II SA/Wa 2255/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-20
Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Andrzej Góraj, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo, które nie ma bezpośredniego związku z posiadaniem broni, obliguje organ Policji do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji, bez konieczności wykazywania dodatkowego zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo, niezależnie od jego charakteru i związku z bronią, stanowi samoistną przesłankę obligującą organ Policji do cofnięcia pozwolenia na broń. Ustawodawca w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji sam zdefiniował takie osoby jako stwarzające zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego, co wyłącza potrzebę dalszego badania tego zagrożenia przez organ.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia R. S. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej po tym, jak został on prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo polegające na niezapłaceniu pracownikowi wynagrodzenia. Organ Policji uznał, że samo skazanie za umyślne przestępstwo obliguje do cofnięcia pozwolenia, podczas gdy skarżący argumentował, że jego czyn nie stanowił zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego i nie spełniał przesłanek z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zarówno organ pierwszej instancji, jak i Komendant Główny Policji, utrzymali w mocy decyzję o cofnięciu pozwolenia, a skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędziowie WSA Andrzej Góraj Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę
Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576), utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] września 2012 r. cofającą R. S. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] czerwca 2012 r. Komendant [...] Policji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia R. S. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej w związku z uzyskaną informacją, że został on skazany prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo umyślne.
Wszczęcie postępowania zostało poprzedzone uzyskaniem przez organ odpisu prawomocnego wyroku Sąd Rejonowy dla [...] W. [...] Wydział Karny, z dnia [...] lutego 2009 r., sygn. akt [...], na podstawie którego R. S. został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 218 § 3 k.k., polegającego na tym, że w okresie od [...] grudnia 2005 r. do [...] września 2008 r. w W. będąc zobowiązanym wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w R. Wydział [...] Pracy o sygn. akt [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. do wypłaty wynagrodzenia w kwocie 1034,00 zł za miesiąc marzec 2005 r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia [...] kwietnia 2005 r. na rzecz pracownika, obowiązku tego nie wykonał. Za popełnienie przedmiotowego czynu, Sąd wymierzył stronie karę grzywny w ilości 100 stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki na kwotę 70 złotych. Jednocześnie Sąd orzekł warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary na okres 1 roku próby.
Decyzją z dnia [...] września 2012 r. Komendnat [...] Policji działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6a oraz art. 20 powołanej ustawy o broni i amunicji cofnął R. S. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
W uzasadnieniu decyzji organ, powołując się na opisany powyżej wyrok Sądu Rejonowego dla [...] W. [...] Wydział Karny z dnia [...] lutego 2009 r. sygn. akt [...] uznał, że R. S. należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6a powołanej ustawy o broni i amunicji, tj. osób, stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo.
Komendant [...] Policji wyjaśnił przy tym, że fakt prawomocnego skazania strony za popełnienie umyślnego przestępstwa wiąże organy Policji w postępowaniu administracyjnym. Fakt uprawomocnienia się powyższego orzeczenia, jest więc - na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji - okolicznością obligującą Komendanta [...] Policji do cofnięcia pozwolenia na broń.
Ponadto organ wskazał, że prawo do posiadania broni palnej jest uprawnieniem wyjątkowym. W związku z tym osoby posiadające pozwolenie na broń muszą w sposób szczególny przestrzegać przepisów prawa i porządku publicznego. Od takich osób oczekuje się nieskazitelnej postawy, która przejawia się m. in. poszanowaniem porządku prawnego. Tylko takie osoby, dają bowiem rękojmię, zgodnego z prawem posiadania i używania broni. Organ uznał za bezsporne, w świetle przywołanego skazania strony za popełnienie umyślnego przestępstwa, że utraciła ona wiarygodność, w zakresie zgodnego z prawem, posiadania i używania broni palnej. Wobec takich osób, organy Policji stosują rygorystyczną politykę - cofają bezwzględnie pozwolenie na broń. Nie jest bowiem korzystne dla interesu społecznego, aby posiadacze tak szczególnego prawa mogli to prawo zachować w sytuacji, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że nie respektują oni porządku prawnego. Dlatego interes strony, wyrażający się w posiadaniu broni palnej, winien ustąpić na rzecz interesu społecznego, który przejawia się w tym, aby pozwolenie na broń posiadały osoby przestrzegające prawa. Ponadto organ dodał, że sam fakt skazania strony za popełnienie wyżej opisanego występku, uzasadnia cofnięcie jej pozwolenia na broń palną.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. S. podniósł, że art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zawiera dwie nierozerwalne przesłanki, które są konieczne do spełnienia łącznie, celem zastosowania art. 18 tejże ustawy. Pierwszą przesłanką jest udowodnienie, że osoba, co do której podejmuje się decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń, stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Drugą zaś przesłanką jest skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu tejże osoby za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe lub za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. R. S. wskazał, że w jego przypadku spełniona została tylko druga przesłanka, tj. skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne.
W ocenie odwołującego, odnosząc kwestię porządku publicznego i bezpieczeństwo publicznego do zagrożeń płynących z faktu posiadania broni palnej myśliwskiej, stwierdzić należy, że czyn, którego się on dopuścił (tj. brak realizacji wyroku sądu pracy) nie stanowi zagrożenia bezpieczeństwa publicznego - nie spowodował on zagrożenia w komunikacji, w ruchu drogowym, kolejowym, wodnym oraz powietrznym, nie spowodował również zagrożeń związanych z katastrofami, klęskami żywiołowymi, epidemiami, a wreszcie nie spowodował zagrożeń spowodowanych przestępnym działaniem człowieka, skierowanym przeciwko życiu, zdrowiu jednostki, czy też przeciwko mieniu - nie rabował, nie napadał etc. Popełniony czyn nie nosi również znamion zakłócania porządku publicznego.
Komendant Główny Policji, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta [...] Policji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. Wyjaśnił przy tym, że z treści art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o obroni i amunicji, w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że ustawodawca sam rozstrzygnął, iż istnienie zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego uzasadnia sam fakt skazania za przestępstwo umyślne. Do oceny czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w powyżej wskazanym przepisie. Samo przestępstwo nie musi natomiast mieć bezpośredniego związku z bronią, a organ nie musi w takich przypadkach podejmować żadnych czynności potwierdzających istnienie zagrożenia, o którym mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 w drodze postępowania dowodowego.
Organ nie zgodził się ze stanowiskiem zaprezentowanym w odwołaniu wskazującym, iż przesłanki zagrożenia dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego muszą występować łącznie z przesłankami zawartymi w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) i b) ustawy. W ocenie organu, każde przestępstwo wymienione w tych podpunktach samo w sobie i z jego istoty stanowi zagrożenie porządku lub bezpieczeństwa publicznego, a zatem niecelowe - z punktu widzenia racjonalnego ustawodawcy - byłoby powtarzanie tego zagrożenia.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ podniósł, że art. 18 ust. 1 pkt 2 ma charakter obligatoryjny, stąd też organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca nie przewidział możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwa umyślne.
Ustalenie, że R. S. został skazany za przestępstwo umyślne jest więc dla organów Policji wiążące w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na broń. W takim bowiem przypadkach ustawa sama rozstrzyga, iż zagrożenie dla wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dóbr wynika, m. in. ze skazania za przestępstwa umyślne, a zatem osobom spełniającym tę przesłankę pozwolenia wydać nie wolno, a wydane w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy należy cofnąć.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. S. wniósł o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż sam fakt skazania osoby posiadającej broń palną za przestępstwo umyślne uzasadnia cofnięcie jej pozwolenia na broń palną, mimo iż wskazana norma prawna przewiduje dodatkowo przesłankę poprzedzającą, tj. konieczność udowodnienia, iż osoba, co do której cofa się pozwolenie na broń stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego.
W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Dodatkowo skarżący podniósł, iż analiza dostępnego orzecznictwa dotyczącego cofnięcia pozwolenia na broń jednoznacznie wskazuje, że norma prawna będąca podstawą wydania zaskarżonej decyzji ma na celu ograniczenie w dostępności do broni osobom stanowiącym wysokie zagrożenie społeczne poprzez czyny takie jak prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (wyrok NSA z dnia 18 maja 1012 r., sygn. akt II OSK 364/11); znęcanie się nad osobą najbliższą; wymierzone przeciwko rodzinie i opiece; polegające na szczególnym udręczeniu fizycznym lub psychicznym (wyrok WSA Warszawie z dnia 27 kwietnia 2012 r. sygn. akt: II SA/Wa 2267/11), nie zaś za brak zapłaty wynagrodzenia, gdzie brak ten nie był przez skarżącego zamierzony, a był jedynie wynikiem braku płynności finansowej w tamtym czasie, co potwierdza również zapłata tegoż wynagrodzenia, niezwłocznie po zdobyciu środków finansowych.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Organ ponownie podkreślił, że organy Policji są zobligowane, stosownie do dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji, cofnąć pozwolenie na broń m.in. takiej osobie, która została prawomocnie skazana za przestępstwo umyślne. W niniejszej sprawie bezspornym natomiast jest, iż skarżący nie wykonał ciążącego na nim obowiązku, tj. wypłaty wynagrodzenia - czyn ten popełnił zatem świadomie. Wobec powyższego dyspozycja art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji została bezsprzecznie spełniona - skarżący został bowiem skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie umyślnego czynu z art. 218 § 3 k.k., co obligowało organy Policji do cofnięcia mu pozwolenia na broń palną. W takim przypadku nie było już konieczne przeprowadzanie dodatkowych dowodów, ponieważ zgodnie z wolą ustawodawcy taka osoba do czasu zatarcia skazania broni posiadać nie może.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zasadności skargi wniesionej przez R. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma uzasadnionych podstaw.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 18 ust.1 pkt 2 ww. ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2–6. Natomiast w myśl przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego:
a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.
b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo:
– przeciwko życiu i zdrowiu,
– przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.
Powołane wyżej przepisy nakazują więc, w przypadku zaistnienia wskazanych w nich przesłanek, cofnięcie pozwolenia na broń osobie, która takie pozwolenie posiada. Do ich zastosowania wystarczy samo ustalenie, że strona postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, została skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe bądź została skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Zaznaczyć przy tym należy, że w świetle art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji bez znaczenia pozostaje rodzaj czynu, za popełnienie którego posiadacz pozwolenia na broń został skazany oraz dobro, przeciwko któremu ten czyn był wymierzony.
Fakt, iż skarżący prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] W. [...] Wydział Karny z dnia [...] lutego 2009 r., sygn. akt [...] został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 218 § 3 k.k. jest w niniejszej sprawie bezsporny. Nie ulega również wątpliwości, że przestępstwo popełnione przez skarżącego jest przestępstwem umyślnym.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że istniała przesłanka do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń. Zgodnie bowiem z powołanymi wyżej przepisami cofnięcie pozwolenia na broń osobom skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za popełnienie umyślnego przestępstwa jest, co podkreślał organ w zaskarżonej decyzji, obligatoryjne.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ dokonał prawidłowej interpretacji zastosowanego w sprawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji.
Zgodnie z interpretacją art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) omawianej ustawy zaprezentowaną przez skarżącego skazanie posiadacza pozwolenia na broń za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe jest tylko jedną z przesłanek cofnięcia pozwolenia, natomiast istotne jest to, iż osoba taka musi jeszcze stwarzać zagrożenie dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego.
Pogląd ten jest całkowicie chybiony. Wskazany wyżej przepis nie określa bowiem dwóch odrębnych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń: skazania za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz stwarzania zagrożenia dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego.
Istota omawianej regulacji jest znacząco odmienna. Patrząc bowiem na konstrukcję przepisu zawartego w art.15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji należy dojść do wniosku, że zawiera on swego rodzaju definicję pojęcia "osoby stwarzającej zagrożenie dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego", której to osobie nie można wydać pozwolenia na broń, lub której, stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, organy Policji są zobowiązane cofnąć pozwolenie na broń. Ustawodawca nakazuje w tym przepisie uznawać za osoby stwarzające zagrożenie dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego po pierwsze, osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe (lit. a), a po drugie osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: przeciwko życiu i zdrowiu, a także przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia (lit. b).
Organ nie miał zatem obowiązku rozważania, czy pomimo skazania skarżący stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. To sam ustawodawca w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji szczegółowo określił, jakie osoby stanowią określone w tym przepisie zagrożenie. W sytuacji ziszczenia się przesłanki skazania posiadacza pozwolenia na broń prawomocnym orzeczeniem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego organ Policji nie jest więc obowiązany do badania innych okoliczności, w tym odnoszących się bezpośrednio do posiadacza pozwolenia na posiadanie broni.
Wobec tego, że skarżący został skazany prawomocnym orzeczenie sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego, to w myśl przepisów ustawy o broni i amunicji należy on do kategorii osób stwarzających zagrożenie dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego. Stąd też wobec wystąpienia przesłanki określonej w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji, organy Policji były zobligowane do cofnięcia skarżącemu przedmiotowego pozwolenia na broń.
Reasumują stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło