II SA/Wa 2167/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Asesor WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego - oddala skargę. II SA/Wa 2167/07 UZASADNIENIE Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398), postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. nr [...], z dnia [...] czerwca 2007 r., w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec pana J. S. W uzasadnieniu organ wskazał następujący stan faktyczny. Pan J. S. zdał zajmowany lokal mieszkalny położony przy ul. [...] w P. do dyspozycji Agencji w dniu [...] grudnia 2004 r. W związku z utrzymującym się zadłużeniom z w/w tytułu, w dniu [...] kwietnia 2006 roku Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. wysłał do pana J. S. upomnienie, wskazując na istniejące należności z tytułu opłat pośrednich związanych ze zdanym lokalem mieszkalnym, jednocześnie pouczając o obowiązku zapłaty należności w terminie 7 dni od daty doręczenia upomnienia, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wobec braku wpłaty powyższej należności, Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P., w dniu [...] maja 2007 r., wystawił tytuł wykonawczy nr [...], a w dniu [...] maja 2007 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. WBE w P. Następnie strona w pismach z [...] maja i [...] czerwca 2006 r. po raz kolejny zakwestionowała prawidłowość dokonanego rozliczenia zaległych opłat pośrednich za przedmiotowy lokal mieszkalny i wniosła o wstrzymanie wobec niej prowadzonej egzekucji administracyjnej, a w dniu [...] kwietnia 2007 r. pan J. S. przez swojego profesjonalnego pełnomocnika złożył do organu I instancji wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu powyższego wniosku strona wskazała, iż skarżącemu nie wskazano podstawy faktycznej zadłużenia, nie wyjaśniono kwestii legalizacji wodomierzy, nie wyjaśniono wątpliwości dotyczących wysokości ryczałtu za wodę, zgodnie z którym naliczono opłaty dłużnikowi, a także niewłaściwie obliczono stronie powierzchnię zajmowanego lokalu. Ponadto zarzucono, iż błędnie wypełniony został formularz upomnienia przesłanego do dłużnika, a także nieprawidłowo wskazany został okres powstania należności w tytule wykonawczym wystawionym wobec strony. W wyniku rozpoznania przez organ I instancji zarzutów wniesionych w powyższym wniosku pełnomocnika pana J. S., Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., uznając zarzuty za nieuzasadnione i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Następnie strona w dniu [...] czerwca 2007 r., wniosła zażalenie na powyższe postanowienie do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej za pośrednictwem do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. W zażaleniu podniesiono, iż organ Agencji błędnie wyliczył wysokość zadłużenia strony z tytułu opłat pośrednich związanych ze zdanym lokalem mieszkalnym, nie podając podstawy faktycznej jego naliczenia, a także iż dłużnik nie może ponosić konsekwencji zmiany przepisów obowiązujących WAM. Ponadto ponownie wskazano błędy przy wystawieniu upomnienia i tytułu wykonawczego do strony. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej rozpoznając zażalenie wskazał, że Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P., w dniu [...] stycznia 2004 r., przesłał do strony pismo ze szczegółowymi wyjaśnieniami i wyliczeniami dotyczącymi podstawy oraz wysokości opłat za okresy, w których powstały niedopłaty ze strony zobowiązanego. W związku z dalszymi wątpliwościami dotyczącymi wysokości zadłużenia wobec Agencji, w dniach [...] października 2004 r., [...] stycznia 2005 r., [...] listopada 2005 r. do pana J. S. przesyłano kolejne pisma ze szczegółowymi wyjaśnieniami i wyliczeniami dotyczącymi powyższych opłat. Kwoty zadłużenia w powyższych pismach pokrywały się, zaś podstawy wyliczenia powyższych należności były wyraźnie wskazane, a same te wyjaśnienia pokrywają się z wyliczeniami, które znalazły się w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. W ocenie organu drugoinstancyjnego zebrany materiał dowodowy potwierdza jednoznacznie, iż wyliczenia dokonane w pismach Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w P., oraz podstawy prawne tych wyliczeń, wskazane zostały prawidłowo. Organ przypomniał, że w 1995 r. dłużnik zamontował wodomierze. Od maja 1996 r. zużycie wody naliczano według wskazań tych wodomierzy. W 1999 r. skarżący nie podpisał umowy na rozliczanie zimnej i ciepłej wody oraz ścieków, w której określono m.in. obowiązek stron w zakresie montażu wodomierzy. Ważność cech legalizacyjnych wodomierzy zamontowanych przez dłużnika upłynęła: dla wodomierza ciepłej wody w maju 2001 r., dla wodomierza wody zimnej w maju 2001 r. Okoliczność powyższa wynikała z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. (Dz.U. Nr 74, poz. 836) Pomimo braku cech legalizacyjnych wodomierzy zainstalowanych w wyżej wymienionym lokalu, stany wodomierzy zostały zapisane w "Karcie odczytu wodomierzy". Z odczytanych stanów wynikało, że w 2002 r. wodomierz zimnej wody wskazywał wartość niższą aniżeli rok wcześniej, natomiast wodomierz ciepłej wody wskazał, na przebywające w lokalu cztery osoby, zaniżone zużycie wody. Z powyższego wynikało, iż z powodu braku legalizacji wodomierzy w lokalu przy ul. [...] w P. należało dokonać rozliczenia, traktując mieszkanie jako nieopomiarowane. W tym stanie rzeczy wspólnota mieszkaniowa nieruchomości przy ul. [...] w P. rozliczyła różnicę wody pomiędzy licznikiem głównym a sumą wskazań w lokalach opomiarowanych, na osoby stale przebywające w lokalach nieopomiarowanych. Ustalona wówczas na podstawie zużycia wody za okres od [...] stycznia 2002 r. do [...] grudnia 2002 r. norma miesięcznego zużycia wody na osobę w budynku wyżej wymienionej Wspólnoty Mieszkaniowej wyniosła: zimna woda 9 m3, natomiast ciepła woda 5 m3. Powyższe rozliczenia dokonane zostały w oparciu o opinię Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, którą wydano na podstawie ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747). Z kolei w roku 2003 rozliczenia za wodę dokonano w oparciu o regulamin rozliczania kosztów zaopatrzenia w wodę Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w P. z dnia [...] marca 2003 r. (k. 4-6). Zgodnie z § 10 ust. 3 powyższego regulaminu "W przypadku niesprawności wodomierzy w lokalach, zerwania plomb, przedawnienia terminu ich realizacji, ilość pobranej wody ustala się jako kwotę ryczałtową w ilości 7 m3 na osobę w tym ciepłej wody 4 m3 na osobę - w okresie jednego miesiąca, licząc od stanu ostatniego odczytu." Sposób rozliczenia wody w zajmowanym przez dłużnika lokalu za okres od [...] stycznia 2003 r. do dnia [...] września 2003 r. (do czasu zalegalizowania wodomierzy przez stronę) według wyżej wymienionego ryczałtu zawartego w regulaminie Wspólnoty był zatem prawidłowy. Organ odnosząc się zaś do kwestii różnicy powierzchni lokalu wykazanej w protokołach przyjęcia (38,40 m2) i zdania lokalu (37,70 m2) wskazał, iż różnica ta nie powstała na skutek błędu przy dokonywaniu pomiarów, lecz jest wynikiem zmiany zasad ich dokonania. Przepisy dotyczące ustalania powierzchni użytkowej lokali stosowane w budownictwie ulegały regularnym zmianom. Sposób obliczania powierzchni użytkowej lokalu uzależniony był od przyjętej normy. Do 1 lipca 2004 r. w stosunku do lokali znajdujących się w dyspozycji WAM powierzchnia użytkowa lokali powinna być obliczana w oparciu o przepis art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2001 r., Nr 71, poz. 733 z późn. zm.). Zgodnie z jego brzmieniem, "pod pojęciem powierzchni użytkowej lokalu należy rozumieć powierzchnię wszystkich pomieszczeń znajdujących się w lokalu, a w szczególności pokoi, kuchni, spiżarni, przedpokoi, alków, holi, korytarzy, łazienek oraz innych pomieszczeń służących mieszkalnym i gospodarczym potrzebom lokatora, bez względu na ich przeznaczenie i sposób użytkowania, za powierzchnię użytkową lokalu nie uważa się powierzchni balkonów, tarasów i loggii, antresoli, szaf i schowków w ścianach, pralni, suszarni, wózkowni, strychów, piwnic i komórek przeznaczonych do przechowywania opału." Sposób dokonania obmiarowania powierzchni lokali regulował art. 2 ust. 2 powyższej ustawy, który stanowi, że "Obmiaru powierzchni użytkowej lokalu dokonuje się w świetle wyprawionych ścian. Powierzchnię pomieszczeń lub ich części o wysokości w świetle równej lub większej od 2,20 m należy zaliczać do obliczeń w 100%, o wysokości równej lub większej od 1.40 m, lecz niniejszej od 2,20 m – w 50%, o wysokości mniejszej od 1,40 m pomija się całkowicie. Pozostałe zasady obliczania powierzchni należy przyjmować zgodnie z Polską Normą odpowiednią do określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych w budownictwie". Do 1999 r. w zakresie dokonywania obmiarowań powierzchni obowiązującą była Polska Norma PN-70/B-02365, w myśl której obliczenia powierzchni użytkowej dokonywano w świetle ścian surowych. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 maja 1999 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania niektórych Polskich Norm (Dz. U. Nr 22, poz. 209) – załącznik "Wykaz Polskich Norm Do Obowiązkowego Stosowania", kiedy to wprowadzono Polska Normę PN-ISO-9836:1997, zgodnie z którą obliczenia powierzchni użytkowej dokonywano w świetle wyprawionych ścian, norma PN-70/B-02365 przestała być jedyną obowiązującą. Jednak zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 3 kwietnia 2001 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania niektórych Polskich Norm dla budownictwa (Dz. U. Nr 38, poz. 456), norma ta obowiązywała jedynie w zakresie dotyczącym obliczania wskaźnika sezonowego zapotrzebowania na ciepło do ogrzewania budynku mieszkalnego. Powyższa regulacja utraciła moc obowiązującą w dniu 16 grudnia 2002 r., na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 września 2002 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania niektórych Polskich Norm dla budownictwa (Dz. U. Nr 156, poz. 1304) i aktualnie do obliczeń nie istnieje obowiązująca norma. Organ podniósł, że w obecnym stanie prawnym istnieje prawna dopuszczalność wyboru metody dokonywania weryfikacji powierzchni użytkowych. Może to być zarówno metoda podana w PN-70/B-02365, jak i w PN-ISO-9836. Powyższe nie dotyczy zakresu objętego poszczególnymi ustawami i rozporządzeniami, zgodnie z którymi obowiązują zasady pomiaru powierzchni użytkowej lokali podane w tych przepisach. Tak więc, do zasad ustalania powierzchni użytkowej w mieszkaniach, znajdujących się w dyspozycji WAM, zastosowanie miały, mocą ustawy o ochronie praw lokatorów, Polskie Normy. Od 1 lipca 2004 r., zgodnie z treścią art. 10 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 z późn. zm.), przepisów cytowanej wyżej ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego – nie stosuje się do lokali będących w dyspozycji WAM. Agencja ma prawną możliwość, w stosunku do lokali będących w jej dyspozycji, dokonać ponownego ich obmiaru według normy ISO, bądź nie dokonywać nowego przeliczenia powierzchni użytkowych, byle tylko ten sam sposób obliczania powierzchni stosować konsekwentnie do wszystkich lokali w danej nieruchomości. Tak zatem, skoro różnica w powierzchni użytkowej lokalu określonej w decyzji przydziału, a wykazanej po inwentaryzacji, nie powstała na skutek błędu przy dokonywaniu pomiarów, lecz jest wynikiem zmiany przepisów, na podstawie których obecnie dokonuje się tych pomiarów, brak jest podstaw zwrotu nadpłaty wynikającej z różnicy powierzchni użytkowej lokalu, a co za tym idzie – brak jest podstaw do uznania potrącenia, podniesionego przez stronę. W dniu 15 listopada 2007 r. skargę na powyższą decyzję przez swojego profesjonalnego pełnomocnika złożył pan J. S. Zdaniem skarżącego, obciążenie go kosztami za dostarczenie wody w wysokości określonej w tytule wykonawczym było pozbawione jakiejkolwiek podstawy prawnej. Regulamin uchwalony przez Wspólnotę Mieszkaniową budynku, w którym mieszkał, wchodził w życie z dniem [...] marca 2003 r. i od tej daty ewentualnie powinien ponosić wyższe koszty. Nadto zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określania przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8, poz. 70) normy zużycia wody są znacznie niższe niż wyliczone przez organ. Skarżący podkreślił, iż regularnie opłacał czynsz, a o niedopłacie dowiedział się dopiero w 20 miesięcy po ustaniu okresu rozliczeniowego. Skarżący wskazał także, że postępowanie powinno być umorzone, gdyż od chwili przejęcia lokalu przy ul. [...] w P. uiszczał czynsz za lokal o powierzchni 38,4 m², a w protokole zwolnienia lokalu jego powierzchnia jest niższa, tj. 37,7 m². W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą procesową wydanych w toku postępowania postanowień przez organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest przepis art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wedle jego brzmienia postępowania egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Skarżący podnosi we wniosku z dnia 13 kwietnia 2007 r. o umorzenie postępowania, że w toku postępowania nie ustalono żądanej należności. Nadto dokonano potrącenia związku ze zmianą powierzchni lokalu przy ul. [...] w P. Należy tu wskazać, że skarżący w istocie kwestionuje w ogóle istnienie obowiązku poniesienia naliczonych kosztów związanych ze zużyciem wody w okresie od [...] stycznia 2002 r. do [...] grudnia 2002 r. i od [...] stycznia 2003 r. do [...] września 2003 r. Przypomnieć należy, że skarżący zamontował w roku 1995 r. wodomierze, jednak zgodnie z treścią § 12 ust. 2 zarządzenia nr 102 z dnia 28 sierpnia 1995 r. Prezesa Głównego Urzędu Miar (Dz. Urzęd. Miar i Probiernictwa Nr 19, poz. 101) minął okres ważności ich legalizacji. Okres legalizacyjny dla wodomierzy wynosi dla wodomierzy wody zimnej 5 lat, a dla wody ciepłej lat 4. Okres ważności legalizacyjnej wodomierzy wody ciepłej upłynął w maju 2000 r., a wody zimnej w maju 2001 r. Brak ważności działań wodomierzy potwierdza ekspertyza wykonana przez przedsiębiorstwo D. z dnia 1 października 2003 r. Należy tu także wskazać, iż zgodnie § 33 ust. 1 właściciel lokalu, w którym są zainstalowane wodomierze, sam powinien zapewnić ich legalizację z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych. Zaniechania w tym zakresie obciążają tylko właściciela lokalu i zarządca lub administrator danego budynku nie może sam dokonywać legalizacji. W tej sytuacji, skoro nie można było ufać pomiarom wykonanym przez wodomierze nieposiadające ważności, należało wobec skarżącego naliczać opłaty za zużytą wodę według ryczałtu. Wskazany sposób dokonania opomiarowania za okres od [...] stycznia 2002 r. do [...] grudnia 2002 r. nie budzi wątpliwości. Przyjęto wówczas za podstawę rozliczenia różnicę pomiędzy licznikiem głównym, a sumą wskazań w lokalach nieopomiarowanych, co jest zgodne z zasadami rozliczania wody wskazanymi w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm.). Natomiast, gdy chodzi o uchwałę nr [...] Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] z dnia [...] marca 2003 r. będącą podstawą naliczania ryczałtowego kosztów wody w lokalu będącym w posiadaniu skarżącego w okresie od [...] stycznia 2003 r. do [...] września 2003 r., to jak wynika z jej § 4 obowiązywała ona wraz z Regulaminem rozliczania kosztów zaopatrzenia w wodę od dnia 1 stycznia 2003 r. Uchwała ta nie została zakwestionowana w trybie przyjętym przez przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z roku 2000 Nr 80, poz. 903 ze zm.), a więc jej postanowienia obowiązują od daty w niej wskazanej. Należy podnieść, że skarżący bezpodstawnie żąda potrącenia należności za zmniejszenie, w jego przekonaniu, powierzchni zajmowanego lokalu. Należność, której żąda skarżący, nie wynika z żadnego tytułu wykonawczego, ale wynika z własnych wyliczeń, które nie są oparte w żaden sposób o orzeczenie właściwego organu państwowego ani nie są uznawane przez wierzyciela. Należy tu wskazać, iż organ słusznie wskazał, iż różnica w powierzchni lokalu wykazanej w protokołach przyjęcia (38,40 m2) i zdania lokalu (37,70 m2) powstała na skutek zmiany zasad dokonywania obmiarów powierzchni i nie powinna być traktowana jako błąd. Różnica ta wynika ze zmiany przepisów dotyczących stosowania polskich norm, a więc jako taka nie może obciążać Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.