II SA/Wa 2384/20
WyrokWSA w Warszawie2021-09-15
Skład orzekający: Izabela Głowacka- Klimas, Iwona Maciejuk, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, uzasadnione ważnym interesem służby w związku z postawieniem zarzutów karnych i skierowaniem aktu oskarżenia, jest zgodne z prawem, nawet jeśli policjant kwestionuje zasadność tych zarzutów i przedstawia dowody swojej niewinności?Ratio decidendi
Samo podejrzenie popełnienia przestępstwa przez policjanta, potwierdzone skierowaniem aktu oskarżenia, stanowi podstawę do zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, gdyż narusza to ważny interes służby poprzez utratę przez funkcjonariusza przymiotu nieposzlakowanej opinii. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikowania zasadności zarzutów karnych ani do oceny dowodów w postępowaniu karnym.Stan faktyczny
Policjant został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z powodu postawienia mu zarzutów karnych i skierowania aktu oskarżenia o popełnienie przestępstw przeciwko żonie. Policjant kwestionował zasadność zarzutów, przedstawiając dowody swojej niewinności. Organy Policji uznały, że samo postawienie zarzutów i skierowanie aktu oskarżenia narusza ważny interes służby, ponieważ policjant utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę policjanta, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka- Klimas (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2021 r. sprawy ze skargi T. I. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Komendant Główny Policji (dalej: KGP, organ), rozkazem personalnym
nr [...] z [...] września 2020 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r.
poz. 256 ze zm.; dalej Kpa.), po rozpatrzeniu odwołania T.I.
(dalej także jako policjant, skarżący) od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. (dalej Komendant) nr [...] z [...] lipca 2020 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5
w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2020 r.
poz. 360 ze zm.; dalej ustawa o Policji) z dniem [...] lipca 2020 r., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta.
Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie sprawy.
Komendant Powiatowy Policji w G. wnioskiem z [...] czerwca 2020 r. zwrócił się do Komendanta o wszczęcie postępowania administracyjnego
w przedmiocie zwolnienia T.I. – wówczas detektywa Wydziału K. Komendy Powiatowej Policji w G., pełniącego obowiązki
na stanowisku referenta [...] Komendy Powiatowej Policji
w G., ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
W uzasadnieniu wskazał, że Prokuratura Rejonowa w L. prowadzi postępowanie karne sygn. akt [...], w toku którego w dniu [...] grudnia 2019 r. zostało wydane postanowienie o przedstawieniu zarzutów T.I. o to, że:
- w dniu [...] września 2019 r. w G., dokonał uszkodzenia ciała swojej żony
w postaci podbiegnięcia krwawego koloru czerwonego palca III dłoni lewej, dolegliwości bólowej szyi, bez widocznych obrażeń ciała, skutkującego rozstrojem zdrowia i naruszeniem czynności narządów ciała na okres poniżej siedmiu dni, w ten sposób, że trakcie kłótni szarpał żonę za włosy i ciągnął ją za nie, tj. o czyn z art. 157 § 2 Kk.,
- w dniu [...] września 2019 r. w G,, dokonał zniszczenia telefonu komórkowego marki [...], stanowiącego własność jego żony, poprzez wyrzucenie go przez okno i spowodowanie w ten sposób licznych pęknięć i potłuczeń na całości wyświetlacza (ekranu), czym spowodował straty w kwocie 649,99 złotych, na szkodę żony, przyjmując, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o czyn z art. 288
§ 1 i 2 Kk.
Ponadto wskazał, że w dniu [...] maja 2020 r. do Komendy Powiatowej Policji
w G. wpłynęło zawiadomienie z Prokuratury Rejonowej w L. informujące o ukończeniu śledztwa prowadzonego przeciwko T.I. i skierowaniu w dniu [...] kwietnia 2020 r. przeciwko niemu aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego
w L.
Pismem z [...] czerwca 2020 r. Komendant poinformował policjanta o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby
w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Pouczył o przysługujących uprawnieniach wynikających z art. 10 Kpa., w tym w szczególności o prawie
do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz o prawie do zgłoszenia żądań. Jednocześnie, na podstawie art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, wezwano policjanta do wskazania zakładowej organizacji związkowej, w terminie
3 dni od dnia doręczenia tego pisma, jak również pouczono o skutkach braku takiego wskazania.
W piśmie z [...] czerwca 2020 r. zatytułowanym "Wniosek" policjant poinformował m.in. o tym, że nie wskaże żadnej organizacji związkowej, która miałaby go reprezentować w tym postępowaniu.
W toku postępowania administracyjnego przesłuchano w charakterze świadka funkcjonariusza pełniącego obowiązki Komendanta Powiatowego Policji w G. (protokół przesłuchania świadka z dnia [...] czerwca 2020 r. - k. 34-36 akt sprawy).
Do akt postępowania dołączono kserokopie materiałów z prowadzonego postępowania karnego przeciwko T.I., wśród których znajduje się kserokopia aktu oskarżenia z dnia [...] kwietnia 2020 r., o czyny z art. 157 § 2 Kk. oraz art. 288 § 1 i 2 Kk..
W dniu [...] czerwca 2020 r. przesłuchano policjanta w charakterze strony oraz zaznajomiono z aktami postępowania administracyjnego. W trakcie tej czynności opisał sytuacje dotyczące pomówień jakie w przeszłości jego była żona oraz jej ówczesny partner formułowali wobec jego osoby, a które miały przedstawić go
w niekorzystnym świetle. Opisał również wcześniejsze postępowania przygotowawcze prowadzone z jego zawiadomienia, w których wskazywał swoją żonę jako sprawczynię. Przestępstwa te miały dotyczyć kradzieży sejfu i mebli na szkodę policjanta oraz wyłudzenia dofinansowania unijnego poprzez podrobienie jego podpisu. Odnosząc się do postępowania dotyczącego przestępstw, za które został oskarżony, wskazał na nieprawidłowości jakie jego zdaniem wystąpiły
w postępowaniu przygotowawczym. Zakwestionował również wiarygodność świadka, który w postępowaniu przygotowawczym zeznawał na jego niekorzyść. Opisał także przebieg zdarzenia z dnia [...] września 2019 r., z którego wynikało, że nie dokonał zarzucanych mu czynów i padł ofiarą pomówień ze strony swojej żony.
Policjant w dniu [...] czerwca 2020 r. dołączył do akt postępowania administracyjnego płytę z zawartością plików z nagranym dźwiękiem i obrazem
ze zdarzenia z dnia [...] września 2019 r., oświadczając jednocześnie, że te same materiały zostały przez niego złożone w toku prowadzonego przeciwko niemu postępowania przygotowawczego.
Komendant rozkazem personalnym nr [...] z [...] lipca 2020 r. zwolnił policjanta z dniem [...] lipca 2020 r. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2
pkt 5 ustawy o Policji, nadając rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu wydanego rozkazu stwierdził w szczególności, że w interesie służby leży, aby zadania stawiane przed Policją były realizowane wyłącznie przez osoby pozostające poza jakimikolwiek podejrzeniami o zachowania sprzeczne z prawem. Zdaniem Komendanta zgromadzona w sprawie dokumentacja świadcząca
o skierowaniu aktu oskarżenia w wyniku zakończonego postępowania przygotowawczego przeciwko policjantowi jest bez wątpienia wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania
i pozwalającym na jego merytoryczne zakończenie. Wszelkie inne ustalenia, nie zmieniłyby przyjętej oceny o utracie przymiotu nieposzlakowanej opinii policjanta,
a dalsze gromadzenie innej dokumentacji powodowałoby przedłużenie tego postępowania.
W odwołaniu od ww. rozkazu Komendanta pełnomocnik policjanta zarzuciła naruszenie następujących przepisów, a mianowicie:
- art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. polegające na zastosowaniu w postępowaniu administracyjnym uznania administracyjnego z uwagi na interes społeczny, w sytuacji gdy brak było podstaw do stawiania interesu społecznego przed interesem strony, materiał dowodowy przedstawiony przez policjanta dawał podstawy do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wydania decyzji odmiennej, zwłaszcza, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, którym to materiałem dowodowym organ I instancji dysponował;
- art. 78 § 1, art. 75 § 1 i art. 80 Kpa. poprzez ich niezastosowanie przez organ
I instancji, w sytuacji, gdy przedmiotem dowodów przedstawionych przez policjanta były okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i wykazujące na brak podstaw do wniesienia przez organ postępowania przygotowawczego w sprawie karnej aktu oskarżenia przeciwko (w postaci nagrania na płycie CD ze zdarzenia objętego aktem oskarżenia przeciwko T.I., treści wiadomości sms od E. W., poszlakowy materiał dowodowy w postaci zeznań świadka D. W.), zwłaszcza, że organ ma obowiązek jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem;
- art. 81a § 1 Kpa. poprzez jego niezastosowanie przez organ z uwagi na przyjęcie uznania administracyjnego, w sytuacji, gdy jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony; stan taki miał miejsce w przedmiotowym postępowaniu, ponieważ samo wniesienie aktu oskarżenia przeciwko policjantowi
nie dawało podstaw do jego zwolnienia ze służby w Policji, zwłaszcza, że przedstawił on również w postępowaniu administracyjnym dowody świadczące o jego niewinności i braku zasadności wniesionego do sądu aktu oskarżenia;
- art. 8 § 2 Kpa. polegające na braku wszczęcia postępowań administracyjnych przez Komendanta Powiatowego Policji w G. wobec innych funkcjonariuszy Policji, prowadzących do wszczęcia następnie przez Komendanta postępowań na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w sytuacji, gdy organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw
w takim samym stanie faktycznym i prawnym;
- art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez jego niezasadne zastosowanie,
w sytuacji, gdy w sprawie nie zachodzi ważny interes służby, sprawa ma charakter uznaniowy (przepis o charakterze fakultatywnym), ww. przepis uważany jest przez doktrynę za przepis dający organowi nieograniczoną możliwość do zwolnienia
ze służby funkcjonariusza Policji, zwłaszcza, że w sytuacji policjanta nie było możliwości zasięgnięcia opinii organizacji związkowej (policjant do takiej nie należy), a wobec innych funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w G. również prowadzone są postępowania karne, a mimo to nie zostało wobec tych funkcjonariuszy wszczęte postępowanie administracyjne.
Wobec tak postawionych zarzutów policjant wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta i przywrócenie do służby w Policji na dotychczasowym stanowisku służbowym w Policji oraz na dotychczasowych warunkach pracy, uchylenie przez organ rygoru natychmiastowej wykonalności, przeprowadzenie dowodów na płycie CD znajdujących się w aktach sprawy.
W uzasadnieniu wskazanego na wstępie rozkazu personalnego KGP zwrócił uwagę, że podstawę materialnoprawną zwolnienia policjanta ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby.
KGP wyjaśnił, że pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie bliżej określone. Nie może jednak ulegać wątpliwości, jak stwierdził organ, że przy odczytywaniu treści powyższego terminu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Może zatem chodzić o realnie istniejącą przyczynę albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta
w służbie koliduje z interesami Policji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1853/13).
KGP dodał, że przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione
w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku. Ustawodawca wyposażył zatem organ w tzw. luz decyzyjny, który umożliwia mu konkretyzację norm zawartych w przepisach prawa, które stanowią klauzulę generalną. Jednakże, jak wskazano wyżej, subsumcja norm zawierających pojęcia niedookreślone musi być dokonana
w oparciu o studium konkretnego przypadku.
KGP stanął na stanowisku, że rolą organu administracji w sprawie
o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest wykazanie, że za zwolnieniem funkcjonariusza przemawia ważny interes służby. W rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do wyjaśnienia
i oceny, czy w obecnym stanie faktycznym pozostawanie Tomasza Ilnickiego
w służbie narusza jej ważny interes.
KGP zwracając uwagę na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał, że już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, któremu przedstawiono zarzuty popełnienia przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, a tym bardziej przeciwko któremu sporządzono akt oskarżenia o popełnienie takich przestępstw, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne
do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą
w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby.
Zdaniem KGP zachowanie funkcjonariusza Policji, które prowadzi
do przedstawienia mu zarzutów, a następnie skierowania przeciwko niemu aktu oskarżenia o przestępstwa z art. 157 § 2 Kk. oraz z art. 288 § 1 i 2 Kk. stanowi jaskrawy przykład lekceważącego traktowania funkcji, którą T.I. pełnił jako policjant, a także braku szacunku do tego zawodu oraz etosu z nim związanego. Jako osoba, która w życiu zawodowym permanentnie styka się z objawami naruszeń przepisów prawa, nie tylko powinien mieć świadomość tego, jakie są konsekwencje określonego zachowania, ale przede wszystkim, jakie skutki takie działanie wywołuje w sferze publicznej. Wiedza w społeczeństwie o tym, iż oskarżonym o popełnienie przestępstw skierowanych przeciwko osobie najbliższej (żonie) jest policjant, stanowi w tym przypadku również okoliczność obciążającą jego osobę. Informacja taka rzutuje przede wszystkim na opinię o samym funkcjonariuszu, ale również ma bezpośrednie przełożenie na ocenę społeczną formacji, w której pełni służbę. Powyższe nie tylko dyskredytuje wyżej wymienionego policjanta jako osobę
o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji), ale też naraża na szwank dobre imię formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
W ocenie KGP przedstawione okoliczności omawianego przypadku sprawiają, iż policjant niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu. Tym samym uznał, że policjant nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego
w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Organ podkreślił, że prowadzone postępowanie o przestępstwo publicznoskargowe, przeciwko funkcjonariuszowi Policji, ex definitione pozbawia tego funkcjonariusza przymiotu, o którym mowa w art. 25 ustawy o Policji. Utrata przymiotu nieposzlakowanej opinii nastąpiła zatem już na etapie prowadzonego postępowania przygotowawczego w związku z przedstawieniem policjantowi zarzutów o czyny
z art. 157 § 2 Kk. oraz z art. 288 § 1 i 2 Kk. a skierowanie aktu oskarżenia potwierdziło wyłącznie tę okoliczność.
KGP wyjaśnił, że organ administracji nie ma obowiązku weryfikowania zasadności oskarżenia policjanta w toku postępowania karnego, w szczególności nie musi wykazać winy funkcjonariusza, a tym samym gromadzić dowodów
na okoliczność potwierdzenia popełnienia przez policjanta zarzucanego mu przestępstwa. Udowodnienie faktu popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu należy bowiem do organów ustawowo powołanych do ścigania przestępstw
i następuje w ramach prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania karnego. Natomiast ocena dowodów mających uzasadniać popełnienie przestępstwa należy do organów wymiaru sprawiedliwości - właściwego sądu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK1738/07). Okoliczności dotyczące samego zdarzenia mogłyby mieć natomiast znaczenie
w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, jednakże w przypadku przyjętej podstawy prawnej (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy
o Policji) istotny jest fakt przedstawienia zarzutów karnych, a następnie skierowanie do sądu aktu oskarżenia przeciwko policjantowi o popełnienie dwóch przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego. KGP zauważył, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego.
Za całkowicie niezasadne KGP uznał sformułowane w odwołaniu zarzuty, jak również czynności, których wykonania żądał policjant. Zdaniem organu nie są one relewantne z punktu widzenia przedmiotu tego postępowania. Istotna, w tym przypadku, jest wyłącznie zmiana stadium postępowania karnego z in rem
w ad personam, a w konsekwencji skierowanie przeciwko ww. aktu oskarżenia
do sądu. Okoliczność ta determinowała do przyjęcia, że ten funkcjonariusz Policji,
na skutek przedstawienia mu zarzutów, a następnie skierowania przeciwko niemu aktu oskarżenia, utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Wszelkie dalsze rozważania na ten temat nie są istotne dla przedmiotowej sprawy administracyjnej. Jak stwierdził KGP, nieuwzględnienie zatem wniosków dowodowych nie mogło być
i nadal nie jest przeszkodą do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, bowiem zgromadzony materiał pozwalał i nadal pozwala na ustalenie prawdy materialnej. Nie świadczy to także w żaden sposób o wybiórczym przeprowadzeniu postępowania dowodowego. Przesłuchanie wnioskowanych przez pełnomocnika policjanta świadków, jak również dołączenie wskazanych przez niego dokumentów nie zmieniłoby bowiem przyjętej przez organ oceny o braku przymiotu nieposzlakowanej opinii przez policjanta, uzasadniającej zwolnienie go ze służby
w Policji. Również podjęta przez Komendanta czynność przesłuchania świadka nie miałaby wpływu na końcową ocenę zachowania policjanta.
Organ uznał, że zgromadzona w sprawie dokumentacja, świadcząca
o prowadzonym przeciwko policjantowi postępowaniu karnym, jest bez wątpienia wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania i pozwalającym na jego merytoryczne zakończenie. Wszelkie inne ustalenia nie zmieniłyby przyjętej oceny o utracie przymiotu nieposzlakowanej opinii policjanta, a dalsze gromadzenie innej dokumentacji powodowałoby przedłużenie tego postępowania.
Zdaniem organu wobec braku wskazania przez policjanta organizacji związkowej, która miałaby go reprezentować, wydanie rozstrzygnięcia w tej sprawie nie wymagało zasięgnięcia opinii zakładowej organizacji związkowej reprezentującej policjanta.
KGP uznał, że decyzja Komendanta spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 Kpa., gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące na wystąpienie przesłanek uzasadniających przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony. Komendant mógł i powinien był użyć wszelkich przewidzianych prawem środków, aby jak najszybciej rozwiązać stosunek służbowy
z osobą, której pozostawanie w służbie jest sprzeczne z ważnym interesem tejże służby. Podkreślił, że w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych ugruntował się pogląd dopuszczający wykonywanie bez zbędnej zwłoki decyzji dotyczących stosunku służbowego policjantów.
Wobec powyższego KGP stwierdził, że rozkaz personalny Komendanta
nr [...] z [...] lipca 2020 r. należy uznać za decyzję prawidłową, a zarzuty policjanta za niezasadne.
Skarżący, reprezentowany przez adwokata, wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny KGP z [...] września
2020 r., zarzucając naruszenie następujących przepisów:
- art. 6 Kpa., art. 7 Kpa. i art. 77 § 1 Kpa. polegające na zastosowaniu
w postępowania administracyjnym uznania administracyjnego z uwagi na interes społeczny, w sytuacji gdy brak było podstaw do stawiania interesu społecznego przed interesem strony, materiał dowodowy przedstawiony przez skarżącego dawał podstawy do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wydania decyzji odmiennej, zwłaszcza, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy, którym to materiałem dowodowym organ II stopnia dysponował i bez uzasadnionych podstaw odmówił jego rozpoznania;
- art. 135 ust. 1 ustawy o Policji oraz art. 136 § 1 i 2 Kpa., art. 78 § 1 Kpa., 75 § 1 Kpa. i art. 80 Kpa., poprzez ich niezastosowanie przez organ II stopnia, w sytuacji, gdy przedmiotem dowodów przedstawionych przez skarżącego były okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i wykazujące na brak podstaw do wniesienia przez organ postępowania przygotowawczego w sprawie karnej, aktu oskarżenia przeciwko skarżącemu (w postaci nagrania na płycie CD ze zdarzenia, objętego aktem oskarżenia przeciwko ww., treści wiadomości sms od znajomej M. I, poszlakowy materiał dowodowy w postaci zeznań świadka D. W.), zwłaszcza, że organ ma obowiązek jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, nie jest sprzeczne z prawem, a materiał dowodowy przedstawiony w sprawie przez skarżącego ujawnia, że skarżący nie mógł dopuścić się zarzucanych mu czynów;
- art. 81a § 1 Kpa. poprzez jego niezastosowanie przez organ II stopnia z uwagi na przyjęcie uznania administracyjnego, w sytuacji, gdy jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony; stan taki miał miejsce
w przedmiotowym postępowaniu, ponieważ postawienie zarzutu i wniesienie do Sądu aktu oskarżenia przeciwko skarżącemu było niezasadne, zwłaszcza, że przedstawił on również w postępowaniu administracyjnym dowody świadczące o jego niewinności i braku zasadności wniesionego do Sądu aktu oskarżenia, których to dowodów organ nie przeprowadził;
- art. 8 § 2 Kpa. polegające na braku wszczęcia postępowań administracyjnych przez Komendanta KPP w G. wobec innych funkcjonariuszy Policji, prowadzących do wszczęcia następnie przez właściwego Komendanta KWP postępowań na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w sytuacji, gdy organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym;
- art. 79 § 1 i 2 Kpa. polegające na braku poinformowania skarżącego przez organ
o terminie przesłuchania świadka oraz uniemożliwieniu zadania pytań przez skarżącego świadkowi, o której to czynności skarżący dowiedział się dopiero z treści uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego numer [...];
- art. 10 § 1 Kpa. polegające na braku poinformowania przez organ II stopnia skarżącego o tym, że materiał dowodowy w sprawie został zebrany, i że organ odmawia przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez skarżącego w tym postępowaniu, a w sprawie nie zachodzą okoliczności z art. 10 § 2 i 3 Kpa.;
- art. 43 ust. 3 i 4 ustawy o Policji poprzez wprowadzone w błąd skarżącego
w zakresie możliwości wskazania organizacji związkowej, która mogłaby reprezentować skarżącego w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji, gdy skarżący do żadnej nie należy, skarżący nie otrzymał pouczenia, że nie musi należeć do konkretnej organizacji związkowej żeby wskazać organizację (skarżący o tym fakcie informował organ w dniu czynności [...] czerwca 2020 r.) dlatego skarżący sporządził pismo o treści jak z dnia [...] czerwca 2020 r., pozostając
w nieświadomości co do przysługujących mu praw oraz w tym czasie nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika;
- art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez jego niezasadne zastosowanie,
w sytuacji gdy z materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącego wynika, że skarżący nie mógł się dopuścić zarzucanych mu czynów, a M. I., celowo
i niezasadnie pomawia skarżącego o czyny, których się nie dopuścił (pomimo, że zostały skarżącemu postawione zarzuty i został wniesiony do Sądu akt oskarżenia), w tej sytuacji wyroki powołane przez organ I i II stopnia nie powinny być brane pod uwagę w przedmiotowym postępowaniu, zwłaszcza, że dotyczą innego stanu faktycznego, sprawa ma charakter uznaniowy (przepis o charakterze fakultatywnym), ww. przepis uważany jest przez doktrynę za przepis dający organowi nieograniczoną możliwość do zwolnienia ze służby funkcjonariusza Policji, a skarżący został wprowadzony w błąd przez organ o możliwości wskazania i zasięgnięcia opinii organizacji związkowej, dlatego wskazał, że żadnej organizacji nie wskaże, ponadto, skarżący otrzymał rozkaz personalny organu I stopnia na miesiąc przed możliwością przejścia na emeryturę, ponadto, wobec innych funkcjonariuszy KPP w G. również prowadzone są postępowania karne, a mimo to nie zostało wobec tych funkcjonariuszy wszczęte postępowanie administracyjne na takiej podstawie prawnej jak przeciwko skarżącemu, co skutkuje przekroczeniem przez organ zasad uznania administracyjnego;
- art. 108 § 1 Kpa. poprzez jego niezasadne zastosowanie przez organ i nadanie rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności utrzymanego w mocy przez organ II stopnia, w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia ważnego interesu społecznego, a sprawa w żaden sposób nie wpływa na odbiór Policji w społeczeństwie, jak i wewnątrz tej formacji, ponadto, skarżący obecnie ma już możliwość przejścia na emeryturę policyjną, a tym samym zachodzą okoliczności z art. 135 Kpa.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego rozkazu oraz rozkazu Komendanta oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Ponadto wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego oraz przeprowadzenie dowodów na płycie CD znajdujących się
w aktach sprawy.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego rozwinął argumentację towarzyszącą postawionym w niej zarzutom.
W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy zaistniał ważny interes służby, uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby w Policji. Na tę okoliczność powołały się organy Policji obu instancji, wskazując na art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie rozkazów personalnych.
W myśl ww. przepisu policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny (interes służby) przeważa nad słusznym interesem strony.
Rozkaz personalny wydany na podstawie powyższego przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 Kpa., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ponadto zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny sposobu wypełniania przez organy administracji treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych, czyli realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej "NSA" z 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11 – orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego "ważny interes służby". Jest to pojęcie nieostre, niedookreślone, jednakże z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę takiego właśnie zwrotu jest w pełni uzasadnione. W ocenie nauki prawa, "nieostrość nazw (jako szczególny przejaw ich niedookreśloności) nie jest traktowana w tekście prawnym jako wada. Wręcz przeciwnie – może być z powodzeniem stosowana jako świadomie przyjęty środek uelastycznienia tekstu przez stworzenie swoistego luzu decyzyjnego"
(S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2004, s. 280). Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala zatem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego.
Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.
Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 19 października 2004 r., sygn. akt K 1/04 (publ. OTK-A 2004/9/93), przy odczytywaniu treści określenia "ważny interes służby" należy sięgnąć do przepisów określających cele i zadania Policji oraz szczególny status policjantów. Z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu
i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1-4 tej ustawy,
do podstawowych zadań tej formacji należy między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego (...); inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi; wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tego rodzaju zadań wymaga, aby policjantami były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w tej formacji. Przy tym służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują policjanta jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy, kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji, musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania
w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć zatem świadomość, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko
z pewnymi przywilejami, ale także ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom przysługuje wprawdzie zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów szczegółowo określa dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów.
Również w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest zgodny pogląd, iż pojęcie "ważnego interesu służby" należy wiązać z art. 25 ust. 1 ustawy
o Policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły tylko osoby
o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami, jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzeganie prawa same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny to być zatem osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji). Osoby te muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo (vide wyrok tut. Sądu z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13).
Sądy administracyjne podkreślają też, że policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieposzlakowanej opinii". "Poszlaka" w języku polskim to podejrzenie, przesłanka przemawiająca
za określoną interpretacją jakiegoś zjawiska czy jakiejś sytuacji, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać – nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia zawodowego, jak i prywatnego. Utraty przymiotu nieposzlakowanej opinii nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby. Taki skutek może również wywoływać znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem samo podejrzenie o popełnienie przestępstwa świadczy
o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej (vide wyroki NSA: z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13; z 27 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1715/13;
z 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07).
Powyższe prowadzi do konkluzji, że pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się nieposzlakowaną opinią narusza ważny interes służby. Taka sytuacja niewątpliwie rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji
w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania społeczeństwa
do organów Państwa.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że przesłanka zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco wykazana.
W przedmiotowej sprawie okolicznością bezsporną jest, że Prokuratura Rejonowa w L. ukończyła śledztwo prowadzone wobec T.I., podejrzanego o przestępstwo z art. 157 § 2 Kodeksu karnego i art. 288 § 1 i 2 Kodeksu karnego i skierowała do Sądu Rejonowego w L. w dniu [...] kwietnia 2020 r. akt oskarżenia przeciwko wymienionemu, o to że:
1) w dniu [...] września 2019 r. w G. dokonał uszkodzenia ciała u swojej żony – M.I. w postaci podbiegnięcia krwawego koloru czerwonego palca III dłoni lewej, dolegliwości bólowej szyi, bez widocznych obrażeń ciała, skutkującego rozstrojem zdrowia i naruszeniem czynności narządów ciała na okres poniżej dni siedmiu, w ten sposób, że w trakcie kłótni szarpał żonę za włosy i ciągnął ją za nie;
2) w dniu [...] września 2019 r. w G. dokonał zniszczenia telefonu komórkowego marki [...], stanowiącego własność jego żony – M.I., poprzez wyrzucenie go przez okno i spowodowanie w ten sposób licznych pęknięć
i potłuczeń na całości wyświetlacza (ekranu), czym spowodował straty w kwocie 649,99 zł na szkodę M.I.
W ocenie Sądu wypada w tym miejscu nadmienić, że specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie, sprawia, iż sam fakt uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa przez funkcjonariusza stanowi przesłankę zwolnienia go ze służbyna podstawie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Już samo podejrzenie funkcjonariusza o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby" (vide wyrok NSA z 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1886/10).
Powyższe przestępstwa, o których popełnienie został oskarżony skarżący, są ścigane z oskarżenia publicznego tak więc zgodnie z wyżej przedstawionym przez Sąd stanowiskiem sadów administracyjnych skarżący z chwila wniesienia przeciwko niemu aktu oskarżenia traci przymiot "nieskazitelnego charakteru". Jak słusznie zauważył organ skarżący nie tylko utracił nieskazitelny charakter ale również utracił autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków w organach ścigania. Przestępstwa o które został oskarżony skarżący godzą w podstawowe wartości, na których straży stoi Policjant a mianowicie w zdrowie człowieka i jego mienie.
Jak słusznie zauważył organ zachowanie funkcjonariusza Policji, które prowadzi do skierowania aktu oskarżenia za wskazane wyżej przestępstwa stanowi jaskrawy przykład lekceważącego traktowania funkcji, którą pełnił jako policjant, a także braku szacunku do tego zawodu oraz etosu z nim związanego. Jako osoba, która w życiu zawodowym permanentnie styka się z objawami naruszeń przepisów prawa, nie tylko powinien mieć świadomość tego, jakie są konsekwencje określonych zachowań, ale przede wszystkim jakie skutki takie działanie wywołuje w sferze publicznej. Wiedza w społeczeństwie o tym, iż podejrzanym, a następnie oskarżonym o popełnienie przestępstw umyślnych jest policjant, stanowi w tym przypadku również okoliczność obciążającą asp. szt. T.I.. Informacja taka rzutuje przede wszystkim na opinię o samym funkcjonariuszu, ale ma również bezpośrednie przełożenie na ocenę społeczną formacji, w której pełni służbę. Skutkuje to
w konsekwencji negatywnym odbiorem Policji w oczach opinii publicznej. Powyższe nie tylko dyskredytuje wyżej wymienionego policjanta jako osobę o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji), ale również naraża na utratę dobrego imienia formację zobowiązaną do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Wobec zarzutów sformułowanych w skardze, koncentrujących się
na naruszeniu przez organy Policji przepisów postępowania administracyjnego, stwierdzić należy, że organ administracji publicznej jest obowiązany do prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wyznaczonym granicami podmiotowo-przedmiotowymi sprawy. I tylko w takim zakresie wiążą go zasady określone w art. 7, art. 77, art. 80 i art. 81 Kpa. Przedmiotem postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie było ustalenie, czy ważny interes służby wymaga zwolnienia z niej skarżącego. Nie jest nim natomiast sam czyn, o którym mowa w art. 157 § 2 Kodeksu karnego i art. 288 § 1 i 2 Kodeksu karnego. Przy czym ich zaistnienie składa się na całokształt okoliczności podlegających ocenie poprzedzającej wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zatem organy Policji były obowiązane do ustalenia czy zachowanie policjanta było tego typu, że godziło w dobro służby, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zostało wykazane. Podkreślenia wymaga ponadto fakt, że ani organy Policji ani tym bardziej Sąd Administracyjny nie są uprawnione do oceny ,czy skarżący rzeczywiście dopuścił się powyższych przestępstw.
Skoro wszystkie okoliczności pozwalające na ustalenie czy zostało naruszone tzw. dobro służby zostały wyjaśnione, nie zachodziła konieczność podejmowania innych czynności dowodowych.
Należ podkreślić, że skarżący był informowany o podejmowanych w toku prowadzonego postępowania czynnościach, pouczony o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 Kpa.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 43 ust. 3 i 4 ustawy o Policji wskazać należy, że zobowiązuje on organ prowadzący postępowanie administracyjne do wystąpienia do organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów reprezentującej policjanta o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia tylko jeśli funkcjonariusz wskaże taką organizację. Natomiast z ust.4,5,6 wynika ,że
w przypadku, gdy policjant w terminie 3 dni od doręczenia stosownego wezwania nie wskazał organizacji związkowej lub zakładowa organizacja związkowa w terminie 7 dni od otrzymania wniosku o sporządzenie opinii nie przekazała jej organowi, zwolnienie policjanta ze służby może nastąpić bez zasięgnięcia opinii zakładowej organizacji związkowej.
Z powyższych względów, uznając skargę za niezasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło