II SA/Wa 2446/04
WyrokWSA w Warszawie2005-02-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Asesor WSA Andrzej Kołodziej, Asesor WSA Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, wprowadzony nowelizacją z 2003 r., może być stosowany do funkcjonariusza, przeciwko któremu akt oskarżenia wniesiono przed wejściem w życie tej nowelizacji, ale przed wydaniem prawomocnego wyroku?Ratio decidendi
Przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, wprowadzony ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r., ma charakter obligatoryjny i może być stosowany do funkcjonariuszy, przeciwko którym akt oskarżenia wniesiono przed wejściem w życie nowelizacji, o ile nie zapadł prawomocny wyrok. Trybunał Konstytucyjny orzekł o zgodności tego przepisu z Konstytucją.Stan faktyczny
Funkcjonariuszka celna B. K. została zwolniona ze służby na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, z uwagi na wniesienie przeciwko niej aktu oskarżenia. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Celnej. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady nieretroakcji, niewłaściwą interpretację przepisów oraz naruszenie zasad konstytucyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Asesor WSA Andrzej Kołodziej, Asesor WSA Janusz Walawski (spr.), Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2005 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby - oddala skargę -
Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...] zwolnił B. K. ze służby w Służbie Celnej.
Decyzja została wydana na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późn. zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 9 czerwca 1994 r. Prokuratura Wojewódzka w [...] skierowała przeciwko w/w akt oskarżenia do Sądu Rejonowego dla [...] o popełnienie czynu z art. 266 § 4 kk w zw. z art. 58 kk i art. 18 § 2 kk w zw. z art. 80 § 1 uks w zb. z art. 94 § 1 w zw. z art. 25 § 1 pkt 3 uks.
Funkcjonariuszka celna w dniu 15 października 2003 r. złożyła do Dyrektora Izby Celnej w W. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] września 2003 r. oraz umorzenie prowadzonego postępowania i przywrócenie jej do służby. Przedmiotowej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późn. zm.) - poprzez zastosowanie go z naruszeniem zasady retroakcji wyrażonej w art. 33 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) w związku z zrt. 5 i art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) i w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Służbie Cywilnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483 z późn. zm.),
2) art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122) - poprzez niewłaściwą interpretację i zastosowanie,
3) art. 2 i art. 7 w związku z art. 42 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) - poprzez naruszenie zasad legalizmu i sprawiedliwości społecznej.
Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję ją poprzedzającą. W jej uzasadnieniu podał m.in., że zawarty we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzut naruszenia zasady nieretroaktywności prawa (lex retro non agit) nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z zasadami techniki prawodawczej, ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba że to wynika z jej brzmienia lub celu. Ustawodawca może więc zadecydować, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszelkich stosunków i zdarzeń zarówno tych które dopiero powstaną, jak i tych które powstały przed wejściem w życie nowych norm, ale trwają w czasie dokonywania zmiany prawa. Kwestionowana przez wnioskodawczynię regulacja prawna dotyczy wszystkich funkcjonariuszy celnych, wobec których skierowano akt oskarżenia w trakcie pełnienia służby, niezależnie od daty z jaką zdarzenie to nastąpiło i etapu, na jakim obecnie znajduje się postępowanie jurysdykcyjne. Tak więc art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej ma zastosowanie we wszystkich przypadkach, w których dotychczas nie zapadły prawomocne wyroki sądu. Podniesiony przez funkcjonariuszkę celną zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej, który stanowi, że postępowania wszczęte i niezakończone ostatecznie przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem do dnia wydania decyzji w pierwszej instancji w stosunku do niej nie toczyło się żadne inne postępowanie, które uzasadniałoby konieczność skorzystania z instytucji zawartej w przytoczonym przepisie
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez funkcjonariuszkę celną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której w zasadniczej części powtórzyła argumenty przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wniosła o uchylenie obu decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W tym miejscu należy nadmienić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w związku z wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 27 stycznia 2004 r. do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie, że art. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122) wprowadzający do ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późn. zm.) w art. 25 w ust. 1 nowe pkt 8a i 8b oraz w art. 61 nowe brzmienie ust. 2 - jest niezgodny z art. 42 ust. 3 w zw. z art. 32 Konstytucji RP, w dniu 19 kwietnia 2004 r. wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, które następnie postanowieniem z dnia 30 listopada 2004 r. zostało podjęte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Na wstępie należy zwrócić uwagę na fakt, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 października 2004 r. Sygn. akt K 1/04 orzekł, że art. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122) wprowadzający do ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późn. zm.) w art. 25 w ust. 1 nowe pkt 8a i 8b oraz w art. 61 nowe brzmienie ust. 2 jest zgodny z art. 32 oraz nie jest niezgodny z art. 42 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku wniesienia przeciwko niemu aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że wobec skarżącej wniesiono akt oskarżenia określony tym przepisem.
Przytoczony powyżej przepis ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że w przypadku zaistnienia określonej w nim przesłanki organ zobowiązany jest wydać decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza celnego ze służby w Służbie Celnej.
Zauważyć również należy, że przepis będący podstawą prawną zwolnienia skarżącej ze służby w Służbie Celnej został wprowadzony ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej, w której nie zamieszczono przepisu umożliwiającego stosowania go dopiero wówczas, kiedy akt oskarżenia wniesiono po wejściu ustawy w życie. Tak więc zarzut skarżącej, że przepis ten nie miał w sprawie zastosowania w związku z zasadą lex retro non agit, należało uznać za chybiony. Jednocześnie stwierdzić należy, że podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia norm konstytucyjnych nie mogły zostać uwzględnione ze względu na charakter orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, o którym była mowa na wstępie.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło