II SA/Wa 2171/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. D. o ponowne przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi H. D. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego postanawia: oddalić wniosek H. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego. Następnie wymieniony złożył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczając, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2011 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W związku z powyższym Sąd zwrócił się o wyznaczenie adwokata do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], która pismem z dnia 3 lutego 2011 r. poinformowała, iż pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego wyznaczono adwokat E. M. W rozpatrywanej sprawie wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. D. na ww. decyzję. Wyznaczony pełnomocnik wniósł o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, a po jego otrzymaniu wydał opinię prawną o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia kasacji. Pismem z dnia 25 maja 2012 r. skarżący H. D. wniósł o: - przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, - wyznaczenie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej, - zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) – dalej ppsa, prawo pomocy, może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy (art. 254 § 1 ppsa). Z kolei o wyznaczenie adwokata, sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej (art. 253 ppsa). Należy również stwierdzić, że w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy, strona skarżąca działanie organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zatem na skarżącym nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek o wyznaczenie adwokata z urzędu, należy stwierdzić, iż do zadań wojewódzkiego sądu administracyjnego należy ustalenie czy wnioskodawcy przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika, lecz konkretną osobę wskazuje właściwa okręgowa rada (np. adwokacka). Sąd, nie może ingerować w relacje pomiędzy skarżącym, a jego pełnomocnikiem, bowiem stosunki te kształtowane są przez samych zainteresowanych. Przyznanie prawa pomocy z urzędu nie ogranicza stronie skarżącej możliwości oceny jego działań i wpływu na efekty współpracy, ponieważ w przypadku braku satysfakcji z działań wyznaczonego pełnomocnika, strona skarżąca może zażądać jego zmiany. Konsekwencją takiego wniosku jest możliwość wyznaczenia innej osoby, a uprawnienie to, zgodnie z treścią powołanego wyżej art. 253 ppsa, należy wyłącznie do właściwej okręgowej rady adwokackiej, nie zaś do sądu administracyjnego, który już pozytywnie orzekł o przyznaniu prawa pomocy. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że podjęcie przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy czynności procesowych, w postaci sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 262/05). Jedynie w sytuacji, gdy opinia ta nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności, istnieją podstawy do wyznaczenia przez organ samorządu zawodowego innego pełnomocnika. Wnioski o zmianę pełnomocnika, spowodowane brakiem zadowolenia z jego działań, dotyczą sfery relacji osobistych, nie są natomiast wynikiem zmiany sytuacji materialnej strony skarżącej, która z kolei jest podstawą przyznania prawa pomocy. Reasumując w sprawie, w której stronie skarżącej przyznano już prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, nie jest możliwe ponowne jej przyznanie w tym samym zakresie, bowiem oznaczałoby w rzeczywistości zdublowanie uprawnienia. Natomiast w przypadku konieczności zmiany osoby pełnomocnika z jakiegokolwiek powodu, wniosek w tym przedmiocie należy kierować do właściwej okręgowej rady adwokackiej odpowiedzialnej i jedynie uprawnionej do wyznaczania osoby konkretnego pełnomocnika. Wobec powyższego, ponownie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy skarżący korzysta już w niniejszej sprawie z prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznać należy za bezzasadny, stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie ar. 243 § 1, art. 253 i art. 254 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.