II SA/Wa 2151/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras Olga Żurawska-Matusiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową – oddala skargę – Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] ., cofającą P. M. dopuszczenie do posiadania broni bojowej w celu ochrony osób i mienia. W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant Główny Policji wskazał, iż w związku z uzyskaniem informacji, że P. M. przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., polegającego na kierowaniu samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości, przy zawartości w I badaniu 0,44 mg/l, a w II - 0,39 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu i w związku z tym, iż w ramach postępowania karnego prowadzonego w tej sprawie wystąpiono do Prokuratury Rejonowej w [...] o skierowanie go na badania psychiatryczne, ponieważ w protokole przesłuchania zeznał, że leczył się psychiatrycznie z powodu zaburzeń lękowo-depresyjnych, [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] pismem z dnia 2 września 2014 r. wezwał wymienionego do przedstawienia aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego potwierdzających, iż może on posługiwać się bronią palną. Przedmiotowych orzeczeń P. M. nie dostarczył. Z uwagi na powyższe, decyzją z dnia [...] września 2014 r. organ I instancji cofnął P. M. dopuszczenie do posiadania broni palnej bojowej w celu ochrony osób i mienia. Od decyzji tej P. M. wniósł odwołanie, prosząc o nieodbieranie nabytych uprawnień pracownika ochrony. Dodał, że jest spokojnym człowiekiem i nigdy nie zrobił nikomu żadnej krzywdy. Podkreślił, iż ma aktualne badania i są one ważne do dnia 29 października 2015 r. Wymieniony do odwołania załączył kserokopię orzeczenia lekarskiego z dnia [...] października 2012 r. nr [...]. Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i rozstrzygnięciem z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż P. M. został dopuszczony do posiadania broni we wrześniu 2006 r. w drodze czynności materialno-technicznej polegającej na wydaniu odpowiedniej legitymacji w związku z uzyskaniem licencji pracownika ochrony fizycznej drugiego stopnia. Z uwagi na wejście w życie ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2012 r., poz. 829), od dnia 1 stycznia 2014 r. dopuszczenie do posiadania broni dla osób wpisanych na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej następuje w drodze decyzji administracyjnej, dlatego niezależnie od trybu otrzymania dopuszczenia, w przypadku zaistnienia przesłanek do cofnięcia dopuszczenia, należy wszcząć postępowanie i zakończyć je wydaniem stosownej decyzji. Kierując się powyższymi wytycznymi, w dniu [...] sierpnia 2014 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia P. M. dopuszczenia do posiadania broni, a następnie decyzją z dnia [...] września 2014 r. cofnął mu przedmiotowe dopuszczenie ze względu na nieprzedstawienie przez niego orzeczeń lekarskiego i psychologicznego potwierdzających jego zdolność do dysponowania bronią palną, do których dostarczenia został wezwany przez ten organ na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji z powodu ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż może on należeć do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 - 4 tej ustawy. Obawa taka zrodziła się w związku z tym, iż w ramach prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. skierowano go na badania psychiatryczne, ponieważ do protokołu przesłuchania zeznał, że leczy się psychiatrycznie z powodu zaburzeń lękowo-depresyjnych. Komendant Główny Policji podkreślił, iż dyspozycja art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom psychologicznym i lekarskim i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust 3-5. Kwestia zdolności psychofizycznej do posiadania broni nie jest zaś obojętna z punktu widzenia bezpieczeństwa i porządku publicznego, ze względu na możliwe skutki używania broni. Nie może więc być żadnych wątpliwości, że dana osoba, która została dopuszczona do posiadana broni jest w pełni zdolna psychicznie i fizyczne do jej ewentualnego używania. Natomiast celem tego obowiązku, z uwagi na to, że broń palna jest niebezpiecznym narzędziem, jest ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, dla którego zagrożenie mogą stworzyć osoby nieposiadające zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią. Odwołujący się nie przedstawiając aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego de facto nie potwierdził w sposób prawem przewidziany swojej zdolności do dysponowania bronią, co było istotne w sytuacji, gdy organ posiadał informacje, że leczył się on psychiatrycznie z powodu zaburzeń lękowo-depresyjnych. A zatem zachowaniu dopuszczenia do posiadania broni palnej w celu ochrony osób i mienia, sprzeciwiał się interes społeczny, który ma w tym przypadku pierwszeństwo nad słusznym interesem strony. Organ II instancji przyznał, iż P. M. przedstawił w 2012 r. pozytywne dla niego orzeczenie lekarskie - ważne do 29 października 2015 r., wydane w trybie przepisów ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia, w związku z posiadaniem przez odwołującego się uprawnień pracownika ochrony fizycznej, które na mocy przepisu art. 15 ust. 4a ustawy o broni i amunicji do końca okresu ważności jest również wiążące w kwestii dopuszczenia do posiadania broni. Jednakże w sytuacji pojawienia się wątpliwości co do jego zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią z powodu zaburzeń lękowo-depresyjnych organ I instancji miał nie tylko prawo, ale obowiązek wezwać wymienionego, na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji do ponownego poddania się badaniom w celu wyjaśnienia, czy nie utracił on zdolności do dysponowania bronią palną. Odwołujący się jednak nie zastosował się do zaleceń organu I instancji i badań nie wykonał. W takiej sytuacji, gdy nie można jednoznacznie stwierdzić, że w stosunku do posiadacza przedmiotowego pozwolenia nie ma żadnych przeciwwskazań, aby dysponował on bronią, należało cofnąć takiej osobie dopuszczenie do posiadania broni. Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2014 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez P. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wymieniony podniósł, iż nie zgadza się z decyzją cofającą mu nabyte uprawnienia kwalifikowanego pracownika ochrony, bez których utraci możliwość zarobkowania. Podał, iż po zakończeniu leczenia choroby spowodowanej nieregularnym trybem życia, problemami rodzinnymi i epizodem związanym z naruszaniem prawa, chciałby podjąć pracę w ochronie. Posiada aktualne do 2015 r. badania i nie zamierza poddawać się kolejnym z powodu ich dużych kosztów, wynoszących 400 złotych. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 1 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił skargę. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez nieprawidłowe wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy i bezzasadne przyjęcie, że organ I instancji wezwał skarżącego do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym, a skarżący nie zastosował się do tego wezwania i badań nie wykonał, podczas gdy z akt sprawy (zarówno z pisma kierowanego do skarżącego jeszcze przed wszczęciem postępowania, zawiadomienia o wszczęciu postępowania, jak i z decyzji organu I Instancji) wynika, że organ I instancji wezwał skarżącego do dostarczenia aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego wydanego przez uprawnionego lekarza i psychologa, potwierdzającego zdolność skarżącego do dysponowania bronią palną. Z tego względu strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu pisma procesowego pełnomocnik skarżącego podniósł, że z treści pisma organu I instancji zobowiązującego skarżącego do przestawienia badań wynika jednoznacznie, że przedmiotem żądania było "przesłanie (dostarczenie) aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego wydanego przez uprawnionego lekarza i psychologa, potwierdzającego zdolność strony do dysponowania bronią palną". Również z treści pisma wszczynającego postępowanie w niniejszej sprawie, jak i z treści decyzji wydanej przez organ I instancji wynika, że treścią zobowiązania nałożonego na skarżącego było dostarczenie aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Skarżący nie kwestionuje tego, że w świetle przepisów art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji organ I instancji był uprawniony do zobowiązania strony do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń, ale organ I instancji nie skorzystał z ww. uprawnienia. Wynika to jednoznacznie z całokształtu materiału dowodowego zebranego w niniejszym postępowaniu. Organ I instancji wzywał skarżącego wyłącznie do przedstawienia aktualnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych, nigdy nie wezwał jednak skarżącego do poddania się nowym badaniom lekarskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6. Z kolei według brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 3, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego. Natomiast w myśl art. 15 ust. 5 ustawy, w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 – 4, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. W przypadku wydania negatywnego orzeczenia lekarz lub psycholog zobowiązany jest zawiadomić o tym właściwy organ Policji. Powołany przepis stosuje się do pracowników kwalifikowanej ochrony fizycznej. Zaznaczyć należy, iż w świetle art. 15 ust. 3 i 4 zd. pierwsze ustawy o broni i amunicji, osoba która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń lub zgłasza do rejestru broń pneumatyczną, przedstawia właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionych: lekarza i psychologa, stwierdzające, że nie należy ona do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, i potwierdzające, że może ona dysponować bronią. Zaś osoba posiadająca pozwolenie na broń wydane w celu określonym w art. 10 ust. 2 pkt 1 i 2 (w tym ochrony osób i mienia) obowiązana jest raz na pięć lat przedstawić właściwemu organowi Policji aktualne orzeczenia lekarskie i psychologiczne, o których mowa w ust. 3. Zgodnie z art. 15 ust. 4a tej ustawy, przepisów ust. 3 i 4 nie stosuje się do pracowników podmiotów wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 wpisanych na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, o której mowa w art. 26 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2005 r. Nr 145, poz. 1221, z późn. zm.), ubiegających się o dopuszczenie do posiadania broni, którzy przedstawiają orzeczenia lekarskie wydane w trybie przepisów ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia. Dostrzec jednak należy, iż ustawodawca przewidział wyłączenie z obowiązku przedstawiania organowi Policji przez kwalifikowanego pracownika ochrony pierwszego i okresowego (co 5 lat) orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, albowiem ta grupa zawodowa podlega we wskazanym zakresie odrębnym regulacjom ustawowym. Jednakże ustawodawca nie wyłączył kwalifikowanych pracowników ochrony z obowiązku poddania się badaniom kontrolnym, o których mowa w art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji. Z tą regulacją koresponduje art. 32 ust. 3 powołanej ustawy o ochronie osób i mienia, który stanowi, iż badania lekarskie i psychologiczne osób wpisanych na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej przeprowadza się co 3 lata lub w okresach krótszych niż 3 lata, na wniosek pracodawcy lub właściwego komendanta wojewódzkiego Policji - w razie uzasadnionego podejrzenia utraty zdolności fizycznej lub psychicznej do wykonywania zadań. W rozpoznawanej sprawie nie budzi – zdaniem Sądu – wątpliwości fakt, że okoliczności sprawy (przedstawienie skarżącemu zarzutu popełniania przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., uzyskanie informacji o leczeniu się wymiennego psychiatrycznie i skierowanie go na badania psychiatryczne) zasadnie wzbudziły podejrzenie organu Policji, iż skarżący może należeć do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 ustawy i w tej sytuacji organ mógł go zobowiązać do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz do przedstawienia wydanych orzeczeń. Zarówno strona, jak i jej pełnomocnik nie kwestionują, iż [...] Komendant Policji w [...] wezwaniem z dnia 2 czerwca 2014 r. skutecznie zobowiązał skarżącego, na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji, do dostarczenia "aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego wydanego przez uprawnionego lekarza i psychologa, potwierdzającego zdolność strony do dysponowania bronią palną". W piśmie tym organ Policji wskazał okoliczności uzasadniające skierowanie do strony przedmiotowego wezwania, jak też podał, iż w związku z tymi okolicznościami zachodził "konieczność ustalenia, czy należy Pan do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 Ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji ...". Organ przy tym zastrzegł, iż niedostarczenie żądanych orzeczeń w wymaganym terminie stanowić będzie podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia skarżącemu dopuszczenia do posiadania broni palnej bojowej do ochrony osób i mienia. Analizując treść powyższego wezwania, w którym organ przywołał okoliczności uzasadniające jego wystosowanie do strony, jak też powołane w nim podstawy prawne, nie sposób podzielić zarzutu skargi mówiącego o zadośćuczynieniu wezwaniu organu poprzez przedstawienie przez stronę wydanego w 2012 r. orzeczenia lekarskiego, aktualnego do dnia 29 października 2015 r. Dla Sądu jest bowiem oczywiste, iż zobowiązanie skarżącego do dostarczenia aktualnego orzeczenia, należy odczytywać jako aktualnego na dzień jego wydania przez lekarza uprawnionego do przeprowadzenia tych badań (orzeczenia kontrolnego, o którym mowa w art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji), a nie orzeczenia, które uzyskał skarżący przed postawieniem w stan oskarżenia i podjęciem leczenia psychiatrycznego. Dlatego też nie sposób podzielić zarzutu strony skarżącej, iż organ wystosował do skarżącego wezwanie niewłaściwej treści, co mogło wezwanego wprowadzić w błąd. Zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 2 i 6 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5. Przepisy ust. 5 pkt 2-3 i 6 stosuje się odpowiednio do osób posiadających dopuszczenie do posiadania broni. Wprawdzie powołany przepis pozostawia organowi Policji możliwość wyboru sposobu załatwienia sprawy, to jednak podejmując decyzję o zachowaniu przez osobę posiadającą uprawnia do posługiwania się bronią palną organ musi mieć na uwadze, iż tego rodzaju pozwolenie ma reglamentacyjny charakter. To z kolei uzasadnia rygorystyczną politykę organów Policji w zakresie spraw dotyczących pozwolenia na broń. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela, wynikających z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Broń jest bowiem towarem ściśle reglamentowanym. W judykaturze Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż posiadanie oraz używanie broni i amunicji stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Rygorystyczne unormowanie dostępu jednostki do broni podyktowane jest z jednej strony przysługującym państwu monopolem na stosowanie środków przemocy, a z drugiej strony – koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05, niepubl.). Skoro skarżący nie przedstawił aktualnego na dzień wezwania organu Policji orzeczenia lekarskiego i psychologicznego stwierdzających zdolność do posiadania broni palnej, to [...] Komendant Policji nie miał innej możliwości jak tylko cofnąć skarżącemu dopuszczenie do posiadania broni bojowej w celu ochrony osób i mienia, na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z ust. 6 ustawy o broni i amunicji. W orzecznictwie niekwestionowany pozostaje pogląd, iż wydanie orzeczenia ostatecznego o posiadaniu przez badanego zdolności fizycznej i psychicznej do posługiwania się bronią palną przesądza w znaczeniu prawnym o posiadaniu przez daną osobę stanu zdrowia, warunków i odpowiednich predyspozycji do posługiwania się taką bronią – patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 marca 2010 r., sygn. II SA/Wa 1709/09 (publik LEX nr 606704). Reasumując, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd nie dostrzegł także istotnych naruszeń prawa procesowego, które mogłyby mieć wpływ na końcowy sposób załatwienia sprawy. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.