II SA/Wa 238/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. M. o wstrzymanie wykonania orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej postanawia - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia. - W treści skargi na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia wskazując, że w realiach niniejszej sprawy istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia jemu znacznej szkody, gdyż funkcjonowanie w obrocie prawnym zaskarżonych decyzji stosownie do art. 111 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest równoznaczne ze zwolnieniem jego z zawodowej służby wojskowej. Zaskarżonym orzeczeniem utrzymane zostało w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], którym to orzeczeniem zaliczono skarżącego do kategorii N zdolności do zawodowej służby wojskowej - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 ww. ustawy). Należy zwrócić uwagę, iż każda decyzja (orzeczenie) wywołuje określone skutki prawne. Jednakże wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest tylko wtedy, gdy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki. Oznacza to, że Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ustalić, czy to właśnie wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować takie zmiany w rzeczywistości, które mieściłyby się w tych dwóch wskazanych przez ustawodawcę kategoriach pojęciowych; przy czym tego rodzaju ustalenia Sąd powinien dokonać także w oparciu o argumenty przywołane przez stronę w skierowanym do Sądu wniosku o wstrzymanie. W niniejszej sprawie skutek zaskarżonej decyzji (orzeczenia) został w sposób jednoznaczny określony w przepisach ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 ze zm.). Stosownie do art. 5 ust. 1 tej ustawy, zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją. Z kolei, zgodnie z art. 111 pkt 3 ww. ustawy, żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby. Natomiast w myśl art. 115 ust. 2 i 3 ww. ustawy, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w przypadkach, o których mowa w art. 111 pkt 1, 3, 5, 8, pkt 9 lit. b i pkt 11-15, następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby (ust. 2), przy czym, w przypadkach, o których mowa w ust. 2, dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, stwierdza fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym, wydanym do celów ewidencyjnych (ust. 3). Oznacza to, że skutek w postaci zwolnienia ze służby wojskowej następuje z mocy prawa już w momencie kiedy orzeczenie komisji lekarskiej (decyzja administracyjna) staje się ostateczne, z tą uwagą, że skutek ten następuje z mocy samego prawa, a rozkaz personalny, o którym mowa w art. 115 ust. 3 ustawy nie ma charakteru decyzji administracyjnej kształtującej sytuację prawną żołnierza, jest wydawany wyłącznie dla celów ewidencyjnych i nie może niwelować skutku prawnego, który wynika z mocy samego prawa. Rozkaz taki nie podlega też kontroli sądowoadministracyjnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. I OSK 1784/06, Lex 320929). W dalszej zaś konsekwencji oznacza to, że na etapie wstępnym rozpoznania sprawy Sąd nie może wstrzymać wykonania orzeczenia komisji lekarskiej, ponieważ skutek jaki wywołuje zaskarżone orzeczenie następuje z mocy prawa już w chwili kiedy orzeczenie komisji stało się orzeczeniem ostatecznym, czyli wówczas gdy strona nie odwołała się od orzeczenia organu I instancji lub gdy orzeczenie organu I instancji zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Natomiast skutek taki upadnie w przypadku, gdy skarga na orzeczenie komisji lekarskiej zostanie uwzględniona, przy czym kwestia ta mieści się już w samym rozstrzygnięciu sprawy i wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (decyzji, orzeczenia) na podstawie rozstrzygnięcia Sądu ściśle związanego z rozstrzygnięciem zawisłej przed nim sprawy, co wynika z treści art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi bowiem, że w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Takie rozstrzygnięcie jest jednak zastrzeżone dla rozstrzygnięcia zamieszczanego w wyroku, a nie w incydentalnym postanowieniu w przedmiocie wstrzymania zaskarżonego aktu. Z tych właśnie dwóch wskazanych powyżej powodów złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia nie zasługiwał na uwzględnienie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.