II SA/Wa 2279/12
WyrokWSA w Warszawie2013-05-21
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Anna Mierzejewska, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uwzględnienia skargi aplikanta na decyzję o odmowie przyjęcia na aplikację specjalistyczną przez Naczelny Sąd Administracyjny, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury jest zobowiązany do wydania decyzji o przyjęciu na aplikację, czy też ma prawo do ponownego rozpoznania sprawy i ustalenia miejsca kandydata na podstawie nowych obliczeń i symulacji listy klasyfikacyjnej?Ratio decidendi
W przypadku uwzględnienia skargi aplikanta na decyzję o odmowie przyjęcia na aplikację specjalistyczną przez sąd administracyjny (w tym NSA), Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury jest zobowiązany do niezwłocznego wydania decyzji o przyjęciu na aplikację specjalistyczną. "Odpowiednie" stosowanie art. 23 ust. 4 ustawy KSSiP oznacza jedynie adaptację przepisu do specyfiki aplikacji specjalistycznej, a nie ponowne procedowanie i tworzenie nowych symulacji list klasyfikacyjnych. Organ nie ma prawa do uznaniowości w tej kwestii.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyjęcia W. S. na aplikację sędziowską i prokuratorską. Po wcześniejszych decyzjach administracyjnych i wyrokach sądów, w tym uchyleniu przez NSA wyroku WSA i poprzedzających go decyzji, Dyrektor KSSiP ponownie odmówił przyjęcia kandydata, opierając się na symulacji listy klasyfikacyjnej. Minister Sprawiedliwości utrzymał tę decyzję w mocy. W. S. zaskarżył decyzję Ministra, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o KSSiP oraz zasadę praworządności, wskazując na brak podstawy prawnej dla tworzenia "symulacji" i ignorowanie prawomocnego orzeczenia NSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Sławomir Antoniuk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2013 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 23 ust. 4 w związku z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm. – dalej jako "KSSiP"), odmówił przyjęcia W. S. na aplikacje sędziowską i na aplikację prokuratorską.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że W. S. ukończył aplikację ogólną w dniu [...] listopada 2010 r. Na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy KSSiP, opublikowanej w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu [...] grudnia 2010 r., został umieszczony na [...] miejscu. Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. W. S. złożył wniosek o przyjęcie na aplikację sędziowską ewentualnie na aplikację prokuratorską. Minister Sprawiedliwości zarządzeniami z dnia [...] marca 2010 r. ustalił limit 75 miejsc na aplikacji sędziowskiej oraz taki sam limit na aplikacji prokuratorskiej. Z uwagi na to, że W. S. zajął na liście klasyfikacyjnej aplikantów [...] miejsce, tj. poza wyznaczonymi limitami, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. odmówił przyjęcia go zarówno na aplikację sędziowską, jak i aplikację prokuratorską. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2011 r. Wyrokiem z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 614/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na tę decyzję, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek skargi kasacyjnej W. S., wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 148/12, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz obie poprzedzające go decyzje administracyjne. W uzasadnieniu NSA uznał, że przepis art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy o KSSiP, w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r., należy interpretować zgodnie z regułami wykładni językowej. Zgodnie z nimi przepis należy rozumieć w ten sposób, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta z wszystkich sprawdzianów i z wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej. Przy tej wykładni znaczenie straciła ocena łączna patrona koordynatora.
Pismem z dnia [...] września 2012 r. W. S. podtrzymał w całości swój wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej ewentualnie na aplikacji prokuratorskiej. Podniósł, że poza przesłanką uwzględnienia skargi przez sąd, przepisy nie wprowadzają żadnej innej przesłanki wydania decyzji o przyjęciu na aplikację, w tym w szczególności nie upoważniają Dyrektora Krajowej Szkoły do dokonywania przeliczeń, kalkulacji czy też tworzenia "symulacji" miejsca, które aplikant miałby zająć na liście klasyfikacyjnej, gdyby uwzględniono mu sumę punktów otrzymanych z wszystkich praktyk. Jego zdaniem nie upoważnia do tego również treść orzeczenia wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jednocześnie W. S. zwrócił się o przyjęcie go na aplikację specjalistyczną z dniem 1 października 2012 r. oraz o ustalenie indywidualnego programu.
Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury ponownie rozpoznając wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji specjalistycznej stwierdził, że co do zasady wyrok sądu administracyjnego nie zwalnia organu administracji od obowiązku wszechstronnego rozpoznania sprawy i zbadania, czy zachodzą przestanki do wydania decyzji pozytywnej i wskazał, że z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wynika, aby sąd ten przesądził, że W. S. spełnia wszystkie warunki pozwalające na przyjęcie go na aplikację specjalistyczną. Organ nie podzielił poglądu W. S., że przepis art. 23 ust. 4 ustawy KSSiP narzuca organowi administracji w postępowaniu, które toczy się po uchyleniu decyzji przez sąd administracyjny, treść rozstrzygnięcia. Zdaniem organu, przepis ten można rozumieć jedynie jako obowiązek niezwłocznego wydania decyzji w przedmiocie przyjęcia na aplikację oraz obowiązek ustalenia indywidualnego programu szkolenia w przypadku wydania decyzji pozytywnej. Przyjęcie na aplikację na tym etapie postępowania, tj. po uchyleniu decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przez sąd administracyjny nadal uzależnione jest od spełnienia przez kandydata wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 1 i 2 ustawy KSSiP. To zaś oznacza, że kandydat musi się legitymować wystarczającą liczbą punktów uzyskanych ze sprawdzianów i praktyk w trakcie aplikacji ogólnej. Mając powyższe na względzie organ stwierdził, że W. S. wprawdzie ukończył aplikację ogólną, spełnił warunki, o których mowa w art. 22 pkt 1-4 ustawy KSSiP i przedłożył zaświadczenia wymienione w art. 28 ust. 2 tej ustawy, ale nie uzyskał w trakcie aplikacji ogólnej wystarczającej liczby punktów ze sprawdzianów i praktyk. Pogląd prawny, wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny, spowodował konieczność ustalenia miejsca, które W. S. mógłby zająć na liście klasyfikacyjnej aplikantów, sporządzonej zgodnie z regułami określonymi w tym wyroku. Z tych względów konieczne stało się opracowanie przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury symulacji listy klasyfikacyjnej. Symulacja listy klasyfikacyjnej aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej wykazała, że W. S. uzyskałby łącznie 109.7 pkt i zająłby 167 miejsce. Zaś na aplikację sędziowską mogłyby zostać przyjęte osoby, które na symulacji listy klasyfikacyjnej znalazły się na miejscach od 1 do 90, natomiast na aplikację prokuratorską mogłyby zostać przyjęte osoby, które na symulacji listy klasyfikacyjnej znalazły się na miejscach od 1 do 159. Z uwagi na osiągniętą pozycję W. S. nie znalazł się na żadnej z list symulacji kandydatów przyjętych na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską. Dlatego też z uwagi na niespełnienie przesłanki zajęcia wystarczająco wysokiej pozycji w rankingu aplikantów aplikacji ogólnej, pozwalającej na zakwalifikowanie W. S. w ramach limitów ustalonych przez Ministra Sprawiedliwości na aplikację specjalistyczną, organ odmówił przyjęcia go na aplikacje specjalistyczne.
Od decyzji tej W. S. wniósł odwołanie, w którym zaskarżonej decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury zarzucił:
1. rażące naruszenie art. 23 ust. 4 w związku z art. 29 ust. 6 ustawy KSSiP poprzez jego oczywiście błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że prawomocne uwzględnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi aplikanta na decyzję w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację specjalistyczną nie obliguje Dyrektora Krajowej Szkoły do wydania decyzji o przyjęciu tego aplikanta na aplikację specjalistyczną i ustaleniu dla niego indywidualnego programu szkolenia,
2. naruszenie art. 6 K.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o nieznaną ustawie o Krajowej Szkole "symulację" listy klasyfikacyjnej aplikantów rocznika 2010 aplikacji ogólnej;
3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji poprzez uznanie przez organ I instancji, że samo ustalenie kolejności aplikantów na tzw. symulacji listy klasyfikacyjnej pozwala na rozstrzygnięcie, którzy spośród aplikantów (absolwentów aplikacji ogólnej rocznika 2010) ostatecznie dostaliby się na aplikacje specjalistyczne, gdyby ich kolejność na liście klasyfikacyjnej od początku, tj. w 2010 r. została oparta o sumę punktów z praktyk, tak jak to wtedy przewidywał nieobowiązujący już na dzień wydania przedmiotowej decyzji przepis art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.
W związku z tym W. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyjęcie go na specjalistyczną aplikację prokuratorską.
Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] i [...], wydaną na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy KSSiP oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] października 2012 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską.
W uzasadnieniu organ przypomniał stan faktyczny oraz prawny sprawy i stwierdził, że decyzja Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] października 2012 r. o odmowie przyjęcia W. S. na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską jest trafna i została wydana zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem W. S. w zakresie unormowania zawartego w art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy KSSiP nie przyznaje Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury uprawnienia do ponownego rozpoznawania sprawy, lecz nakłada na Dyrektora obowiązek wydania decyzji o przyjęciu aplikanta na aplikację specjalistyczną. Przepis art. 29 ust. 6 ustawy KSSiP stanowi, że w przypadku uwzględnienia skargi, przepis art. 23 ust. 4 nie jest stosowany wprost, lecz "odpowiednio". Określenie "odpowiednio" oznacza stosowanie unormowania przewidzianego w art. 23 ust. 4 powołanej ustawy w sposób uwzględniający specyfikę unormowań regulujących tryb postępowania Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przy wydawaniu decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską albo na aplikację prokuratorską, zawartych w art. 29 ustawy KSSiP. Organ wskazał, że Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wydaje decyzję o przyjęciu na aplikację sędziowską albo na aplikację prokuratorską według kolejności umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na daną aplikację. "Odpowiednie" stosowanie regulacji zawartych w art. 23 ust. 4 w ramach unormowań zawartych w art. 29 ustawy KSSiP polega więc na tym, że Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przy ponownym rozpoznaniu wniosku kandydata o przyjęcie na aplikację specjalistyczną (w następstwie uchylenia decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację specjalistyczną przez sąd administracyjny) jest obowiązany do stworzenia listy klasyfikacyjnej kandydatów w oparciu o sposób liczenia punktów wskazany w wiążącym Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 148/12, polegający na przyjęciu zasady, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz z wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej. Odpowiednie stosowanie art. 23 ust. 4 ustawy KSSiP nakazuje Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury niezwłoczne wydanie decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską lub na aplikację prokuratorską, niemniej jednak jest on obowiązany uczynić to z zachowaniem zasad przyjmowania na aplikacje specjalistyczne przewidzianych w art. 29, tj. z zachowaniem obowiązujących wówczas limitów przyjęć na te aplikacje, z uwzględnieniem sposobu liczenia punktów decydujących o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej oraz złożonych w powyższym przedmiocie wniosków aplikantów. Reasumując organ stwierdził, że biorąc pod uwagę [...] miejsce W. S. na liście klasyfikacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy KSSiP, sporządzonej zgodnie z takim rozumieniem art. 26 ust. 3 tej ustawy, w myśl którego o kolejności miejsca na liście decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz z wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej, decyzja wydana przez organ I instancji jest decyzją zasadną.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6 K.p.a. organ wskazał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zarzut ten wynika z błędnego rozumienia unormowania zawartego w treści art. 23 ust. 4 w zw. art. 29 ust. 6 ustawy KSSiP. Z mocy tych przepisów Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury władny jest do dokonania oceny spełniania przez osobę ubiegającą się o przyjęcie na aplikację specjalistyczną przesłanki określonej w art. 29 ust. 2, związanej z miejscem kandydata na liście klasyfikacyjnej aplikantów oraz ustaleniem, czy miejsce to w związku ze złożonymi przez absolwentów aplikacji ogólnej wnioskami mieści się w limicie przyjęć na aplikacje specjalistyczne.
Za niezasadny organ uznał również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przy sporządzaniu symulacji listy klasyfikacyjnej. Lista osób, które przy uwzględnieniu sposobu liczenia punktów określonego w wiążącym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, sporządzona w dniu 27 kwietnia 2012 r., została ustalona w sposób prawidłowy, oparta została na niebudzących wątpliwości dokumentach i nie doszło przy jej sporządzeniu do błędów rachunkowych. Lista ta nie została sporządzona tylko w oparciu o sposób liczenia punktów zdobytych przez aplikantów ze wszystkich sprawdzianów i praktyk, ale również uwzględnia wnioski aplikantów pierwszego rocznika o przyjęcie na aplikacje specjalistyczne oraz limity przyjęć na te aplikacje. Może więc stanowić podstawę do ustalenia, czy osoba ubiegająca się o przyjęcie na aplikację specjalistyczną spełnia przesłankę związaną z zajmowaniem odpowiednio wysokiego miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie:
1. art. 23 ust. 4 w związku z art. 29 ust. 6 ustawy KSSiP poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że prawomocne uwzględnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi aplikanta na decyzję w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację specjalistyczną nie obliguje Dyrektora Krajowej Szkoły do wydania decyzji o przyjęciu tego aplikanta na aplikację specjalistyczną i ustaleniu dla niego indywidualnego programu szkolenia,
2. art. 7 Konstytucji RP, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o nieznaną ustawie o KSSiP, tzw. "symulację" listy klasyfikacyjnej aplikantów.
Wskazując na powyższe zarzuty, wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2012 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w K. z dnia [...] października 2012 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2012 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w K. z dnia [...] października 2012 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r. o sygn. akt I OSK 148/12, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2011 r., sygn. II SA/WA 614/11oraz obie poprzedzające go decyzje, tj. decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2011 r. NSA w wyroku wskazał, że tworzenie dziś jakichkolwiek symulacji jest "merytorycznie całkowicie bezzasadne i nieuprawnione". W konsekwencji wyroku na Dyrektorze Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury spoczął obowiązek wydania decyzji na podstawie w art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP. Zgodnie z tymi przepisami w przypadku uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację specjalistyczną, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wydaje decyzję o przyjęciu aplikanta na tę aplikację, a dodatkowo ustala dla niego indywidualny program szkolenia.
W piśmie z dnia [...] września 2012 r. skarżący wskazał, że wszczęcie postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji, o której mowa w art. 23 ust. 4 w związku z art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP następuje, nie na wniosek aplikanta, lecz z urzędu, po stwierdzeniu przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, że w danej sprawie skarga aplikanta została prawomocnie uwzględniona.
Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że przedmiotem zaskarżonych decyzji jest odmowa przyjęcia na aplikację specjalistyczną, zaś podstawę tej odmowy stanowi tzw. symulacja listy klasyfikacyjnej aplikantów. Podkreślił, że postępowanie w sprawie odmowy przyjęcia na aplikację specjalistyczną było prowadzone w latach 2010 - 2012 i zostało zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. Oznacza to, że obecnie prowadzone postępowanie dotyczy sprawy prawomocnie rozstrzygniętej i z tego powodu obie zapadłe decyzje, tj. Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] października 2012 r. oraz Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2012 r. są bezprawne i nie powinny mieć miejsca. Zdaniem skarżącego, organ I instancji, bezprawnie odmawiając przyjęcia na aplikację specjalistyczną, nie dopełnił obowiązku ciążącego na nim z mocy ustawy. Wydanie bowiem decyzji sprzecznej z treścią obowiązku, nie stanowi jego wykonania.
Skarżący uzasadniając zarzut sformułowany w pkt 1 skargi wskazał, że przepisy ustawy o KSSiP przewidują dwa tryby naboru na aplikacje specjalistyczne. Pierwszy z nich, regulowany przepisami art. 26 ust. 2-4, art. 28 oraz art. 29 ust. 1 - 3 ustawy o KSSiP, wszczynany jest w sytuacji ukończenia szkolenia przez dany rocznik aplikacji ogólnej i przebiega dwuetapowo. Najpierw Dyrektor Szkoły, w terminie 14 dni od dnia zakończenia aplikacji ogólnej, ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną aplikantów. Wówczas, osoba umieszczona na tej liście, może złożyć do Dyrektora Krajowej Szkoły wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej. Następnie Dyrektor Krajowej Szkoły, na podstawie złożonych wniosków, wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską, co następuje według kolejności umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje. W tym trybie Dyrektor Krajowej Szkoły jest uprawniony do wydania decyzji zarówno pozytywnej (o przyjęciu na aplikację), jak i negatywnej (o odmowie przyjęcia na aplikację), zaś aplikant, na wypadek decyzji odmownej, może skorzystać z trybu odwoławczego. Drugi tryb naboru na aplikacje specjalistyczne, regulowany jest przepisem art. 23 ust. 4 w związku z art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP i zachodzi wyłącznie w sytuacji uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi aplikanta na decyzję odmawiającą przyjęcia go na aplikację w trybie podstawowym. W tym trybie, Dyrektor Krajowej Szkoły zobligowany jest do wydania decyzji o przyjęciu na aplikację, zaś jej podstawą jest fakt uwzględnienia skargi. W tym trybie Dyrektor Krajowej Szkoły jest zobligowany do wydania decyzji tylko pozytywnej.
W związku z powyższym niemożliwe jest zastosowanie art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP "w sposób uwzględniający specyfikę unormowań zawartych w art. 29 ustawy o KSSiP". Unormowania te dotyczą bowiem dwóch różnych trybów postępowań, stosowanych w dwóch odmiennych, wykluczających się wzajemnie sytuacjach.
W ocenie skarżącego, treść art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP jednoznacznie wskazuje, że konsekwencją uwzględnienia skargi kandydata jest powstanie po stronie Dyrektora Krajowej Szkoły obowiązku niezwłocznego przyjęcia go na aplikację ogólną i ustalenia dla niego indywidualnego programu szkolenia.
Zdaniem skarżącego wątpliwości nie budzi sposób odesłania do art. 23 ust. 4 ustawy który, w świetle art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP, ma być zastosowany "odpowiednio". Przepis art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP nie mógłby być stosowany w niniejszej sprawie "wprost", bowiem wprost mówi on o przyjęciu na aplikację ogólną, podczas gdy ustawodawca nakazuje jego stosowanie względem absolwenta aplikacji ogólnej, tj. osoby, która aplikację ogólną już ukończyła, a obecnie domaga się przyjęcia na aplikację specjalistyczną. Nie ulega zatem wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP może być stosowany jedynie "odpowiednio", co oznacza, że na skutek prawomocnego uwzględnienia skargi aplikanta na decyzję w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację specjalistyczną, organ I instancji ma obowiązek wydać decyzję, nie o przyjęciu na aplikację ogólną, jak to wprost stanowi art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP, lecz decyzję o przyjęciu na aplikację specjalistyczną. Odpowiedniość stosowania art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP, polega na zastąpieniu wyrażenia "aplikację ogólną" sformułowaniem "aplikację sędziowską lub prokuratorską". Z powyższego wynika, że przepisy art. 23 ust. 4 w związku z art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP regulują w sposób bezpośredni, precyzyjny i wyczerpujący obowiązki Dyrektora Krajowej Szkoły w przypadku uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi aplikanta na decyzję w przedmiocie odmowy przyjęcia go na aplikację specjalistyczną. Z treści tych przepisów w żaden sposób nie wynika, by Dyrektor Szkoły, poza ustaleniem, czy skarga została przez sąd administracyjny uwzględniona, był uprawniony, czy tym bardziej zobowiązany do podejmowania jakichkolwiek innych czynności, w tym w szczególności do dokonywania przeliczeń, kalkulacji, czy też symulacji miejsca, które dany aplikant miałby rzekomo zająć, gdyby lista klasyfikacyjna została w 2010 r. ustalona w oparciu o sumę punktów z praktyk. Do takiego działania nie upoważnia także treść orzeczenia NSA.
Uzasadniając sformułowany w punkcie 2 skargi zarzut, skarżący podkreślił, że działanie na podstawie prawa oznacza, że organy państwowe muszą posiadać odpowiednią legitymację formalną w postaci prawnej, która udziela upoważnienia do podjęcia tego działania. Zgodnie zaś z zasadą praworządności, podstawę prawną do działania organów mogą stanowić wyłącznie te przepisy prawa, które w dniu wydawania decyzji administracyjnej obowiązują. Z treści obu zaskarżonych decyzji wynika, że ich podstawę faktyczną stanowi tzw. symulacja listy klasyfikacyjnej, którą Krajowa Szkoła sporządziła, opierając ją na sumie punktów z praktyk. Skarżący podkreślił, że żaden z przepisów ustawy o KSSiP nie zna pojęcia symulacji listy klasyfikacyjnej aplikantów. Oznacza to zatem, że ani Minister Sprawiedliwości, ani Dyrektor Krajowej Szkoły nie byli upoważnieni do tworzenia tzw. symulacji, a tym bardziej opierania na niej wiążących ustaleń, stanowiących następnie podstawę decyzji administracyjnych.
Reasumując skarżący podniósł, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, tj. decyzje te ignorują prawomocne rozstrzygnięcie zapadłe przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, dotyczą sprawy, która przed tym sądem została już ostatecznie rozstrzygnięta, obie decyzje ignorują jednoznaczną i nie budzącą wątpliwości interpretacyjnych treść przepisów art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP, mówiących o obowiązku przyjęcia na aplikację specjalistyczną aplikanta, którego skarga na decyzję w przedmiocie odmowy przyjęcia go na tę aplikację została uwzględniona oraz podstawą obu tych decyzji jest dokument nieznany ustawie o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy o KSSiP, Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską, a od decyzji tej przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Rozpoznanie odwołania następuje w terminie 14 dni od dnia jego wniesienia (ust. 4).
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący ukończył aplikację ogólną w dniu [...] listopada 2010 r., lecz na mocy decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] odmówiono jego przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską.
Z kolei według art. 29 ust. 5 ustawy o KSSiP, od decyzji Ministra Sprawiedliwości, o której mowa w ust. 4, przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, skarżący złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wyrokiem tegoż Sądu z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 614/11 została ona oddalona. Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5 przepis art. 23 ust. 4 stosuje się odpowiednio.
Tymczasem nie zgadzając się z powyższym wyrokiem, skarżący złożył skargę kasacyjną i wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 148/12 uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 614/11 oraz obie decyzje administracyjne poprzedzające go – a opisane wyżej.
Wobec powyższego uznać należy, że – wbrew stanowisku organu – skarga W. S. od decyzji Ministra Sprawiedliwości złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została uwzględniona w rozumieniu art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP, bowiem sformułowanie to obejmuje także – co oczywiste – sądowy tok instancyjny i gdyby racjonalny ustawodawca przewidział odstępstwo od tej zasady sprowadzające się do uwzględnienie jedynie skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, to znalazłoby to stosowny zapis w ustawie. Zatem wykładnia leksykalna jest tu jednoznaczna i nie wymaga odwoływania się do wykładni celowościowej bądź systemowej. Dodać również należy w ślad za skarżącym, że w powyższym przepisie jest mowa o skardze wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie o skardze uwzględnionej akurat przez ten sąd.
Reasumując, w rozpoznawanej sprawie została wyczerpana – zdaniem Sądu – przesłanka "uwzględnienia skargi, o której mowa ust. 5", o czym stanowi cytowany już wyżej przepis art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP.
Niezależnie od powyższego wymaga wyjaśnienia, że stosownie do treści § 156 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908), jeżeli zachodzi potrzeba osiągnięcia skrótowości tekstu lub zapewnienia spójności regulowanych instytucji prawnych, w akcie prawnym można się posłużyć odesłaniem (ust. 1), a jeżeli odesłanie stosuje się tylko ze względu na potrzebę osiągnięcia skrótowości tekstu, w przepisie odsyłającym jednoznacznie wskazuje się przepis lub przepisy prawne, do których się odsyła (ust. 2). Natomiast, jeżeli odesłanie służy przede wszystkim zapewnieniu spójności regulowanych w tym akcie instytucji prawnych, w przepisie odsyłającym wskazuje się zakres spraw, dla których następuje odesłanie, oraz jednoznacznie wskazuje się przepis lub przepisy prawne, do których się odsyła (ust. 3). Reasumując, odesłanie "wprost" oznacza, że wskazane przepisy stosuje się bez żadnych zmian w ich dyspozycji, a odesłanie "odpowiednio" oznacza dokonanie stosownych zmian tak, żeby występowała adekwatność, co do charakteru i rodzaju sprawy. Innymi słowy mówiąc, stosowanie "odpowiednie" wymaga odpowiedniej i niezbędnej – ale tylko i co należy szczególnie zaakcentować – adaptacji danej normy prawa do zasadniczych celów procedowania i wynikających stąd różnic w stosunku do regulacji, które mają być zastosowane. Jak wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 30 stycznia 2001 r., przeniesienie danej normy poza macierzysty zakres regulacji odbywa się z założonym przez ustawodawcę dostosowaniem do drugiego zakresu odniesienia, dopuszczonym formułą "odpowiedniego" stosowania przepisu. Przy ustalaniu sposobu dostosowania normy w drugim zakresie odniesienia niezbędne staje się wykorzystanie zasad wykładni systemowej i funkcjonalnej, te zaś skłaniają do przyjęcia, że stosowanie normy w drugim zakresie odniesienia, chociaż "odpowiednie", powinno nastąpić w sposób najbardziej zbliżony do tego, w jakim funkcjonuje ona w pierwszym zakresie (I KZP 50/00, OSNKW 2001, nr 3-4, poz. 16).
Skoro tak, to fakt ów powoduje w dalszym procedowaniu stosowanie przepisu art. 23 ust. 4, przewidującego określony obowiązek organu przy aplikacji ogólnej, a mianowicie w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 3, Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację specjalistyczną, którą aplikant odbywa zgodnie z indywidualnym programem szkolenia ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły.
W praktyce oznacza to, że "odpowiedniość" dotyczy jedynie kwestii "przeniesienia" regulacji dotyczącej aplikacji ogólnej zawartej w tym przepisie, do aplikacji specjalistycznej i w żadnym wypadku nie nakazuje – jak przyjął to organ – "nowego" procedowania i ustalania miejsca kandydata według tych nowych obliczeń i symulacji listy klasyfikacyjnej. Z tego mianowicie powodu, że odpowiednie stosowanie przepisu prawa oznacza jego uwzględnienie do danej sytuacji z modyfikacjami wynikającymi z odrębności odnoszonej normy prawa. Innymi słowy mówiąc, sformułowanie "aplikację ogólną" w analizie spornych przepisów, zastępuje się określeniem "aplikację sędziowską albo prokuratorską". W konsekwencji Dyrektor Krajowej Szkoły jest zobowiązany i – co też należy dodać – bez żadnych dodatkowych wniosków ze strony kandydata, do niezwłocznego wydania decyzji w przedmiocie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Zauważyć ponadto należy, że tryb ten różni się od "zwykłego" trybu kwalifikacyjnego chociażby i z tego powodu, że aplikacje te odbywają się zgodnie z indywidualnym programem szkolenia ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły.
Niezależnie od powyższego dodać należy, że sformułowanie "wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację" jest jednoznaczne i w żadnym wypadku nie dopuszcza wykładni wydania decyzji "w sprawie" przyjęcia na aplikację, tak jak stanowi się w przepisie art. 29 ust. 1 ustawy o KSSiP i jak podnosi organ w odpowiedzi na skargę. Stwierdzić ponadto trzeba, że organ dokonał swoistej nadinterpretacji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem w jego uzasadnieniu nie zawarto żadnych wskazań, co do dalszego postępowania w rozpoznawanej sprawie, a jedynie wyrażono stanowisko, co do wystawionej oceny. Stąd też nie do zaakceptowania jest stanowisko Ministra Sprawiedliwości zawarte w odpowiedzi na skargę, a sprowadzające się do tezy, że "powyższa ocena prawna oraz wskazania co do zastosowania art. 26 ust. 3 ustawy o KSSiP wymusiły konieczność poczynienia na użytek tylko tej sprawy nowych ustaleń faktycznych, dostosowanych do tej oceny". Niezależnie od powyższego, takie brzmienie przepisu nie pozwala organowi na jakikolwiek luz decyzyjny bądź uznaniowość w podjęciu decyzji o przyjęciu na aplikację, poza ustaleniem o uwzględnieniu skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Wobec powyższego, bez jakiegokolwiek znaczenia pozostają dywagacje Ministra Sprawiedliwości zawarte w odpowiedzi na skargę o podstawach prawnych uwzględnienia skargi. Na marginesie wskazać tylko należy na podobny, co do zasady, obowiązek zawarty np. w art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz. U. Nr 88, poz. 985).
Reasumując, tryb określony w art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP jest – wbrew stanowisku organu – odrębnym trybem przyjmowania na aplikację specjalistyczną w porównaniu do trybu, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy o KSSiP, a pogląd przytoczony w odpowiedzi na skargę, że "W związku z powyższym użyte w art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP wyrażenie "dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację" należy rozumieć jako "dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację" nie może się ostać – zdaniem Sądu – i jest niemożliwe do zaakceptowania w świetle poczynionej powyżej analizy.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 152 i art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło