II SA/Wa 239/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M.T. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej w Najwyższej Izbie Kontroli z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o ukaraniu karą upomnienia oddala skargę M. T. został obwiniony o to, że w 2016 r. w [...], mimo dwukrotnego ustnego polecenia dyrektora Delegatury Najwyższej Izby Kontroli w [...] z dnia 27 września i 17 października oraz pisemnego polecenia z dnia 31 października 2016 r. dotyczącego wyjaśnienia przyczyn, dla których do dnia 10 sierpnia 2016 r. nie dostarczono do sekretariatu Delegatury akt kontroli i nie zarejestrowano do tego dnia w Systemie ZDiS elektronicznych kopi dokumentów zgromadzonych w aktach nadzorowanej przez obwinionego kontroli [...] "[...]", polecenia tego nie wykonał, czym naruszył obowiązek wynikający z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz. U. z 2017 r., poz. 524 z późn. zm.). Komisja Dyscyplinarna w Najwyższej Izbie Kontroli, na podstawie art. 97i oraz art. 97a ust. 1 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli orzekła o uznaniu M. T. winnym popełnienia powyżej określonego przewinienia dyscyplinarnego i wymierzyła mu karę upomnienia. M.T. złożył do Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej w Najwyższej Izbie Kontroli odwołanie, w którym zarzucił, że orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej w Najwyższej Izbie Kontroli zostało wydane z naruszeniem następujących przepisów prawa: 1. art. 109 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 917 z późn. zm.) dalej jako "K.p." w zw. z art. 97b ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli, 2. art. 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1987 z późń. zm.) dalej jako "K.p.k.", art. 41 § 1 K.p.k., 3. art. 434 K.p.k. Podnosząc powyższe zarzuty ww. wniósł o uchylenie orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej w Najwyższej Izbie Kontroli i umorzenie postępowania dyscyplinarnego. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna w Najwyższej Izbie Kontroli orzeczeniem z dnia [...] listopada 2017 r. sygn. sprawy [...] utrzymała w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej w Najwyższej Izbie Kontroli z dnia [...] maja 2017 r. sygn. sprawy [...]. M. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej w Najwyższej Izbie Kontroli z dnia [...] listopada 2017 r. zarzucając, że zostało wydane z naruszeniem następujących przepisów : 1) art. 109 § 1 K.p. w zw. z art. 97b ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli, poprzez przeprowadzenie postępowania dyscyplinarnego, pomimo upływu przedawnienia karalności, 2) art. 6 K.p.k., art. 41 § 1 K.p.k., 3) art. 410 K.p.k., 4) art. 434 K.p.k. Skarżący podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz uchylenie orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej w Najwyższej Izbie Kontroli z dnia [...] maja 2017 r. i umorzenie postępowania dyscyplinarnego oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna w Najwyższej Izbie Kontroli w odpowiedzi na skargę wniosła o nieuwzględnienie skargi i jej oddalenie w całości oraz podtrzymała stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia i odniosła się do zarzutów w niej podniesionych odmawiając im zasadności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa. Na wstępie podać należy, że postępowanie dyscyplinarne w Najwyższej Izbie Kontroli zostało uregulowane w ustawie z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli w Rozdziale 4a – Odpowiedzialność dyscyplinarna mianowanych kontrolerów. W sprawach nieuregulowanych w ustawie o Najwyższej Izbie Kontroli następuje odesłanie do przepisów K.p.k. (art. 97p ustawy o NIK). Zgodnie z tym przepisem, w toku postępowania dyscyplinarnego, w zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale, stosuje się odpowiednio przepisy K.p.k. Podkreślić należy, że postępowanie dyscyplinarne nie jest stricte postępowaniem karnym dlatego nie wszystkie przepisy i zasady obowiązujące w postępowaniu karnym będą miały zastosowanie do tego postępowania. Przede wszystkim nie mają tu zastosowania zasady wymiaru kary, ponieważ uregulowane są one w Kodeksie karnym (Rozdział VI), do którego ustawa o Najwyższej Izbie Kontroli nie odsyła. W art. 97a ust. 2 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli zostały określone rodzaje kar dyscyplinarnych, które mogą zostać wymierzone mianowanemu kontrolerowi za przewinienia polegające na naruszeniu obowiązków pracownika Najwyższej Izby Kontroli lub uchybieniu godności stanowiska. Ponieważ do mianowanych kontrolerów nie mają zastosowania przepisy Kodeksu pracy, sprawy dotyczące naruszenia obowiązków pracowniczych przez tę kategorię pracowników rozpoznawane są przez komisje dyscyplinarne, które orzekają czy zarzuty są zasadne i wymierzają stosowną karę, nie wyłączając wydalenia z pracy w Najwyższej Izbie Kontroli. Zgodnie z art. 97b ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli, za mniejszej wagi naruszenie obowiązków pracownika Najwyższej Izby Kontroli lub uchybienie godności stanowiska dyrektor właściwej kontrolnej jednostki organizacyjnej Najwyższej Izby Kontroli, a w odniesieniu do dyrektora kontrolnej jednostki organizacyjnej Najwyższej Izby Kontroli - Prezes Najwyższej Izby Kontroli, może ukarać mianowanego kontrolera upomnieniem na piśmie. 2. Mianowany kontroler może wnieść sprzeciw do Prezesa Najwyższej Izby Kontroli w ciągu 7 dni od doręczenia mu upomnienia na piśmie. 3. W razie wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w ust. 2, Prezes Najwyższej Izby Kontroli wydaje polecenie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. 4. W przypadku niewniesienia sprzeciwu, odpis pisma o ukaraniu składa się do akt osobowych mianowanego kontrolera. 5. Upomnienie, o którym mowa w ust. 1, ulega zatarciu po upływie roku od dnia doręczenia mianowanemu kontrolerowi pisma o ukaraniu. Na wniosek mianowanego kontrolera Prezes Najwyższej Izby Kontroli może wyrazić zgodę na skrócenie tego terminu. Jak wynika z akt sprawy, skarżący za niewykonanie polecenia służbowego Dyrektor NIK w [...] w dniu 7 grudnia 2016 r. ukarał go karą upomnienia na piśmie. Od tej kary skarżący w dniu 12 grudnia 2016 r. wniósł do Prezesa Najwyższej Izby Kontroli sprzeciw. W tym stanie rzeczy Prezes Najwyższej Izby Kontroli zobowiązany został do wydania polecenia wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, co też uczynił w dniu [...] grudnia 2016 r. Zgodnie z art. 97a ust. 1 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli, mianowany kontroler ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za przewinienia polegające na naruszeniu obowiązków pracownika Najwyższej Izby Kontroli lub uchybieniu godności stanowiska. 2. Karami dyscyplinarnymi są: 1) upomnienie; 2) nagana; 3) nagana z pozbawieniem możliwości podwyższania wynagrodzenia i awansowania na wyższe stanowisko służbowe przez okres do 2 lat; 4) przeniesienie na niższe stanowisko służbowe z jednoczesnym obniżeniem wynagrodzenia zasadniczego nie więcej niż o 20% przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy; 5) wydalenie z pracy w Najwyższej Izbie Kontroli. 3. Nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego po upływie 3 miesięcy od dnia uzyskania przez dyrektora właściwej kontrolnej jednostki organizacyjnej Najwyższej Izby Kontroli lub Prezesa Najwyższej Izby Kontroli wiadomości o popełnionym przewinieniu; nie można wszcząć postępowania ani wydać orzeczenia o ukaraniu po upływie 3 lat od popełnienia przewinienia. Jeżeli czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne nie może nastąpić wcześniej niż przewidziano to w przepisach Kodeksu karnego. 4. W sprawach dyscyplinarnych orzekają, na zasadzie niezawisłości, Komisja Dyscyplinarna i Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna, powoływane przez Prezesa Najwyższej Izby Kontroli na okres 3 lat, spośród mianowanych kontrolerów dających rękojmię należytego wykonywania obowiązków członka komisji. 5. Komisje, o których mowa w ust. 4, rozstrzygają samodzielnie zagadnienia faktyczne oraz prawne. Komisje są związane prawomocnym orzeczeniem sądu stwierdzającym winę obwinionego. 6. Obwiniony może ustanowić obrońcę. Z zastrzeżeniem przepisów o tajemnicy ustawowo chronionej obrońcą może być mianowany kontroler albo adwokat. 7. W przypadku wszczęcia postępowania dyscyplinarnego Prezes Najwyższej Izby Kontroli może zawiesić mianowanego kontrolera w czynnościach służbowych na okres do zakończenia postępowania, nie dłużej jednak niż na 6 miesięcy. W szczególnie uzasadnionych wypadkach okres zawieszenia może być wydłużony do 12 miesięcy. W okresie zawieszenia mianowany kontroler zachowuje prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń przysługujących na podstawie stosunku pracy. 8. Koszty postępowania dyscyplinarnego ponosi Najwyższa Izba Kontroli. Bezspornym jest, że skarżący jest mianowanym pracownikiem Najwyższej Izby Kontroli, co oznacza że podlega on odpowiedzialności dyscyplinarnej uregulowanej w ustawie o Najwyższej Izbie Kontroli, a nie przepisom zawartym w Kodeksie pracy, które dotyczą odpowiedzialności porządkowej pracowników. Oznacza to, że do terminu przedawnienia wszczęcia postępowania dyscyplinarnego będzie miał zastosowanie art. 97a ust. 3 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli, a nie termin z art. 109 § 1 K.p., na który wskazał skarżący. Oznacza to, wbrew twierdzeniu skarżącego nie doszło do przedawnienia wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Nie doszło również do naruszenia prawa do obrony skarżącego, gdyż jak wynika z akt sprawy nie skorzystał on z możliwości ustanowienia obrońcy (art. 97a. ust. 6 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli). Zatem zarzut naruszenia art. 6 K.p.k. należało uznać za całkowicie niezasadny. Przepisy ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli nie regulują kwestii związanej z wyłączeniem członka Komisji Dyscyplinarnej. A zatem w sprawie będą miały odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania karnego, a w szczególności art. 41 zgodnie z którym, sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego, zgłoszony na podstawie § 1 po rozpoczęciu przewodu sądowego, pozostawia się bez rozpoznania, chyba że przyczyna wyłączenia powstała lub stała się stronie wiadoma dopiero po rozpoczęciu przewodu. Podstawą żądania wyłączenia sędziego na wniosek są trwałe powiązania sędziego ze stroną albo jej pełnomocnikiem typu przyjaźń, wrogość, zbieżność lub rozbieżność interesów. Sporadyczne kontakty na linii stricte zawodowej nie powodują konieczności wyłączenia sędziego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt III KK 351/14). W ocenie składu orzekającego komisja dyscyplinarna zasadnie uznała, że fakt podległości służbowej zachodzący pomiędzy członkami Komisji Dyscyplinarnej nie przesądza jeszcze o poddawaniu w wątpliwość bezstronność któregokolwiek z nich. Okoliczność ta nie została przez skarżącego uprawdopodobniona. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził również aby przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia doszło do naruszenia art. 410 i art. 434 Kodeksu postępowania karnego. Zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej w Najwyższej Izbie Kontroli zostały wydane w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy znajdującym potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym i przedstawionym pisemnym uzasadnieniu (art. 97k ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli). Za całkowicie chybiony należało uznać zarzut naruszenia zasady reformationis in peius (art. 434 K.p.k.). Wymierzona skarżącemu kara jest tożsama z karą wcześniejszą i została wymierzona w związku ze złożonym od niej sprzeciwem. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) skargę oddalił.