II SA/Wa 2284/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-11

Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Andrzej Góraj, Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie przyznania renty specjalnej, jeśli okoliczności faktyczne i prawne sprawy zostały już rozstrzygnięte ostateczną decyzją administracyjną, a wnioskodawca nie przedstawił nowych okoliczności uzasadniających zmianę tej decyzji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie strony dotyczy sprawy, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną, a wnioskodawca nie przedstawił nowych okoliczności uzasadniających zmianę tej decyzji. Ostateczność wcześniejszej decyzji zamyka drogę do prowadzenia kolejnego postępowania w tej samej sprawie.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie renty specjalnej, powołując się na trudną sytuację materialną, zły stan zdrowia i działalność opozycyjną w PRL. Organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z 2014 r., a skarżący nie przedstawił nowych okoliczności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych i nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na postanowienie Prezesa Rady Ministrów o odmowie wszczęcia postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Pismem z dnia [...] października 2013 r. Z. J. (dalej także: skarżący) wniósł do Prezesa Rady Ministrów o przyznanie renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1383 ze zm.) z uwagi na trudną sytuację materialną, zły stan zdrowia oraz zaangażowanie w działalność opozycyjną w PRL. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia [...] października 2014 r., organ odmówił przyznania skarżącemu renty specjalnej. Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. skarżący ponownie wniósł o przyznanie mu świadczenia specjalnego, powołując się na okoliczności dotyczące jego stanu zdrowia, sytuacji materialnej oraz działalności w opozycji antykomunistycznej. Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] października 2018 r., organ odmówił wszczęcia postępowania wskazując, że okoliczności podnoszone przez skarżącego były już przedmiotem oceny organu podczas wydawania decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. i z dnia [...] października 2014 r. Wnioskodawca nie wskazał żadnych nowych okoliczności, dających podstawę do zmiany decyzji ostatecznej, tym samym zachodzą podstawy do odmowy wszczęcia postępowania, albowiem żądanie skarżącego dotyczy sprawy, która została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Z.J. od ww. postanowienia wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 11 § 1 i art. 78 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania Administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: K.p.a.) poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych w postaci załączonych dokumentów i nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych. Skarżący podniósł, że był członkiem komitetu założycielskiego "[...]" i brał aktywny udział w działalności tego związku zawodowego na terenie [...] w latach 1980-1981, w ramach której w dniu [...] grudnia 1981 r. zorganizował strajk okupacyjny w [...] Zakładach [...], w styczniu 1982 r. został za nim wydany list gończy, w kwietniu 1982 r. został aresztowany i następnie skazany na 1,5 roku więzienia, na skutek czego został zmuszony do opuszczenia kraju. Podniósł nadto, że obecnie jest trwale niezdolny do pracy z przyznaną II grupą inwalidzką i otrzymuje emeryturę w kwocie 424,53 zł miesięcznie, co nie wystarcza do samodzielnego utrzymania się. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm., dalej "P.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W związku z powyższym Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie postępowania uproszczonego. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 K.p.a. stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie zaś z art. 61a K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści cyt. przepisu wynika, że ustawa przewiduje dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania, tj. wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną oraz inne uzasadnione przyczyny, z powodu których postępowanie nie może być wszczęte. Okoliczności stanowiące inne uzasadnione przyczyny nie zostały skonkretyzowane w ustawie. W orzecznictwie oraz literaturze wskazuje się, że są to okoliczności, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę uniemożliwiającą wszczęcie postępowania (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 332/12, LEX nr 1169138, P.M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Komentarz do art. 61a, LEX nr 579640). Wśród wskazanych okoliczności wymienia się również sytuację, w której postępowanie administracyjne w tej samej sprawie już się toczy, bądź w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 4 października 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 557/12, LEX nr 1234275). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy podzielić stanowisko organu, że w tej samej sprawie toczyło się już postępowanie administracyjne i kwestia przyznania Z. J. renty specjalnej została rozstrzygnięta decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2014 r. Niewątpliwym jest, że niniejsza sprawa jest tożsama ze sprawą, zakończoną decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2014 r., dotyczy bowiem tych samych stron (zarówno skarżący jak i organ), tego samego przedmiotu (przyznanie renty specjalnej), oparta jest na takiej samej podstawie prawnej (art. 82 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych), nie zmieniły się również okoliczności faktyczne sprawy. Skoro więc wniosek z dnia [...] sierpnia 2018 r. był w istocie tym samym żądaniem, w przedmiocie którego wydana została w dniu [...] sierpnia 2014 r. decyzja ostateczna, uznać należy, że ostateczność ww. decyzji Prezesa Rady Ministrów odnosi taki skutek, że zamyka organowi możliwość prowadzenia kolejnego postępowania administracyjnego w tej samej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że organ prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny sprawy i zastosował art. 61a § 1 K.p.a., a wydane rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się innych naruszeń prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdził też naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętych kontrolą aktów. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło