jeszcze zwolnienie ze służby) i do czasu obligatoryjnego zwolnienia go ze służby w Policji, przenieść do swojej dyspozycji.
Należy stwierdzić, że w takiej sytuacji przełożony skarżącego właściwy do spraw osobowych, w ramach ponoszonej odpowiedzialności za realizację zadań Policji, miał nie tylko prawo, ale i obowiązek podjąć takie działania, które - wobec konieczności niezwłocznego odsunięcia skarżącego od zajęć służbowych z uwagi na stwierdzoną całkowitą niezdolność do służby w Policji do czasu jego zwolnienia ze służby – pozwoliłyby na bieżące, niezakłócone i nieprzerwane wykonywanie zadań na zajmowanym przez skarżącego stanowisku.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skarżącego, wydane decyzje są zgodne z prawem i nie noszą cech dowolności, gdyż organy wykazały, że kierowały się rzeczywistym interesem służby, nie pomijając też interesu skarżącego, którego zwolnienie ze służby nastąpi – jak wynika z zestawienia daty zwolnienia skarżącego od zajęć służbowych z datą zakończenia okresu pozostawienia w dyspozycji – po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, wymaganych przepisem art. 43 ust. 1 ustawy pragmatycznej.
Odnosząc się do podniesionych przez skarżącego zarzutów, dotyczących kwestii finansowych, czy też możliwości dalszego awansu i podnoszenia kwalifikacji zawodowych, należy stwierdzić, że nie były one objęte zakresem zaskarżonych decyzji.
Reasumując, zarzuty skargi należy uznać za chybione. Organ – w ocenie Sądu - prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło