II SA/Wa 215/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę II SA/Wa 215/15 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 kpa oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 79, poz. 856 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w sprawie przyznania M.S. dodatku mieszkaniowego w okresie od [...] lipca 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. w wysokości 174, 55 zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż Prezydent [...] po rozpatrzeniu wniosku M.S. wskazaną wyżej decyzją przyznał dodatek mieszkaniowy w wysokości 174,55 zł miesięcznie za okres od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia [...] grudnia 2014 r. W odwołaniu od decyzji organu I instancji wnioskodawca wskazał, iż jego sytuacja nie uległa zmianie, a pomimo tego otrzymał dodatek w niższej wysokości niż poprzednio. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po dokonaniu analizy sposobu i kwot przyjętych przez organ I instancji do wyliczenia dodatku mieszkaniowego podało, iż brak jest podstaw do uwzględnienia argumentów zawartych w odwołaniu i uchylenia pierwszoinstancyjnej decyzji. Organ II instancji wskazał, iż przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734) nie pozostawiają możliwości działania w granicach uznania administracyjnego, co oznacza, że zarówno organ I instancji, jak i Kolegium nie mają możliwości swobody orzekania, są natomiast związane ściśle określonymi kryteriami, decydującymi o odmowie bądź przyznaniu i w jakiej wysokości dodatku mieszkaniowego. Organ podał, iż z dokonanych na podstawie akt – w szczególności informacji z ZUS o wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy, do której prawo zostało wnioskodawcy przyznane, wynika, że dochód został obliczony prawidłowo. W ocenie organu przyznaną rentę z tytułu niezdolności do pracy uznać należy za dochód wnioskodawcy w rozumieniu art. 3 ust. 3 cytowanej ustawy. Organ wskazał, że okoliczność odmowy pobierania renty pozostaje w jego ocenie bez wpływu na powyższe. Organ podał, iż dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem przyznawanym osobom mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny i spełniają warunki określone w przepisach, z kolei zasady ustalania wydatków za zajmowany lokal, stanowiących podstawę do obliczania dodatku mieszkaniowego określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) określa rodzaje wydatków stanowiących podstawę dla obliczania dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym (tj. 1181,43 zł) i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Organ wyjaśnił, iż w omawianym stanie faktycznym norma dochodu nie została przekroczona. Zgodnie z art. 6 ust. 1 wskazanej ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6 wskazanego przepisu, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2 cytowanego przepisu, dodatek w wysokości: - 15% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie jednoosobowym, - 12% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 2-4 osobowym, - 10% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 5 osobowym i większym. Organ podał, iż zgodnie z art. 6 ust. 3 wskazanej ustawy wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Stosownie do ust. 4 wskazanego przepisu wydatkami tymi są: czynsz, opłaty za świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego, opłaty eksploatacyjne w spółdzielni mieszkaniowej, zaliczki płacone przez właścicieli lokali mieszkalnych na koszty związane z nieruchomością wspólną, świadczenia związane z eksploatacją domu jednorodzinnego, inne wydatki wynikające z odrębnych przepisów. Organ wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 5 o dodatkach mieszkaniowych, wysokość wydatków do celów obliczania dodatku mieszkaniowego, w wypadku czynszu wolnego, w tym za podnajem lokalu mieszkalnego uiszczanego osobie fizycznej, przyjmuje się z zastrzeżeniem ust. 6 ustawy. Jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczania dodatku mieszkaniowego zalicza się: - wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy; - opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu (art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Organ podał, iż jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego (art. 6 ust. 7). Jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę (art. 6 ust. 8). Jeżeli powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni, dodatek mieszkaniowy ustala się w wysokości różnicy między wydatkami ponoszonymi za ten lokal a odpowiednią kwotą wymienioną w ust. 1 pkt 1-3 lub w ust. 2 pkt 1-3 (art. 6 ust. 9). Wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni (art. 6 ust. 10). Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie suma miesięcznych wydatków za ostatni miesiąc wynosi 340,37 zł i ta kwota stanowi podstawę dalszych obliczeń. Wskazał, że jeżeli średni miesięczny dochód na osobę jest mniejszy niż 150% najniższej emerytury, tj.1266,68 zł wtedy dla jednoosobowego gospodarstwa wydatki stanowią 15% dochodu gospodarstwa, tj. 165,82 zł .Ponieważ nie nastąpiło przekroczenie 150%kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym , wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi stanowi róznicę między wydatkami , przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkowa zajmowanego lokalu mieszkalnego , a kwotą stanowiącą wydatki poniesione w wysokości 15%dochodów gospodarstwa domowego Wysokość dodatku wynosi zatem 340,37-165,82= 174,55 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. podał, iż nie zgadza się z decyzją organu I, jak i II instancji i powinien otrzymywać dodatek w wysokości przynajmniej 240 zł. Podał, że jest szykanowany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga jest niezasadna. Stosownie do brzmienia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Natomiast w myśl art. 3 ust. 3 powołanej ustawy, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu narodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie polega na tym, czy organ słusznie wziął pod uwagę rentę z ZUS, którą skarżącemu przyznano, ale której skarżący odmawia przyjęcia. W ocenie Sądu przyznana renta, będąca określonym świadczeniem pieniężnym, oznacza pozostawienie do dyspozycji określonych środków, których wysokość wpływa na przyznanie prawa do określonego świadczenia jak i do ustalenia jego wysokości. Brak jest przesłanek aby w inny sposób traktować rentę przyznaną z powodu trwałej niezdolności do pracy. Fakt odmowy przyjęcia renty, niezależnie od motywacji towarzyszącej takiemu aktowi, nie zmienia aktu przyznania renty oraz sytuacji prawnej skarżącego. Nie może też wpływać na zawężenie kategorii dochodu w przypadku rozpatrywania przyznania świadczenia pieniężnego innego rodzaju, pochodzącego ponadto z tego samego zasobu środków budżetowych. Okoliczność, że podmiot nie chce skorzystać z dochodu zagwarantowanego w postaci przyznanej renty z tytułu trwałej niezdolności do pracy nie zmienia reguły obliczania wysokości dochodu. Przypomnieć należy, że ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361) jednoznacznie wskazuje w tej kwestii w art. 11 ust 1 iż przychodem są otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne określając dodatkowo w art. 14 ust 1, iż za przychód uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane. W konsekwencji należało uznać iż renta przyznana ale nie otrzymywana faktycznie stanowi składnik kategorii "wszelkie przychody", stanowiąc tym samym element dochodu na gruncie art. 3 ust 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych świadczenie jest przyznawane osobie prowadzącej gospodarstwo jednoosobowe wtedy, gdy średni dochód na jednego członka rodziny gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury. Natomiast wysokość przyznanego dodatku jest uzależniona od wielkości zajmowanego lokalu oraz poniesionych wydatków na czynsz i inne świadczenia związane z jego utrzymaniem. Jak wynika z akt sprawy organ zaliczył skarżącego do osób, których średnie miesięczne uposażenie jest niższe od kwoty podanej w art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Organ zaliczył skarżącemu przyznaną rentę z ZUS. Organy orzekające w sprawie w prawidłowy sposób dokonały, na podstawie dokumentów przedstawionych przez skarżącego, wyliczenia należnego dodatku biorąc pod uwagę metraż (32,40 m²) zajmowanego lokalu mieszkalnego położonego przy ulicy [...] w W. oraz wysokości opłat. W tym zakresie organ nie określa świadczenia w sposób uznaniowy, ale dokonuje to wedle równania określonego w art. 6 ust. 1, ust. 3-6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz § 2 ust. 1 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. Wyliczenie to w świetle zebranego materiału dowodowego jest poprawne. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.