II SA/Wa 2381/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2012 r. sprawy ze skargi W. H. na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3. uchyla postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lipca 2011 r. o numerze [...]. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., wydanym na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.) oraz § 27 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 272, poz. 2690), Dyrektor Delegatury ABW w [...] uznał W. H. winnym zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył mu karę nagany. Po rozpatrzeniu odwołania W. H. od powyższego orzeczenia Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., na podstawie art. 151 cytowanej ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu oraz § 35 i § 36 powołanego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie w całości. Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi W. H. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Szefa ABW. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1665/10 uchylił zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz orzeczenie organu I instancji zarzucając organowi brak odniesienia się do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu od orzeczenia z dnia [...] lipca 2010 r. Nadto, naruszenie art. 107 § 3, art. 80, art. 77 § 1, a także art. 7 k.p.a. polegających na lakoniczności uzasadnienia decyzji oraz zaniechaniu podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Jednocześnie Sąd w uzasadnieniu wyroku zobowiązał organ do ponownego przeanalizowania zgromadzonych w sprawie faktów i dowodów, w tym również zarzutu przedawnienia podnoszonego przez skarżącego, a następnie wydania orzeczenia zawierającego uzasadnienie odpowiadające treści art. 107 § 3 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Dyrektor Delegatury ABW w [...], działając z upoważnienia Szefa ABW, na podstawie art. 147 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW w zw. z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, umorzył wobec W. H. postępowanie dyscyplinarne, uznając, iż wobec popełnienia przez skarżącego czynu będącego przedmiotem postępowania dyscyplinarnego w dniu [...] stycznia 2010 r. nastąpiło przedawnienie jego karalności. Na powyższe postanowienie skarżący w dniu 20 czerwca 2011 r. wniósł zażalenie, w którym zarzucił organowi naruszenie między innymi przepisów § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, art. 147 ust. 2 ustawy , art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 105 k.p.a., wskazując jednocześnie na zlekceważenie przez organ zaleceń Sądu zawartych w wyroku z dnia 8 lutego 2011 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Dyrektor Biura Kadr ABW, działając z upoważnienia Szefa ABW, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. Orzeczenie to zawierało pouczenie, że nie przysługuje na nie zażalenie, jednakże zainteresowany może skorzystać z uprawnień określonych w § 19 ust. 3 rozporządzenia. W. H. w piśmie z dnia 16 lipca 2011 r. zwrócił się do Szefa ABW z wnioskiem o zmianę zaskarżonego orzeczenia co do istoty i uniewinnienie od stawianego zarzutu. Ponadto wniósł o “zamieszczenie zgodnego z przepisami rozporządzenia i k.p.k. pouczenia co do wniesienia środka zaskarżenia". Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Dyrektor Biura Kadr ABW, działając z upoważnienia Szefa ABW, na podstawie art. 151 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, a także § 19 ust. 3 i ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., orzekł o utrzymaniu w mocy powołanego postanowienia. W. H. wniósł za pośrednictwem Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] sierpnia 2011 r. i utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r. oraz na poprzedzające je postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego. Skarżący zarzucił wymienionym postanowieniom: - naruszenie §13 ust. 3 pkt 10 w zw. z § 19 ust. 1, § 50, § 53, § 48 ust. 2, §12 ust. 1 pkt 4, § 8 ust. 1, § 9, § 19 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia Przesa Rady Ministrów w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego; - art. 152 ust. 2, art. 147 ust. 2 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu; - art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 105, i art.107 § 1 i § 3 k.p.a.; - art. 153 p.p.s.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W. H. podniósł m. in., że organ naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania dyscyplinarnego i nie pouczył strony co do terminu wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jak wskazał skarżący, skarga na postanowienie kończące postępowanie wydane w trzeciej instancji została wniesiona z zachowaniem trzydziestodniowego terminu. Ponadto skarżący zarzucił organowi zlekceważenie wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1665/10. Podniósł, że Sąd uchylając zaskarżone orzeczenie o ukaraniu dyscyplinarnym i przekazując sprawę Szefowi ABW do ponownego rozpatrzenia, nałożył na organ bezwzględny obowiązek zastosowania się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Sądu. Organ winien ponownie rozpoznać, czy zarzucony czyn spełnia przesłanki przepisu § 8 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, czy wszczęcie postępowania dyscyplinarnego i wydanie orzeczenia o ukaraniu było zasadne, mając na uwadze zgromadzone dowody i warunki określone przepisem § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w związku z art. 147 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Wykonanie zaleceń Sądu, w ocenie skarżącego, wymaga wznowienia zakończonego postępowania dyscyplinarnego i ponownego rzetelnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, czego organ nie dopełnił. Skarżący zarzucił organowi zlekceważenie wskazań Sądu, naruszenie prawa materialnego i prawa obwinionego do obrony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zarzuty skarżącego uznając za niezasadne. Odnosząc się do zarzutu błędnego pouczenia, organ przyznał co prawda, że w rozpatrywanej sprawie nastąpiło błędne pouczenie skarżącego co do trybu wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia z dnia [...] lipca 2011 r., wydanego przez Dyrektora Biura Kadr, działającego z upoważnienia Szefa ABW, niemniej jednak, w ocenie organu, nie miało ono wpływu na treść rozstrzygnięcia podjętego w sprawie. W ocenie organu nie została również naruszona zasada dwuinstancyjności. Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 153 p.p.s.a., organ stwierdził, iż zgodnie ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku wnikliwie zbadał kwestie przedawnienia w prowadzonym postępowaniu, czego wyrazem było podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga musiała zostać uwzględniona. W. H. w skardze zarzucił m. in., że organ naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania dyscyplinarnego. Jak wskazał skarżący, skarga dotyczy postanowienia, wydanego w trzeciej instacji. Zarzut ten jest uzasadniony. Zgodnie z treścią § 9 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 272, poz. 2690 ze zm.), postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Natomiast organy w istocie orzekały w sprawie W. H. trzy razy. Najpierw postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Dyrektor Delegatury ABW w [...] umorzył wobec W. H. postępowanie dyscyplinarne. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Dyrektor Biura Kadr ABW, działając z upoważnienia Szefa ABW, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. Orzeczenie to zawierało pouczenie, że nie przysługuje na nie zażalenie, jednakże zainteresowany może skorzystać z uprawnień określonych w § 19 ust. 3 rozporządzenia. Z uprawnień tych W. H. skorzystał i w rezultacie wydano trzecie postanowienie - z dnia [...] sierpnia 2011 r. – którym Dyrektor Biura Kadr ABW orzekł o utrzymaniu w mocy powołanego wyżej postanowienia. Orzekające organy nadały zatem postępowaniu w sprawie W. H. charakter trójinstancyjnego postępowania, przez co naruszyły wskazany wyżej przepis § 9 rozporządzenia. Z tej przyczyny, Sąd musiał stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia, albowiem zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 pkt 3) k.p.a., mianowicie zaskarżone postanowienie z dnia [...] sierpnia 2011 r. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym, czyli postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Stwierdzając w punkcie 2 wyroku, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a. Uchylenie postanowienia Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lipca 2011 r. nastąpiło dlatego, że musiało ono zostać wyeliminowane z porządku prawnego. Jego pozostawienie oznaczałoby pozbawienie skarżącego prawa do sądu. Postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r. jest ostateczne. Uchylając to postanowienie, Sąd umożliwił organowi II instancji wydanie postanowienia, które - w razie, gdyby było dla skarżącego niekorzystne - może stać się przedmiotem skargi do Sądu Administracyjnego. Mając powyższe na względzie, w punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.