II SA/Wa 2319/23
WyrokWSA w Warszawie2024-09-09
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Andrzej Góraj, Arkadiusz Koziarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres służby w Służbie Celnej podlega zaliczeniu do stażu służby wojskowej w celu ustalenia wysokości dodatku za długoletnią służbę wojskową, jeśli ustawa o obronie Ojczyzny wymienia jedynie Służbę Celno-Skarbową?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo nie zaliczył okresu służby w Służbie Celnej do stażu służby wojskowej. Przepis art. 137 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny zawiera zamknięty katalog służb, a ciągłość instytucjonalna między Służbą Celną a Służbą Celno-Skarbową nie uzasadnia wykładni rozszerzającej, która byłaby niedopuszczalną ingerencją w wolę prawodawcy. Służba Celno-Skarbowa jest odrębnym bytem prawnym od Służby Celnej.Stan faktyczny
Skarżący, K. P., zakwestionował decyzję Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej, która przyznała mu dodatek za długoletnią służbę wojskową w wysokości 6% i stwierdziła wygaśnięcie poprzedniej decyzji. Oficer zarzucił organowi nieuwzględnienie okresu służby w Służbie Celnej przy ustalaniu wysokości dodatku. Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, argumentując, że Służba Celna nie jest wymieniona w zamkniętym katalogu służb w ustawie o obronie Ojczyzny, a ciągłość instytucjonalna nie jest wystarczająca do zaliczenia tego okresu. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant starszy specjalista Elwira Sipak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2024 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku za długoletnią służbę wojskową oddala skargę
Decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. Dowódca [...] Brygady Obrony Terytorialnej przyznał kpt. K. P. dodatek za długoletnią służbę wojskową w wysokości 6% kwoty należnego uposażenia zasadniczego tj, 429,00 zł od dnia 15 sierpnia 2023 r. Jednocześnie - na mocy tego samego rozstrzygnięcia - stwierdził wygaśnięcie z dniem 15 sierpnia 2023 r. decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2023 r. w sprawie przyznania dodatku za długoletnią służbę wojskową w związku z uzyskaniem przez oficera prawa do dodatku za długoletnią służbę wojskową w wyższej wysokości, określonego w decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r.
Od decyzji tej oficer, z zachowaniem ustawowego terminu, wniósł odwołanie do Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej. W swoim piśmie zarzucił organowi nieuwzględnienie przy ustalaniu wysokości dodatku okresu służby w Służbie Celnej od dnia [...] listopada 2008 r. do [...] lutego 2017 r.
Decyzją z dnia [...] października 2023r. Dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do art 815 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 2305 z późn. zm.), przepis art. 137 ust. 2 ww. ustawy, w zakresie ciągłości służby, stosuje się odpowiednio do osób, które pełniły służbę w formacjach, o których mowa w tym przepisie, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zostały powołane do zawodowej służby wojskowej. Z kolei zgodnie z art. 137 ust. 1 w zw, z ust. 2 tej ustawy, przeniesienie funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, na własną prośbę do dalszego pełnienia służby w ramach zawodowej służby wojskowej (za zgodą Ministra Obrony Narodowej oraz ministra nadzorującego daną służbę), następuje z zachowaniem ciągłości służby. Z uwagi na wejście w życie opisanych rozwiązań (art 815 wzw. z art. 137 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny) oficerowi zaliczono do okresu pełnienia służby wojskowej również okres pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej, wymienionej w art. 137 ust. 1 ustawy. Nie zaliczono natomiast okresu pełnienia służby w Służbie Celnej (od [...] listopada 2008 r. do [...] lutego 2017 r.).
Dodał, iż katalog służb mundurowych w przywołanym przepisie ma charakter zamknięty. Zatem organ administracji nie jest uprawniony do dokonywania rozszerzającej jego interpretacji. Nie sposób też podzielić poglądu odwołującego się że skoro "(...) Służba Celno-Skarbowa powstała z przekształcenia Służby Celnej, Ustawodawca pomijając w katalogu służb mundurowych Służbę Celną postąpił prawidłowo gdyż zgodnie z obwiązującym stanem prawnym Służba Celna nie istniała. Argumentacji przeciwnej dostarcza bowiem art, 138 ustawy o obronie Ojczyzny, który wprost wymienia (przy powoływaniu do zawodowej służby wojskowej z zachowaniem stopnia w służbach mundurowych) funkcjonariuszy nieistniejącego od 1 lutego 2018 r. Biura Ochrony Rządu, które zostało zastąpione przez Służbę Ochrony Państwa. Ten przypadek potwierdza bowiem, że w sytuacji, gdy racjonalny ustawodawca chciał przyznać uprawnienie funkcjonariuszom istniejącej formacji mundurowej i funkcjonariuszom jej poprzednika — nieistniejącej formacji mundurowej, to w przepisie wymienił obie formacje. Reasumując, skoro art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny, w zakresie rozszerzenia dobrodziejstwa przepisów nowej ustawy na określone grupy żołnierzy, odsyła do przepisu art, 137 ust. 2 ustawy, a przepis art. 137 usŁ 2 (w zw. z art 137 ust. 1 ustawy) nie wymienia funkcjonariuszy Służby Celnej, to nie ma w ocenie organu podstaw, by na podstawie at. 815 w zw. z art. 137 ust, 2 i w zw. z art 439 ust. 1 pkt 3, ust. 4,6 i 7 ustawy odwołującemu się oficerowi zaliczyć okres służby w Służbie Celnej do okresu uprawniającego do nabycia i mającego wpływ na wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową.
Mając na uwadze powyższe, Dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej nie znalazł podstaw do zmiany decyli lub jej uchylenia i przekazania organowi pierwszej instancji celem ponownego rozpatrzenia, ponieważ decyzja odpowiada prawu.
Skargę do tut. Sądu od powyższej decyzji wywiódł K. P. wnosząc o jej uchylenie zarzucając organowi:
I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 815 w zw. z art. 137 ust. 1 i 2 w zw. z art. 439 ust. 1 pkt. 3 i ust. 10 pkt. 3 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że do stażu służby wojskowej - od którego uzależniony jest wzrost dodatku do uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego w postaci dodatku za długoletnią służbę wojskową - nie zalicza się okresu służby w Służbie Celnej z uwagi na brak wskazania tej formacji w treści art. 137 ust. 1 pomimo, iż ciągłość instytucjonalna między Służbą Celną i Służbą Celno-Skarbową oznacza dla funkcjonariuszy ciągłość ich służby w tych formacjach, a więc zaliczenia do stażu służby wojskowej podlega nie tylko okres służby w Służbie Celno-Skarbowej, ale i w Służbie Celnej, co w konsekwencji oznacza, iż wymienienie w katalogu Służby Celnej nie było konieczne.
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik , sprawy, tj. art. 1 Kpa wobec naruszenia zasady in dubio pro libertate nakazującą Organowi, aby wszelkie wątpliwości interpretacyjne rozstrzygał na korzyść strony w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest ograniczenie lub odebranie jej uprawnienia, w tym przypadku określenie wysokości dodatku do uposażenia zasadniczego w niżej wysokości.
W uzasadnieniu podniesiono, że ratio legis art. 137 ustawy o obronie Ojczyzny polega na zapewnieniu funkcjonariuszom określonych służb mundurowych, szczegółowo wymienionych w przepisie, w przypadku zmiany formacji, zachowania ciągłości służby. Ustalenie przez Organ, iż brak wskazania w przepisie Służby Celnej, a jedynie Służby Celno-Skarbowej niweczy okres służby funkcjonariuszy w tejże formacji, jako niepodlegający zaliczeniu do stażu służby wojskowej, stanowi rażące naruszenie prawa.
Dodano też, iż uszło uwadze Organu II instancji, iż Służba Celno-Skarbowa została powołana w miejsce Służby Celnej, tak jak analogicznie miało to miejsce z Urzędem Ochrony Państwa, który został zlikwidowany Ustawą o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu z 24 maja 2002 roku. Te dwie instytucje przejęły wcześniejsze zadania UOP, co wynika z art. 224-226 ustawy o ABW i AW określających ciągłość instytucjonalną między ABW i UOP. Podobnie rzecz się ma w ocenie strony jeżeli chodzi o Służbę Celną. A mianowicie, z dniem 1 marca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 2 grudnia 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1947), która połączyła trzy niezależne dotąd instytucje, tj. Izbę Skarbową, Urząd Kontroli Skarbowej oraz Izbę Celną w Izbę Administracji Skarbowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ wydając skarżoną decyzję poruszał się w granicach prawa.
W ocenie tut. Sądu na w/postawione pytanie należało udzielić pozytywnej odpowiedzi.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymagał fakt, że organy administracji zobowiązane są do działania w granicach i na podstawie prawa. Nie mogą wiec interpretować przepisów w sposób odbiegający od ich treści i doprowadzający do jej modyfikacji. W sytuacji więc gdy przepis prawa powszechnie obowiązującego zawiera zamknięty katalog podmiotów, w których służba podlega zaliczeniu do okresu obecnie pełnionej służby, rozszerzanie tego katalogu na podmioty inne, stanowiłoby niedopuszczalną ingerencję w wolę prawodawcy.
Według składu orzekającego, wbrew twierdzeniom skargi istnienie ciągłości instytucjonalnej pomiędzy podmiotami nie uzasadnia per se zasadności a wręcz konieczności dokonywania wykładni rozszerzającej. Ciągłość instytucjonalna pomiędzy podmiotami nie oznacza sama w sobie, byśmy mieli do czynienia z tym samym podmiotem (różniącym się tylko nazwą). Przekształcenie Służby Celnej w Służbę Celno-Skarbową polegało przecież nie tylko na zmianie nazwy. Obejmowało bowiem także znacznie szerszą problematykę o charakterze stricte instytucjonalnym – od określenia kręgu funkcjonariuszy pełniących służbę, zakresu ich obowiązków, aż po kompetencje samego organu. Nie może przecież umykać uwadze fakt, że ustawa z dnia 2 grudnia 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1947), połączyła trzy - dotąd niezależne instytucje, tj. Izbę Skarbową, Urząd Kontroli Skarbowej oraz Izbę Celną w Izbę Administracji Skarbowej. Efektem tego połączenia było zaistnienie całkiem nowego tworu – odrębnego od instytucji z których powstał.
Na marginesie dodania wymagało też to, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostawał zaakcentowany w skardze sposób rozumienia sformułowania "racjonalny ustawodawca". Niezależnie bowiem od tego, czy powyższy przymiot przypiszemy ustawodawcy, to nie zmienia to tego, że jeśli jego wola została wyrażona w danej normie wyraźnie – w sposób całkowicie czytelny i nie budzący wątpliwości, zbędnym staje się dokonywanie wykładni takiej normy przy użyciu innego rodzaju wykładni niż gramatyczna. Dopuszczenie innej opcji prowadzić mogłoby bowiem do wypaczenia woli prawodawcy.
W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz.935).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło