II SA/Wa 216/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. T. od pkt 2 postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 216/16 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. T. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych skład orzekający w G. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby w Policji postanawia 1) zmienić pkt 2 postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 216/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata; 2) przyznać M. T. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 14 stycznia 2016 r. M. T. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych skład orzekający w G. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby w Policji. Wnioskiem z dnia 16 maja 2016 r. skarżący zwrócił się do WSA w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z uwagi na niskie dochody, poniesienie kosztów sądowych stanowiłoby zbyt duże obciążenie budżetu domowego skarżącego. Dodatkowo, z uwagi na miejsce prowadzenia postępowania, obecność skarżącego na rozprawie wiązałaby się z dodatkowymi kosztami dojazdu i ewentualnego noclegu. Powyższe mogłoby również spowodować istotne i uciążliwe problemy związane z uzyskaniem dnia wolnego od pracy i negatywnie oddziaływać na obowiązki zawodowe związane z odbyciem praktyki zawodowej w ramach szkolenia podstawowego dla strażników gminnych na terenie miasta G. Skarżący oświadczył, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostają jego żona K. T. oraz syn P. T. Skarżący podał, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: dochód skarżącego oraz jego żony uzyskiwany z tytułu umowy o pracę (skarżący – [...] zł netto; żona skarżącego – [...] zł netto). Skarżący jako zobowiązania i stałe wydatki wskazał: spłatę karty kredytowej [...] zł (do czerwca 2016 r.), [...] zł (od lipca 2016 r. do maja 2017 r.); spłatę pożyczki [...] zł (od maja 2016 r.); spłatę zakupu ratalnego [...] zł (od maja 2016 r.); opłaty za mieszkanie [...] zł (opłata stała). Skarżący oświadczył, że nie posiada majątku, nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, ani wierzytelności. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 30 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 216/16 przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (pkt 1 postanowienia) oraz odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (pkt 2 postanowienia). Odpis ww. postanowienia referendarza sądowego skarżący otrzymał w dniu 09 czerwca 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki w aktach sprawy). Pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. (16 czerwca 2016 r. - data stempla pocztowego; 21 czerwca 2016 r. - data wpływu pisma na Biuro Podawczego WSA w Warszawie), skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od pkt 2 przedmiotowego postanowienia referendarza sądowego. W treści pisma stanowiącego sprzeciw skarżący wskazał na zbyt niskie dochody, które nie gwarantują mu płynności finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Należy stwierdzić, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 09 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte skargą wniesioną po tej dacie, dlatego stosownie do treści art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: ppsa, stosuje się w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Stosownie do treści art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpatrując sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w tym od postanowień o odmowie przyznania prawa pomocy wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 ppsa). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 ppsa). Zgodnie z art. 243 § 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1). Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 i 3). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca użył w tym przepisie określenia "gdy wykaże", co oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić i przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 i 2 ppsa (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Komentarz", Bogusław Dauter, Bogusław Gruszczyński, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek, Wydanie II, Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006, s. 554.). Należy podkreślić, iż udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący (por. postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 103/11; postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I FZ 26/11). W niniejszej sprawie strona skarżąca wniosła sprzeciw od pkt 2 postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 maja 2016 r., którym odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W ocenie Sądu, po przeanalizowaniu argumentów wnioskodawcy, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie wykazał on, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Jak wynika ze złożonego wniosku jedynym dochodem gospodarstwa domowego wnioskodawcy (składającego się z wnioskodawcy, żony wnioskodawcy oraz syna wnioskodawcy) jest dochód uzyskiwany z tytułu umowy o pracę wnioskodawcy oraz jego żony, w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie (skarżący – [...] zł netto; żona skarżącego – [...] zł netto). Dodatkowo skarżący posiada zobowiązania finansowe z tytułu: spłaty karty kredytowej [...] zł (do czerwca 2016 r.), [...] zł (od lipca 2016 r. do maja 2017 r.); spłaty pożyczki [...] zł (od maja 2016 r.); spłaty zakupu ratalnego [...] zł (od maja 2016 r.); opłat za mieszkanie [...] zł (opłata stała). Zaznaczyć należy, że wnioskodawca nie posiada majątku ani oszczędności. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę aktualne koszy utrzymania, należy uznać, że skarżący w niniejszej sprawie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziny. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 260 § 1 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.