II SA/Wa 2387/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Waldemar Śledzik Protokolant asystent sędziego Anna Siwonia - Rybak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej - oddala skargę - Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 zw. z art. 15 ust 1 pkt 6 lit a) ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] cofającą J. J. pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant Główny Policji podniósł, iż Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. cofnął J. J. pozwolenie na broń palną myśliwską w związku z uzyskaniem informacji o prawomocnym skazaniu go za popełnienie przestępstw z art. 271 § 1 i 3 k.k. oraz art. 273 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Organ uznał bowiem, iż okoliczność ta uzasadnia zastosowanie w odniesieniu do wymienionego art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit a) ustawy o broni amunicji. W myśl tych przepisów, pozwolenie na broń cofa się osobom skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Przepisy te mają charakter obligatoryjny, wiążą organy Policji co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie, w którym zarzuciła organowi I instancji obrazę przepisów procedury administracyjnej, tj. art. 6 i 7 k.p.a., nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia rozstrzygnięcia oraz bezpodstawne zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisów ustawy o broni i amunicji w brzmieniu ustalonym mocą ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. z 2011 r. nr 38, poz. 195), które weszły w życie w dniu 10 marca 2011 r. Strona zarzuciła również nieuzasadnione wstrzymanie się organu I instancji z wszczęciem w jej sprawie postępowania aż do dnia wejścia w życie znowelizowanych regulacji ustawy o broni i amunicji, przez co sprawa została rozpatrzona na podstawie bardziej restrykcyjnych dla niej przepisów. Organ naruszył przy tym zasadę niedziałania prawa wstecz, bowiem wyrok skazujący J. J. został wydany przed dniem 10 marca 2011 r., czyli wejściem w życie znowelizowanych przepisów ustawy o broni amunicji. Komendant Główny Policji nie stwierdził podstaw do uwzględnia odwołania i rozstrzygnięciem z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miało znaczenia to, że postępowanie karne przeciwko odwołującemu się o czyny z art. 271 § 1 k.k. i art. 273 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz jego skazanie nastąpiło pod rządami art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 marca 2011 r., ponieważ organ I instancji postępowanie w jego sprawie wszczął w dniu 29 kwietnia 2011 r., już po wejściu w życie nowego zapisu art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. Obowiązany był zatem wydać swoje rozstrzygnięcie w oparciu o znowelizowane przepisy prawa, co prawidłowo uczynił. Decydujące znaczenie dla sposobu rozpatrzenia niniejszej sprawy miał istniejący w dacie podjęcia decyzji stan prawny sprawy, w którym obowiązywał już wskazany w podstawie prawnej niniejszej decyzji przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji. Z tych względów, oceniając sytuację prawną J. J. na dzień wydania decyzji i obowiązywania nowych przepisów, organy Policji nie mogły pominąć jego skazania, tj. okoliczności, która pomimo tego, że zaistniała przed wejściem w życie nowego przepisu, nadal tę sytuację kształtuje (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 481/07). Nietrafny jest zatem zarzut strony dotyczący naruszenia przez organ Policji zasady niedziałania prawa wstecz. W myśl 15 ust. 1 pkt 6 a) tej ustawy, pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Jak z powyższego wynika, ustawodawca ustalił, iż przesłankę zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego stanowi sam fakt skazania posiadacza pozwolenia na broń lub osoby o to prawo się ubiegającej za przestępstwo umyślne. Do oceny czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń (art. 18 ust. 1 pkt 2) wystarczy ustalenie przez organ Policji, że taka osoba jest skazana za przestępstwo, o jakim mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji. Popełnione przez posiadacza broni przestępstwo nie musi mieć przy tym bezpośredniego związku z bronią, a organ Policji nie jest w takich przypadkach zobowiązany uzasadniać w szczególny sposób swego rozstrzygnięcia, o ile popełnione przestępstwo — tak jak w przypadku J. J. - ma charakter umyślny. Bezspornym jest, iż przestępstwa popełnione przez J. J. znajdują się w katalogu przestępstw, które można popełnić tylko umyślnie w zamiarze bezpośrednim albo w zamiarze ewentualnym. Prawomocny od dnia [...] sierpnia 2009 r. wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., sygn. akt [...], skazujący odwołującego się za popełnienie przestępstw z art. 271 § 1 i 3 k.k. oraz art. 273 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. stanowi potwierdzenie faktów (dotyczących m.in. okoliczności popełnienia przestępstwa) udowodnionych w toku postępowania karnego w sposób prawem przewidziany i wiąże organy Policji w zakresie ustalania prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń. Organ II instancji podkreślił, iż przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy ma charakter obligatoryjny. Zatem organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, że posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca nie przewidział możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwa umyślne. W takich przypadkach ustawodawca sam rozstrzygnął o istnieniu zagrożenia ze strony takich osób. Dlatego też, choć strona się z tym nie zgadza, osobom spełniającym tę przesłankę pozwolenia wydać nie wolno, a wydane należy cofnąć w myśl art. 18 ust 1 pkt 2 tej ustawy. Odnosząc się do argumentu strony, iż organ I instancji celowo zwlekał z wszczęciem postępowania w przedmiocie cofnięcia jej pozwolenia na broń do czasu wejścia w życie nowych restrykcyjnych przepisów, Komendant Główny Policji stwierdził, iż to organ administracji publicznej jest "gospodarzem postępowania" i to on decyduje o momencie wszczęcia i kierunku prowadzenia postępowania administracyjnego. Ustosunkowując się do podniesionej przez stronę kwestii obowiązku respektowania przez organy Policji zasady praworządności (określonej tak w art. 7 Konstytucji RP, jak i w art. 6 k.p.a.), organ II instancji stwierdził, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji do naruszenia tej zasady nie doszło. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zgodnie ze swą kompetencją miejscową i rzeczową, wyrażoną w art. 9 ust. 1 i art. 20 ustawy o broni i amunicji, dokonał rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy na podstawie przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia tej decyzji, jak również stosował przepisy regulujące postępowanie administracyjne. Tak więc organ ten działał na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Zatem żaden z argumentów odwołania strony, w świetle materiału dowodowego, nie dawał podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji. Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2011 r. stała się przedmiotem skargi, wniesionej przez J. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji strona podniosła zarzut naruszenia art. 6 i 7 k.p.a., art. 2 Konstytucji RP oraz błędne zastosowanie w sprawie znowelizowanych w dniu 10 marca 2011 r. przepisów ustawy o broni i amunicji. W uzasadnieniu skargi strona przytoczyła argumentację powołaną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W szczególności skarżący podkreślił, iż nie jest dopuszczalnym stosowanie nowych, bardziej restrykcyjnych przepisów do stanów faktycznych, które nastąpiły przed ich wejściem w życie. Nie jest tym samym zgodne z prawem powoływanie się przez organy Policji na podstawę, jaką jest fakt skazania za przestępstwo umyślne w sytuacji, gdy w chwili uprawomocnienia się orzeczenia sądu karnego podstawa ta nie istniała. Zaakceptowanie stanowiska organu w tym zakresie pozwalałoby na nieuzasadnione działanie prawa wstecz oraz godziłoby w zasadę praworządności, o jakiej mowa w art. 2 Konstytucji. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do tego czy organ zasadnie oceniał zdolność strony do posiadania broni, w oparciu o przepisy znowelizowanej ustawy o broni i amunicji, biorąc jednocześnie pod uwagę wyrok sądu karnego, który zapadł i uprawomocnił się przed dniem wejścia w życie zmian do przedmiotowej ustawy. Omawianą problematykę regulują przepisy przejściowe zawarte w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji (...) (Dz. U. z 2011 r. Nr 38, poz. 195). Zgodnie z art. 3 wyżej powołanego aktu prawnego, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W świetle treści przywołanej normy prawnej, jedyną przesłanką, od której uzależniona została możliwość stosowania przepisów znowelizowanej ustawy o broni i amunicji, jest czas wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń. Postępowania, które rozpoczęły swój bieg pod rządami nowej ustawy, muszą być rozpoznawane również w oparciu o te regulacje. Brak jest więc możliwości skutecznego wywodzenia, iż istnieją inne bariery, uniemożliwiające stosowanie przez organ nowej ustawy w postępowaniu wszczętym pod jej rządami. Taka okoliczność nie wynika bowiem z przepisów prawa. Analizując sytuację prawną, mającą miejsce w niniejszej sprawie, tutejszy Sąd nie dopatrzył się również tego, aby organ naruszył zasadę lex retro non agit. Od chwili wejścia w życie znowelizowanej ustawy o broni i amunicji, organ jest zobligowany do tego, aby oceniać zdolność strony do posiadania broni w oparciu o nowe przesłanki – wskazane w zmienionej ustawie. Nie zachodzi więc okoliczność, iżby prawa, czy obowiązki strony były ustalane z mocą wsteczną. Jedynie zdarzenia, które miały miejsce przed wejściem w życie nowej ustawy, są inaczej oceniane i wywierają inne skutki - ale na dzień zastosowania nowej ustawy. Dlatego też uznać należało, iż organ, prowadząc postępowanie w oparciu o przepisy znowelizowanej ustawy o broni i amunicji, działał w sposób prawidłowy. Okolicznością niesporną jest bowiem to, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte pod rządami nowej regulacji prawnej. Skarżone rozstrzygnięcie organu, wbrew twierdzeniu skarżącego, jest prawidłowe. Zgodnie bowiem z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 zmienionej ustawy o broni i amunicji, na właściwym organie Policji ciąży obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń stronie, która należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Artykuł 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) omawianej ustawy wskazuje natomiast, iż za osobę stanowiącą zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, uznawać trzeba skazanego prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Co zaś się tyczy skarżącego, to okolicznością niesporną jest, iż zapadł wobec niego wyrok skazujący sądu karnego z dnia [...] sierpnia 2009 r. Czyny, za popełnienie których skarżący został skazany, noszą zaś cechy umyślności. Tym samym ziściła się przesłanka o jakiej mówi przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) przedmiotowej ustawy, umożliwiająca traktowanie strony jako osoby stanowiącej zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego i jednocześnie zmuszająca organ do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni. Pozbawiony uzasadnionych podstaw jest zarzut skargi wskazujący, iż przepisy nowej ustawy mają zastosowanie jedynie do sytuacji, kiedy wyrok skazujący został wydany po dniu wejścia w życie znowelizowanych przepisów, to jest po dniu 10 marca 2011 r. Uzasadnienia dla takiego stanowiska nie można doszukać się w ustawie nowelizującej z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym. Artykuł 3 tej ustawy stanowi jedynie, że do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa ta nie reguluje natomiast jakichkolwiek innych kwestii intertemporalnych. W związku z tym należy przyjąć, że dotychczasowe przepisy prawa materialnego mają zastosowanie jedynie do spraw, które zostały wszczęte przed dniem 10 marca 2011 r. i do tej daty niezakończonych. Co do pozostałych zaś spraw należy stosować przepisy aktualnie obowiązujące, co też organ uczynił zgodnie z zasadą zawartą w art. 6 k.p.a., obligującą go do działania na podstawie i w granicach prawa. Żaden przepis prawa nie upoważniał organu administracji, aby w rozpatrywanej sprawie nie zastosować obowiązujących obecnie regulacji prawnych. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zaś wszczęte z dniem 29 kwietnia 2011 r. Była to pierwsza czynność w sprawie, o której strona została poinformowana – zawiadomienie o wszczęciu postępowania (patrz postanowienie NSA z 14 marca 1981 r., SA 654/81 – ONSA 1981, nr 1, poz. 15, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 maja 2009 r., II SA/Gl 1151/08, LEX Nr 550459). Postępowanie to zostało wszczęte w dacie obowiązywania nowych regulacji prawnych. W tym stanie sprawy, uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).