II SA/Wa 2260/14

Starszy Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Uczelnianej Odwoławczej Komisji Rekrutacyjnej [...] z dnia [...] października 2014 r., nr w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia stacjonarne drugiego stopnia postanawia: 1. przyznać K. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego. 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania K. P. prawa pomocy. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą K. P. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wyjaśniła, że pozostaje w gospodarstwie domowym z konkubentem i małoletnią córką. Ujawniła, że posiada majątek w postaci udziału w wielkości [...] działki rekreacyjnej o powierzchni [...] ha oraz działkę leśną o powierzchni [...] ha. Skarżąca wskazała, że źródłem dochodu rodziny jest kwota w wysokości [...] zł (na którą składają się dochód wnioskodawczyni z tytułu umowy zlecenia i dochód jej konkubenta w kwocie [...] zł z tytułu umowy o pracę). Uzasadniając wniosek strona dodała, że uzyskiwany dochód jest przeznaczany w całości na bieżące potrzeby rodziny, wskazała, że nie posiada oszczędności. W związku z wątpliwościami dotyczącymi sytuacji majątkowej skarżącej referendarz sądowy wezwaniem z dnia 28 stycznia 2015 r., zobowiązał ją do nadesłania dodatkowych dokumentów określających jej sytuację majątkową (por. zarządzenie z k- 21) . Zobowiązanie to skarżąca wykonała zgodnie z ww. wezwaniem przesyłając komplet dokumentów przy piśmie z dnia 20 lutego 2015 r. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej jako p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o co wnioskuje K. P.) obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek istnieją podstawy do jego częściowego uwzględnienia, to znaczy do zwolnienia K. P. od uiszczenia wpisu od skargi i odmowy zwolnienia od uiszczenia kosztów w pozostałym zakresie. Na wstępie należy zauważyć, że do kosztów sądowych zalicza się opłaty sądowe (w tym wpis i opłaty kancelaryjne) oraz zwrot wydatków (art. 211 powołanej ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż na obecnym etapie postępowania sądowego konieczne będzie uiszczenie przez skarżącą wpisu od skargi, którego wysokość wyniesie 200 zł (por. § 2 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., nr 321, poz. 2193). Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Zatem konieczność ich opłacenia powstanie być może w przyszłości na dalszym etapie postępowania sądowego. Podkreślić również należy, iż zasadą jest, że przyznanie prawa pomocy powinno być skierowane w pierwszej kolejności do osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. W przypadku skarżącej brak jest podstaw do przyjęcia, że jej sytuacja majątkowa jest bardzo trudna. Co miesiąc uzyskuje ona stały dochód, ma również zabezpieczone potrzeby bytowe i jak oświadczyła nie ponosi żadnych kosztów z tytułu zamieszkiwania w W. Ponadto z załączonych dokumentów w tym z wyciągów z kont bankowych wynika, że K. P. zachowuje płynność finansową. To uzasadnia odmowę zwolnienia wnioskodawcy ze wszystkich kosztów sądowych. Niemniej jednak referendarz sądowy uznał, że jednorazowe opłacenie wpisu od skargi w wysokości 200 zł mogłoby stanowić znaczne obciążenie dla jej budżetu w sytuacji, gdy dochód co do zasady pokrywa bieżące wydatki. A skoro od jego uiszczenia uzależnione jest rozpoznanie skargi, to odmowa zwolnienia od wpisu pozbawiałaby stronę możliwości rozpoznania skargi przez Sąd – zasadne jest zwolnienie strony z kosztów w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu. Pozostałe koszty, zdecydowanie niższe od kwoty wpisu, ponadto rozłożone w czasie i uzależnione od przebiegu postępowania pozostają w zakresie jej zdolności finansowych. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.