II SA/Wa 2192/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-20
Skład orzekający: Joanna Kube, Danuta Kania, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, utrzymując w mocy uchwałę Rady Wydziału odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego, naruszyła przepisy postępowania administracyjnego i prawa materialnego, w szczególności poprzez nieuwzględnienie pozytywnych ocen i recenzji, wybiórcze skupienie się na krytyce, brak ustosunkowania się do zarzutów odwołania oraz brak merytorycznej oceny osiągnięcia habilitacyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji ani do oceny dorobku naukowego kandydata i jego wkładu w rozwój dyscypliny naukowej. Zakres kontroli sądu jest zawężony do legalności działania organu, a nie do oceny merytorycznej. Uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji, ze względu na specyfikę postępowania (tajne głosowanie), może być ograniczone i nie musi zawierać szczegółowych motywów, a jedynie odniesienie do zarzutów odwołania w zakresie wynikającym z tej specyfiki. Centralna Komisja, jako organ II instancji, bada sprawę na nowo i nie jest związana stanowiskiem komisji habilitacyjnej.Stan faktyczny
Skarżący M.B. ubiegał się o nadanie stopnia doktora habilitowanego. Rada Wydziału Uniwersytetu [...] uchwałą z dnia [...] kwietnia 2018 r. odmówiła nadania stopnia, uznając, że dorobek naukowy skarżącego, mimo pozytywnych opinii niektórych recenzentów, nie wnosi znaczącego wkładu w rozwój dyscypliny i charakteryzuje się niską aktywnością międzynarodową. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału, uznając ją za zasadną i merytorycznie trafną, po analizie opinii superrecenzentów. Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym nieuwzględnienie pozytywnych ocen i wybiórcze skupienie się na krytyce.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...]Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów (dalej Centralna Komisja lub organ odwoławczy), na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r. poz. 1789 – zwana dalej ustawą) w zw. z art. 179 ustawy z dnia ustawy z 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1669), po rozpatrzeniu odwołania M.B. (zwanego dalej skarżącym) utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...]Uniwersytetu [...](zwanego dalej organem I instancji lub Radą Wydziału) z dnia [...] kwietnia 2018 r., odmawiającą nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie [...].
Uchwałą z dnia [...] marca 2018 r. komisja habilitacyjna powołana przez Centralną Komisję, wyraziła pozytywną opinię w sprawie nadania M.B. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie [...].
Natomiast w dniu [...] marca 2018 r. Rada Wydziału podjęła uchwałę nr [...] o nienadaniu stopnia doktora habilitowanego skarżącemu – bez uzyskania bezwzględnej większości głosów (głosowanie - 15 głosów "za", 10 głosów "przeciw", 7 głosów wstrzymujących się). W związku z tym, że uchwała nr [...]nie rozstrzygała sprawy co do istoty, na kolejnej Radzie Wydziału w dniu [...] kwietnia 2018 r. w głosowaniu nad uchwałą o odmowie nadania M. B. stopnia doktora habilitowanego przy obecności 32 członków Rady Wydziału będących samodzielnymi pracownikami naukowymi, przy 7 głosach przeciwnych, bezwzględną większością głosów ("za" 18 głosów, w tym 7 wstrzymujących) Rada Wydziału przyjęła uchwałę nr [...]o odmowie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego.
W uzasadnieniu uchwały Rada Wydziału podniosła, że osiągnięcia skarżącego zostały poddane ocenie zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnieć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1568). Rada Wydziału podniosła, że wpłynęły dwie pozytywne i jedna negatywna opinia recenzentów o dorobku naukowym i aktywności naukowej skarżącego, stąd też Rada Wydziału uznała, że zarówno monografia stanowiąca główne osiągnięcie naukowe, jak też pozostałe elementy dorobku naukowego i badawczego skarżącego wnoszą wkład skarżącego w rozwój dyscypliny [...], jednak nie jest on znaczący. Dorobek w zakresie działalności dydaktycznej, organizacyjnej i popularyzatorskiej oraz współpracy międzynarodowej, zdaniem Rady Wydziału, świadczy o zróżnicowanej aktywności zawodowej skarżącego, jednak aktywność ta ma charakter lokalny. Nadto, brak udziału w sieciach badawczych, brak informacji o kierowaniu projektami realizowanymi we współpracy z naukowcami z innych ośrodków polskich i zagranicznych (poza jednym wyjątkiem), brak informacji o członkostwie w międzynarodowych lub krajowych organizacjach i towarzystwach naukowych, brak informacji o stażach w zagranicznych lub krajowych ośrodkach naukowych lub akademickich, wykonanych ekspertyzach lub innych opracowaniach na zamówienie organów władzy publicznej, samorządu terytorialnego, podmiotów realizujących zadania publiczne lub przedsiębiorców czy też recenzjach projektów międzynarodowych lub krajowych oraz publikacjach w czasopismach międzynarodowych doprowadził do uznania, że dorobek skarżącego nie spełnia kryteriów określonych w art. 16 ust. 1 ustawy i nie może stanowić podstawy do nadania stopnia doktora habilitowanego, dlatego też Rada Wydziału podjęła uchwałę odmawiającą nadania skarżącemu ww. stopnia naukowego.
M.B., reprezentowany przez adw. E,L., wniósł odwołanie od uchwały Rady Wydziału z dnia [...] kwietnia 2018 r., żądając uchylenia ww. uchwały oraz uchwały ją poprzedzającej (z [...]marca 2018 r.) i przekazania sprawy w całości do ponownego rozpoznania innej jednostce organizacyjnej, posiadającej uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie [...]. Pełnomocnik skarżącego wniosła również o zobowiązanie Rady Wydziału do dostarczenia kompletnego protokołu z posiedzenia Komisji Habilitacyjnej z dnia [...] marca 2018 r., a także z posiedzenia Rady Wydziału z dnia [...]marca 2018 r. i z dnia [...]kwietnia 2018 r. łącznie z nagraniami z tych posiedzeń, a także o odsłuchanie tych nagrań, zwłaszcza wypowiedzi jednego z recenzentów i przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentów i przesłuchań oraz z wysłuchania podanych świadków, biorących udział w posiedzeniach. Pełnomocnik skarżącego wniósł nadto o powołanie recenzentów Centralnej Komisji (superrecenzentów) celem zweryfikowania zasadności odwołania.
Pełnomocnik skarżącego w odwołaniu zawarł szereg zarzutów co do postawy recenzentów oraz treści recenzji, a dotyczących w szczególności:
1. nieetycznego, poza formalnego zachowania ze strony przedstawicieli jednostki oraz jednego z recenzentów, które w ocenie skarżącego doprowadziło do podjęcia zaskarżonej uchwały;
2. niewystarczających kompetencji członków Rady Wydziału uprawnionych do głosowania w przedmiocie nadania stopnia naukowego (w tym brak świadomości co do wymaganej do nadania stopnia większości głosów);
3. naruszeń proceduralnych w postaci braku udostępnienia skarżącemu żądanych informacji oraz nierzetelność protokołu z posiedzenia Rady Wydziału;
4. bezpodstawnych, nieprawdziwych ustaleń Rady Wydziału dotyczących osiągnięć naukowo – badawczych skarżącego (zarzuty przedstawione przede wszystkim w załączniku do odwołania).
Centralna Komisja nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania i decyzją z dnia [...] maja 2019 r. utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału z dnia [...]kwietnia 2018 r.
W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja podniosła, że w ocenie dwóch superrecenzentów Centralnej Komisji uchwała Rady Wydziału o odmowie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego była w pełni zasadna i merytorycznie trafna. Recenzenci Centralnej Komisji jednomyślnie uznali, że osiągnięcia naukowe skarżącego są niewystarczające do nadania stopnia doktora habilitowanego, ponieważ w ich ocenie skarżący nie wniósł znacznego wkładu do rozwoju ww. dyscypliny naukowej.
Centralna Komisja wyjaśniła nadto, że na posiedzeniu komisji habilitacyjnej w dniu [...]marca 2018 r. istotnym problemem stało się określenie wymaganego stopnia wkładu skarżącego w nauki o mediach, tzn. czy wkład ten ma znaczny wymiar. Opinie końcowe przedstawione przez recenzentów były krańcowo różne, stąd też zaproszono na posiedzenie skarżącego. Przed jego wysłuchaniem odbyła się bardzo wnikliwa i długa dyskusja. Z protokołu składającego się z 16 stron wynika, iż w centrum dyskusji znajdowała się kwestia fundamentalna – oceny jakości naukowej wkładu przedstawionego osiągnięcia oraz dorobku skarżącego w zakresie [...]. W toku dyskusji podnoszone były argumenty dotyczące słabości metodologicznych oraz analitycznych przedłożonego do oceny osiągnięcia naukowego skarżącego, jakim była praca "[...]".
Odnosząc się do zarzutów skarżącego Centralna Komisja stwierdziła, że Rada Wydziału miała formalne kompetencje do podjęcia uchwały w przedmiocie przyznania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego. Postępowanie w tej sprawie było przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, wszyscy członkowie Rady Wydziału posiadali kompetencje profesjonalne pozwalające na ogólną ocenę jakości, intersubiektywnej sprawdzalności, proceduralnej i metodologicznej spójności prac naukowych z obszaru [...].
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż część głosujących postanowiła wstrzymać się od głosu, gdyż uznali, że nie mają wystarczających kompetencji lub pełnej wiedzy, organ odwoławczy zauważył, że członkowie Rady Wydziału mieli prawo powziąć wątpliwości co do jakości osiągnięć naukowych skarżącego na podstawie wygłoszonych ex post na obradach Rady Wydziału, krytycznych komentarzy jednego z recenzentów.
Za bezzasadny bądź nieistotny dla przyjętego przez Radę Wydziału rozstrzygnięcia Centralna Komisja uznała zarzut skarżącego w zakresie naruszeń proceduralnych w postaci braku udostępnienia skarżącemu żądanych informacji oraz nierzetelność protokołu z posiedzenia Rady Wydziału. Centralna Komisja podkreśliła, że protokół z obrad Rady Wydziału musi oddawać treść i sens ich przebiegu w zakresie oceny jakości naukowej, dokumentacji i wkładu przedstawionego osiągnięcia naukowego, natomiast protokołowanie dokładnie wszystkich słów, czy zachowań wszystkich osób, uniemożliwiałoby w istocie zapoznanie się z oceną dorobku naukowego skarżącego bez bardzo długiej i nieprzejrzystej lektury. Nieudzielanie natomiast dostępu do nagrań z posiedzenia Rady Wydziału jest uzasadnione prawnie, gdyż nierzetelne wykorzystanie nagrań doprowadziłaby do poważnych naruszeń dóbr osobistych, danych osobowych członków Rady Wydziału oraz innych osób biorących udział w posiedzeniu.
Za niezasadny został również uznany zarzut skarżącego w przedmiocie nieetycznego, poza formalnego zachowania przedstawicieli jednostki oraz jednego z recenzentów, w tym wpływu osobistej niechęci recenzenta na treść uchwały Komisji Habilitacyjnej i Rady Wydziału. Analiza protokołu posiedzenia komisji habilitacyjnej oraz posiedzeń Rady Wydziału, w ocenie Centralnej Komisji wskazuje, że na posiedzeniach obszernie przedstawiono i merytorycznie przedyskutowano dorobek skarżącego. Organ odwoławczy nie dopatrzył się zatem nieetycznych naukowo, stronniczych, postaw czy stwierdzeń, ponieważ zarówno dociekliwość i polemika jest cechą poprawnego i starannego prowadzenia postępowania habilitacyjnego, jak też zwracanie uwagi na niespełnienie kryteriów także poza "osiągnięciem naukowym", w tym szczególnie w zakresie aktywności badawczej oraz braku współpracy międzynarodowej.
W ocenie Centralnej Komisji bezzasadny jest także zarzut skarżącego w przedmiocie osobistej niechęci jednego z recenzentów do skarżącego, ponieważ zarzut ten nie ma wpływu na ocenę całego dorobku skarżącego, tym bardziej, że dwoje innych członków komisji także głosowało w komisji przeciwko nadaniu tytułu i sformułowało zasadnicze merytoryczne zarzuty.
Za niezasadny organ odwoławczy uznał również zarzut w przedmiocie bezpodstawnych, nieprawdziwych ustaleń Rady Wydziału dotyczących osiągnięć naukowo-badawczych skarżącego, ponieważ stanowi on w istocie polemikę z opiniami recenzentów na temat dorobku naukowego skarżącego. Nadto zarówno recenzje, jak i treść polemiki skarżącego są subiektywnymi opiniami o osiągnięciu naukowym i nie muszą być zgodne ze sobą, a każda osoba poddająca dobrowolnie pod ocenę swoje osiągnięcia (co stanowi istotę postępowania w sprawie przyznania stopnia naukowego) musi się liczyć z możliwością wydania różnych opinii merytorycznych.
Dodatkowo Centralna Komisja zaznaczyła, że Rada Wydziału nie ma obowiązku automatycznego zatwierdzenia uchwał komisji habilitacyjnej, a jest uprawniona do podjęcia własnej niezależnej decyzji na podstawie opinii komisji i towarzyszącej zapoznaniu się z nią dyskusji.
Wobec powyższego oraz oceniając osiągnięcia naukowe skarżącego zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 16 ustawy, jak również w oparciu o kryteria oceny osiągnięć przewidziane w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, Centralna Komisja uznała, że Rada Wydziału prawidłowo rozważyła osiągnięcia naukowego skarżącego, stwierdzając, że nie można uznać jego osiągnięć naukowych za wnoszące "znaczny wkład" w [...] oraz dostrzegając niską aktywność międzynarodową, utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału z dnia [...] kwietnia 2018 r.
M. B., reprezentowany przez pełnomocnika adw. E.L., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Centralnej Komisji z dnia [...] maja 2019 r. zaskarżając ją w całości i zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania w zakresie obowiązku wyjaśnienia sprawy w jej istotnych aspektach art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 i art. 11 K.p.a., które miały istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: nieuwzględnienie żadnych pozytywnych ocen i recenzji dotyczących dorobku skarżącego, wybiórcze skupienie się wyłącznie na elementach krytyki i negatywnych opiniach, pominięcie (bez wskazania przyczyn tego pominięcia) w uzasadnieniu do przedmiotowej decyzji okoliczności faktycznych i prawnych, które organ powinien wziąć pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez brak jakiegokolwiek ustosunkowania się przez organ do licznych zarzutów przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu w stosunku do uchwały wydanej przez organ I instancji, brak uzasadnienia dlaczego nie uwzględniono pozytywnej uchwały komisji habilitacyjnej,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 16 ustawy, poprzez brak merytorycznej oceny wskazanego osiągnięcia habilitacyjnego, stanowiącego podstawę uznania lub nie znacznego wkładu w rozwój określonej dyscypliny naukowej.
Podnosząc ww. zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak też poprzedzającej ją uchwały i przekazanie sprawy innej jednostce organizacyjnej do nowego procedowania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.
Pełnomocnik skarżącego podkreśliła, że w zaskarżonej decyzji pominięte zostały pozytywne recenzje pracy skarżącego oraz pozytywna uchwała komisji habilitacyjnej, która jest organem opiniującym Rady Wydziału. Nadto, w ocenie pełnomocnika skarżącego, to ocena monografii skarżącego powinna przesądzać, czy stanowi ona znaczny wkład autora w rozwój określonej dziedziny naukowej, a pozostałe elementy, czyli aktywność naukowa i dydaktyczna, stanowią jedynie kryterium dodatkowe, bez znaczenia dla efektu oceny.
W skardze zarzucono nadto, że Centralna Komisja nie odniosła się do kwestii nieetycznego, niewłaściwego zachowania recenzenta pracy, poza stwierdzeniem o braku wpływu takiego zachowania na ocenę całego dorobku skarżącego. W ocenie pełnomocnika skarżącego, to właśnie aktywność recenzenta i determinacja w negowaniu osiągnięć skarżącego, w tym posuwanie się do twierdzeń nieprawdziwych, miała istotny wpływ na stanowisko wielu członków Rady Wydziału.
Odnosząc się do ocen superrecenzentów, pełnomocnik skarżącego podniósł, że pomimo wniosków o ich doręczenie skarżącemu lub umożliwienie zapoznania się z nimi, skarżący nie zna recenzji, stąd nie wie, czy superrecenzenci zapoznali się z jego monografią habilitacyjną, czy też oceny oparli wyłącznie na wcześniejszych ocenach recenzentów i protokole Rady Wydziału.
Odnosząc się natomiast do przytaczanych w zaskarżonej decyzji fragmentów opinii superrecenzentów, pełnomocnik skarżącego zarzucił, że jedna z opiniujących osób skupia się na krytyce pozostałej działalności skarżącego, wskazując np., że nie bierze on udziału w organizacji życia naukowego czy w stowarzyszeniach, co nie jest zgodne z podanymi w autoreferacie informacjami. Kwestię udziału skarżącego w stowarzyszeniach można natomiast zweryfikować sprawdzając na stronie internetowej jednego z dwóch tylko istniejących w Polsce stowarzyszeń [...]listę członków, na której widnieje nazwisko skarżącego.
Pełnomocnik skarżącego podkreśliła nadto, że podstawą ubiegania się o stopień naukowy jest osiągnięcie naukowe, czyli monografia habilitacyjna, do którego to osiągnięcia ani Centralna Komisja, ani też superrecenzenci bezpośrednio się nie odnoszą, choć uznają, że nie spełnia ono wymogów art. 16 ustawy.
W ocenie pełnomocnika skarżącego nie wiadomo nadto, dlaczego uchwała komisji habilitacyjnej, czyli organu Rady Wydziału, nie ma znaczenia w sprawie, nadto pominięto zarzut skarżącego dotyczący zmiany treści uchwały komisji habilitacyjnej, dokonanej pod wpływem sugestii jednego z recenzentów.
W skardze zarzucono też, że Centralna Komisja nie wskazała w jakim stopniu i zakresie zarzuty skarżącego podniesione w odwołaniu nie są zasadne, co uniemożliwia nie tylko weryfikację prawidłowości zaskarżonej uchwały i ustosunkowanie się do niej przez skarżącego, ale też ocenę sądowoadministracyjną.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ wydając skarżoną decyzję, poruszał się w granicach zakreślonych przez przepisy ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych (...).
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia, w świetle realiów sprawy a w szczególności w świetle zarzutów skargi, miał przepis art. 29 w/w ustawy. Zgodnie z jego brzmieniem, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora, i doktora habilitowanego, albo tytułu profesora, oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a.
Kwestia rozumienia sformułowania "stosuje się odpowiednio", była wielokrotnie przedmiotem rozważań Sądów administracyjnych na kanwie spraw rozpoznawanych w oparciu o przepisy ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych (...), i tak m.in. w uzasadnieniu wyroku z 7 września 2011 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1078/11 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że : " ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wynikające z odpowiedniego stosowania przepisu art.107 § 3 K.p.a. nie stanowi naruszenia prawa. Komisja jest organem kolegialnym, rozstrzygnięcia podejmuje w głosowaniu tajnym, a zatem nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za utrzymaniem uchwały odmawiającej dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego".
W podobnym tonie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 30 maja 2008 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 212/08 stwierdzając, że: "postępowanie w sprawach stopni i tytułu naukowego jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów K.p.a. z odrębnościami wynikającymi z przepisów procesowych zamieszczonych w ustawie o stopniach naukowych (...). Postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli Sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji. Nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia doktora habilitowanego oraz tego, czy rozprawa habilitacyjna kandydata, stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Sad nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki".
Odnośnie problematyki postępowania dowodowego wypowiedział się też Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 27 października 2006r. w sprawie o sygn. akt I OSK 192/06 wskazując, że: "artykuł 75 § 1 K.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu o nadaniu stopnia naukowego. W postępowaniu przed Centralną Komisją postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji".
Dla lepszego uwypuklenia specyfiki postępowania w sprawach dotyczących decyzji Centralnej Komisji, warto również przywołać tezę zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 marca 2009r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1411/08 – "okoliczność, ze strona skarżąca uważa, iż recenzenci wadliwie ocenili jej dorobek, pominęli okoliczności przemawiające na jej korzyść, a uwypuklili elementy negatywne, że nie podzielili w końcu jej poglądów, nie może prowadzić do kwestionowania na drodze postępowania sądowego, wystawionych w procedurze kwalifikacyjnej ocen, nawet jeżeli skarżąca jest najgłębiej przekonana, że są one krzywdzące".
Wyżej przywołane stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którymi tut. Sąd w pełni się zgadza i traktuje jak własne, w pełni obrazują odrębności postępowania przy badaniu trafności rozstrzygnięć Centralnej Komisji. Wynika z nich, że zakres badania przedmiotowych decyzji Centralnej Komisji przez Sąd administracyjny, jest niezwykle zawężony. Badanie to nie może dotyczyć kwestii natury merytorycznej. Sąd nie może bowiem dokonywać oceny w zakresie, w jakim zawarowane to jest dla recenzentów. Również fakt, że Centralna Komisja podejmuje decyzje w drodze tajnego głosowania świadczy o tym, że wolą ustawodawcy tworzącego omawiane przepisy prawa, było zarówno ograniczenie zakresu przedmiotowego uzasadnień sporządzanych przez Centralną Komisję, jak też ograniczenie przedmiotowe sprawy, jaka ma zostać poddana badaniu przez Sąd administracyjny.
Przechodząc do materii niniejszej sprawy uznać należało, że skarżona decyzja odpowiada prawu. Została bowiem podjęta po przeprowadzeniu postępowania opisanego w Rozdziale 3 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...). Prezydium Centralnej Komisji bazując na stanowisku wyrażonym przez Sekcję [...]Centralnej Komisji - (właściwą w niniejszej sprawie), jak też po zapoznaniu się ze stanowiskami wyrażonymi w superrecenzjach, przeprowadziło głosowanie tajne, ustalając własne rozstrzygnięcie.
Biorąc pod uwagę argumentację zaprezentowaną na wstępie niniejszych rozważań a dotyczącą wąskiego zakresu sądowej kontroli skarżonej decyzji Centralnej Komisji, tut. Sąd nie mógł wypowiadać się co do poprawności merytorycznej konkluzji zaprezentowanych przez superrecenzentów Centralnej Komisji, Sekcję [...]Centralnej Komisji czy Prezydium Centralnej Komisji. W szczególności nie mógł odnosić się do podnoszonej w skardze argumentacji dotyczącej błędnej oceny jakości naukowej dorobku habilitanta i jego wkładu w rozwój [...]. Sąd administracyjny nie posiada bowiem stosownej wiedzy fachowej dla dokonywania takiej oceny. Nadto ustawodawca nie wyposażył Sądu administracyjnego w stosowne instrumentarium procesowe (np. możliwość powoływania biegłych sądowych) umożliwiające ocenę merytorycznej trafności oceny dokonanej przez organ.
Uzasadnienie skarżonej decyzji także należy ocenić jako sporządzone stosownie do wymagań odpowiednio stosowanego przepisu art. 107 § 3 K.p.a. Wbrew zarzutom skargi, nie mogło ono zawierać szerszych motywów, jakimi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy. Stała temu bowiem na przeszkodzie specyfika postępowania w omawianej sprawie i fakt, że stanowisko członków organu kolegialnego, jakim jest Centralna Komisja, wyrażane jest w głosowaniu tajnym. Nie zachodziła więc możliwość bardziej szczegółowego wyjaśnienia powodów, dla których odwołanie strony zostało ocenione w taki a nie inny sposób. Uzasadnienie to zawierało także odniesienie do zarzutów odwołania w zakresie, jaki wynika z podnoszonej wyżej specyfiki niniejszego postępowania.
W realiach faktycznych niniejszej sprawy a w szczególności biorąc pod uwagę zarzuty skargi podkreślenia wymagała okoliczność, że Centralna Komisja, będąc organem II instancji i działając wskutek wniesionego odwołania bada sprawę na nowo w jej całokształcie. Nie jest więc związana (podobnie jak i Rada Wydziału) stanowiskiem wyrażonym przez Komisję Habilitacyjną. Dzięki temu jest w stanie konwalidować ewentualne niedociągnięcia czy uchybienia, jakich dopuściła się konkretna rada wydziału. Stąd m.in. podnoszone w skardze negatywne nastawienie jednego z członków Komisji Habilitacyjnej do osoby habilitanta, skoro nie nosiło znamion mobingu (czy innego prawnie zabronionego działania), potwierdzonego co najmniej prokuratorskim aktem oskarżenia, pozostawało bez wpływu na skarżone rozstrzygnięcie.
W tym stanie sprawy, w świetle powyższych rozważań, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze i uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał materiał dowodowy (bazując na opiniach powołanych superrecenzentów i na stanowisku właściwej Sekcji) i w taki też sposób dokonał jego oceny nie naruszając przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło