II SA/Wa 221/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Maria Werpachowska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym - R. D. w dniu 24 kwietnia 2008 r. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 221/08 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną. Oświadczył, że dochód miesięczny brutto we wspólnym gospodarstwie domowym wynosi łącznie 1.532 zł, na co składa się renta uzyskiwana przez skarżącego w wysokości 766 zł. Odnosząc się do dochodu z tytułu emerytury uzyskiwanej przez żonę skarżący podał, że żona uczestniczy w kosztach utrzymania gospodarstwa domowego do wysokości renty wnioskodawcy, tj. 766 zł. Jako majątek skarżący wykazał mieszkanie o powierzchni 35,5 m2 . Z formularza wynika, że innego majątku, w tym oszczędności wnioskodawca oraz jego żona nie posiadają. W odrębnym piśmie skarżący podał, że nie jest w stanie uiścić kwoty 200 zł bez uszczerbku dla kosztów utrzymania i leczenia, bowiem, opłaty mieszkaniowe wynoszą 220 zł, koszty leczenia 100 zł, koszty związane z wyżywieniem 200 zł, a "koszty związane z zakupem odzieży, innych środków higieny, art. przemysłowe i inne" – 160 zł. Pismem z dnia 1 kwietnia 2008 r. skarżący wezwany został do złożenia – w terminie 7 dni – dodatkowych dokumentów niezbędnych do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Obowiązany był do nadesłania: 1) dowodu potwierdzającego wysokość uzyskiwanej przez niego renty, 2) dowodu wskazującego wysokość emerytury uzyskiwanej przez żonę, 3) kopii rachunków wskazujących wysokość stałych miesięcznych opłat związanych z eksploatacją mieszkania, w tym opłat za gaz i energię oraz dokumentów wskazujących wysokość innych stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym (np. zakup leków). W odpowiedzi na wezwanie skarżący nie nadesłał kopii dokumentu wskazującego wysokość emerytury uzyskiwanej przez żonę. Oświadczył, że żona nie wyraziła zgody na przedstawienie dokumentu wskazującego wysokość uzyskiwanego dochodu, co zdaniem skarżącego jest słuszne, bowiem sprawa nie dotyczy żony. Podał, że Sądowi musi wystarczyć oświadczenie, iż żona partycypuje w kosztach utrzymania gospodarstwa domowego do wysokości dochodów wnioskodawcy. Nadesłane na żądanie pozostałe dokumenty wskazują, że od dnia 1 marca 2008 r. wnioskodawca uzyskuje rentę w wysokości 832, 86 zł brutto (712 zł netto), za używanie lokalu mieszkalnego ponosi opłatę w wysokości 342,23 zł, a za energię elektryczną - 126,10 zł. W sprzeciwie skarżący podniósł, że niezasadne jest poszukiwanie możliwości finansowania jego skargi z budżetu żony, bowiem sprawa jej nie dotyczy. Z tego powodu nie ma podstaw, aby dokonywać ustaleń co do wysokości emerytury uzyskiwanej przez żonę skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, adwokata) następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na podstawie wszystkich przedstawionych przez wnioskodawcę informacji, w tym zawartych w urzędowym formularzu wniosku i nadesłanych dokumentach stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, że wnioskodawca nie przedstawił dokładnych danych o dochodach, tj. nie podał wysokości dochodu osiąganego przez żonę z tytułu emerytury (nie nadesłał również na żądanie dokumentu wskazującego wysokość emerytury). Samo oświadczenie, że żona ponosi koszty utrzymania we wspólnym gospodarstwie domowym do wysokości dochodu osiąganego przez wnioskodawcę, nie pozwala dokonać Sądowi oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy, a tym samym stwierdzić, że skarżący wykazał , iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ocena, o której mowa, jest w takim przypadku niemożliwa, nawet jeśli wnioskodawca poda dokładne dane o stałych miesięcznych wydatkach. Dopiero bowiem zestawienie i analiza faktycznie uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków pozwala na pełną i rzetelną ocenę w zakresie spełnienia ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy. W niniejszej sprawie nie można stwierdzić, że wnioskodawca podał choćby w przybliżeniu wysokość łącznych dochodów we wspólnym gospodarstwie domowym. Sąd nie jest zaś zobowiązany do przeprowadzania z urzędu postępowania w celu uzyskania odpowiednich dokumentów poświadczających rzeczywistą sytuację finansową i możliwości płatnicze osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić należy przy tym, że zgodnie z ustawą z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 5, poz. 59 ze zm.), oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny. Nadto, małżonkowie obowiązani są do wzajemnej pomocy przez którą należy rozumieć nie tylko świadczenie osobiste ale i pieniężne. Żona ma obowiązek udzielenia pomocy mężowi w zakresie prowadzenia przez niego procesów sądowych (v. postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 5 maja 1967 r., I CZ 37/67, LexPolonica nr 322862), stąd wysokość osiąganych przez nią dochodów wpływa na ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy. W związku z tym, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.