II SA/Wa 222/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Ewa Kwiecińska, Protokolant spec. Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2018 r. sprawy ze skargi S. P. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], na podstawie art. 6 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy (t j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1438) oraz § 50 ust. 1 i § 6 ust. I pkt 2 Statutu Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy stanowiącego załącznik Nr 12 do uchwały Nr LXX/2182/20I0 Rady m.st Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (t. j. Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 420), oraz § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/l 422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 8 grudnia 2008r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji miasta stołecznego Warszawy (t. j. Dz Urz. Woj. Maz. z 2016 Ą poz. 6725) oraz § 4 pkt 1, § 22 ust. 5 i § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.), odmówił zakwalifikowania i umieszczenia O. i S. P. na liście osób oczekujących na najem lokalu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że S. P. i O. P. złożyli wniosek o najem lokalu na czas nieoznaczony. Razem z synem M. P. matką B.M. i teściową L. P. tworzą pięcioosobowe gospodarstwo domowe. S. P. od 2009 roku po sprzedaży przez matkę mieszkania położonego w Dzielnicy [...] zamieszkiwał wraz z matką w wynajmowanych od osób trzecich lokalach w różnych lokalizacjach [...]. Od dnia [...].01.2015 r. wnioskodawca wraz z rodziną zamieszkują w wynajmowanym od osoby obcej lokalu nr [...] przy ul. [...] na podstawie umowy najmu. Zgodnie z § 22 ust. 2 pkt 3 uchwały jest to inny tytuł prawny do lokalu niż wymieniony w § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały. Lokal ten składa się z 2 pokoi, o powierzchni użytkowej 57,62 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 39,84 m2. W lokalu zamieszkuje łącznie 5 osób, więc na jedną osobę przypada 7,97 m2 powierzchni łącznej pokoi. Organ wskazał, że zgodnie z § 22 ust 2 pkt. 5 litera a i b obowiązującej uchwały analizie podlegały także warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania, warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy oraz osób zgłoszonych przez niego do wspólnego zamieszkania. Organ podniósł, że O. P. i jej matka L. są obywatelkami [...] i przebywają w Polsce na podstawie karty stałego pobytu. Wnioskodawca do wniosku o najem, lokalu dołączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności matki B. M. wydane na stałe oraz orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...].05.2016 r. stwierdzające jej niezdolność do pracy. Organ podał, że z zebranych dokumentów, w tym m.in. kart informacyjnych leczenia w instytucie Psychiatrii i Neurologii, zaświadczenia od lekarza z dnia [...].09.2016 r. wynika, że zaburzenia z którymi zmaga się matka wnioskodawcy B. M. mają charakter przewlekły i trwały m. in. schizofrenia paradoidalna (leczona od 1986 r.), przewlekłe zapalenie wątroby typu C i inne zaburzenia zdrowotne wywołane lekami. Następnie organ wskazał, że zgodnie z przepisem § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały, zwolnienie z kryterium powierzchniowego ma zastosowanie w przypadku gdy trudna sytuacja zdrowotna, rodzinna lub społeczna wnioskodawcy ma bezpośredni związek z zamieszkiwaniem w dotychczas zajmowanym lokal. Organ stwierdził, że z zebranych dokumentów oraz wywiadu przeprowadzonego przez pracowników WZL nie wynika, aby w tym przypadku miała miejsce taka sytuacja. Nadto wskazał, że średni dochód za ostatnie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wyniósł 610,24 złotych miesięcznie, przy minimum dochodowym dla gospodarstwa wieloosobowego w wysokości 1600zł/os. Ze złożonych dokumentów zdaniem organu wynika, iż nie są spełnione przesłanki wynikające z § 4 pkt 1 uchwały. Uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi S.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o stwierdzenie, że uchwała jest niezgodna z prawem zarzucił naruszenie : - art. 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez przedwczesne podjęcie uchwały, w oparciu o niekompletny materiał dowodowy i błędną ocenę okoliczności istotnych w sprawie, jak również brak zebrania dowodów w niniejszej sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym, - § 22 ust. 5 w zw. z § 22 ust. 2 pkt 5 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. poprzez zaniechanie przez organ podczas rozpoznawania sprawy wnikliwej analizy warunków mieszkaniowych w poprzednich miejscach zamieszkania, - art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego w zw. z § 22 ust 5 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., poprzez wydanie uchwały naruszającej obowiązek należący do zadań własnych gminy polegający na zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych osób o niskich dochodach, a nadto naruszenie obowiązku władzy publicznej zawartego w art. 75 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zaskarżona uchwała narusza także § 5 ust. 2 pkt 3 litera a uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. Podniósł, że do wniosku załączył orzeczenie o niepełnosprawności matki B. M., wydane na stałe. Zdaniem skarżącego zarówno stopień jak i rodzaj niepełnosprawności winien być przedmiotem wnikliwej analizy Zarządu i podstawą do zwolnienia z kryterium metrażowego. Zarząd Dzielnicy [...], reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale. Pełnomocnik wskazał nadto, że zarzut wydania decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy jest bezzasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. W ocenie Sądu organ nie wziął w tej sprawie pod uwagę istotnej okoliczności faktycznej, która mogła spowodować odstąpienie od kryterium powierzchni mieszkalnej przypadającej na osobę, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że choć w sprawie niniejszej nie mają zastosowania przepisy k.p.a., to postępowanie z zakresu uzyskania pomocy gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych powinno być prowadzone z uwzględnieniem m.in. zasady prawdy obiektywnej oraz właściwego wyważenia interesu społecznego i indywidualnego jednostki. Zasady te mają zastosowanie do wszelkiego działania organów państwa w sferze stosunków publicznoprawnych i mogą być wywiedzione wprost z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika obowiązek działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (v. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2025/15 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązkiem organu jest zatem uwzględnienie i wszechstronne rozważenie przy rozpatrywaniu sprawy wszystkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. W sprawie niniejszej organ obowiązku tego nie dopełnił. Podstawą odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego był brak spełnienia przesłanki z § 4 pkt 1 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. Organ ustalił bowiem, że na jedną osobę przypada 7,97 m2, a zatem wnioskodawcy nie pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych. Zgodnie z powołanym przepisem, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowaniem osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto (pkt 2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. Wskazania wymaga jednakże, iż zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje się do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej w szczególności: a) niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania, b) ciężką przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania, c) istniejącą udokumentowaną przemoc lub inną patologię w rodzinie, pod warunkiem, że wnioskodawca zamieszkuje w lokalu za zgodą właściciela. Organ powołując się ogólnie na § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały stwierdził, że w tym przypadku nie ma miejsca taka sytuacja. Organ nie dokonał jednakże pełnej analizy znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia Miejskiego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] marca 2017 r. i nie rozważył okoliczności w nim wskazanych. Orzeczeniem tym matka wnioskodawcy B. M. zaliczona została do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe. Poza tą jedną okolicznością, którą organ wskazał, z orzeczenia tego wynika, że B. M. wymaga okresowo stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a nadto, co istotne w niniejszej sprawie, że wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Tę okoliczność organ całkowicie pominął, czym naruszył przepis w § 4 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały. Wskazania wymaga przy tym, czego organ także nie wziął pod uwagę, że matka wnioskodawcy jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, co w orzeczeniu z dnia [...] maja 2016 r. stwierdził lekarz orzecznik ZUS. Z uwagi na to, że doszło do istotnego naruszenia prawa, albowiem okoliczności te nie zostały przez organ wzięte pod uwagę i rozważone przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, a mogły mieć wpływ na treść uchwały, Sąd skargę uwzględnił. Sąd nie stwierdził nieważności zaskarżonej uchwały, albowiem od dnia jej podjęcia upłynął rok. Z tego względu Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) orzekł, jak w wyroku. ----------------------- 4