II SA/Wa 2448/21

WyrokWSA w Warszawie2021-11-23

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Waldemar Śledzik, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać zaświadczenie potwierdzające pełnienie służby przy wykonywaniu zadań o charakterze policyjnym, jeśli posiadana dokumentacja nie potwierdza spełnienia wymogu 5 lat takiej służby?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku wydania zaświadczenia, jeśli posiadana dokumentacja nie potwierdza spełnienia przez wnioskodawcę wymogu co najmniej 5 lat służby przy wykonywaniu zadań o charakterze policyjnym. Zaświadczenie jest aktem wiedzy opartym na posiadanych przez organ danych, a nie aktem woli, i nie może być wydane na podstawie domniemań lub dowodów spoza posiadanych ewidencji i rejestrów.
Stan faktyczny
Skarżąca E. M. wniosła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez co najmniej 5 lat służby przy wykonywaniu zadań o charakterze policyjnym, co jest warunkiem do uzyskania emerytury policyjnej. Organ I instancji (Dyrektor IAS) oraz organ II instancji (Szef KAS) odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że skarżąca wykazywała się wykonywaniem takich zadań jedynie przez 4 lata i 3 miesiące. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że organ nieprawidłowo ocenił posiadane dokumenty i nie uwzględnił okresów służby, w których wykonywała zadania policyjne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. M. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2021 r. sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę Szef Krajowej Administracji Skarbowej (Szef KAS) postanowienie z [...] maja 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735; dalej Kpa.), po rozpoznaniu zażalenia E. M. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. (Dyrektor IAS) z [...] marca 2021 r., nr [...], o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez 5 lat służby przy wykonywaniu zadań określonych odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, w tym służby w Służbie Celno-Skarbowej, o którym mowa wart. 12 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 723, ze zm.; dalej "ustawa zaopatrzeniowa"), utrzymał w mocy ww. postanowienie wydane przez organ I instancji. W uzasadnieniu postanowienia Szef KASA odwołał się do przepisów art. 217 § 2 i art. 218 Kpa., dotyczących przesłanek i trybu wydawania zaświadczeń. Wyjaśnił, że wnioskodawczyni domaga się wydania zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie przez co najmniej 5 lat zadań określonych odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej lub w Służbie Celno-Skarbowej. Stanął na stanowisku, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie oraz dokonana analiza zgromadzonej dokumentacji nie dały podstaw do potwierdzenia żądania wnioskodawczyni, co znalazło wyraz w treści rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.z [...] marca 2021 r. Szef KAS podał, że emerytura policyjna przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który w dniu zwolnienia posiada 15 lat służby i dodatkowo posiada w stażu służby co najmniej 5 lat przy wykonywaniu zadań określonych w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej lub 5 lat służby w Służbie Celno-Skarbowej. Zdaniem Szefa KAS nabycie tzw. "wysługi emerytalnej", czyli 5-letniego okresu służby przy realizacji tzw. zadań policyjnych, o którym mowa powyżej, uzasadnione jest szczególnymi warunkami pełnienia służby przez funkcjonariusza. Potwierdzeniem tego jest stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 3 marca 2015 r. sygn. K 39/13, uznał podobieństwo pewnych zadań Służby Celnej do zadań policyjnych. Trybunał Konstytucyjny, odwołując się do zadań Policji określonych w art. 1 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o Policji, której funkcjonariusze m.in. inicjują i organizują działania mające na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców stwierdził, iż "Funkcjonariusze Służby Celnej, którzy bezpośrednio rozpoznają, wykrywają, zapobiegają i zwalczają określone typy przestępstw i wykroczeń wykonują zadania podobne do ustawowych zadań funkcjonariuszy Policji", wskazał jednocześnie, iż "To podobieństwo wykonywanych zadań przekłada się na zakres faktycznie podejmowanych czynności i stopień narażenia życia i zdrowia". W ocenie Szefa KAS nie oznacza to jednak, iż wszystkie zadania realizowane przez funkcjonariuszy celnych były zadaniami o charakterze policyjnym, a w związku z tym – nie istnieje obowiązek objęcia systemem zaopatrzenia emerytalnego każdego funkcjonariusza. W świetle wyżej powołanego wyroku, wykonywanie zadań o charakterze policyjnym, a nie fakt pozostawania w stosunku służbowym i realizacja wszystkich zadań powierzonych Służbie Celnej, jest decydującym warunkiem niezbędnym do spełnienia przesłanek nabycia uprawnień emerytalnych. Jak stwierdził Szef KAS, w niniejszej sprawie Dyrektor IAS prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz wywiódł adekwatne wnioski uznając, iż tylko zadania realizowane przez wnioskodawczynię od [...] września 1999 r. do [...] kwietnia 2002 r. w Urzędzie Celnym w K. w Oddziale Celnym [...] w K, od [...] maja 2002 r. do [...] września 2003 r. w Urzędzie Celnym II w K. oraz od [...] marca 2017 r. do [...] maja 2017 r. w służbie w Służbie Celno-Skarbowej, tj. łącznie 4 lata i 3 miesiące, są zadaniami, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej. Organ I instancji trafnie ocenił pozostałe zadania realizowane przez wnioskodawczynię w okresach: od [...] września 2003 r. do [...] września 2004 r. w Wydziale Podatku [...], od [...] września 2004 r. do [...] lipca 2005 r. w Wydziale [...], od [...] lipca 2005 r. do [...] czerwca 2006 r. w Wydziale Prawno-[...], od [...] lipca 2006 r. do [...] stycznia 2013 r. i od [...] lipca 2013 r. do [...] lutego 2017 r. w Wydziale [...] oraz od [...] stycznia 2013 r. do [...] czerwca 2013 r. w Wydziale [...] Celnych i uznał, że nie posiadają przymiotu tzw. zadań policyjnych, bowiem dane, wynikające z dokumentów, w posiadaniu których jest organ nie potwierdziły, że ww. realizowała takie zadania w tychże okresach służby. W konsekwencji Szef KAS doszedł do wniosku, że zadania realizowane przez wnioskodawczynię w okresach nieuznanych przez Dyrektora IAS, nie mieszczą się w obszarze zadań, o którym mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. K 39/13. W kwestii zarzutu nieuwzględnienia zadań wykonywanych w Wydziale [...] Celnych, Wydziale Podatku [...], Wydziale [...] Wydziale Prawno-Organizacyjnym i Wydziale [...], Szef KAS zauważył, że w dokumentach znajdujących się w aktach osobowych wnioskodawczyni, a w szczególności w kartach zakresu obowiązków i uprawnień, kartach opisu stanowiska, wnioskach nagrodowych/awansowych, brak jest zapisów wskazujących na bezpośrednie rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw lub wykroczeń. Ponadto, także wnioskodawczyni nie wskazała żadnego dokumentu, ewidencji czy rejestru, z których może wynikać, że wykonywała tzw. zadania policyjne. Szef KAS podniósł, że zadań i obowiązków służbowych nie wolno domniemywać, przeciwnie – powinny one wynikać z konkretnego dokumentu, decyzji czy upoważnienia. Analiza indywidualnie określonych zadań i obowiązków służbowych przypisanych wnioskodawczyni w okresie nieuznanym przez Dyrektora IAS wskazuje, że nie mogą być one utożsamiane z działaniami mającymi na celu bezpośrednie rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie oraz zwalczanie przestępczości, a w związku z tym nie mogą być uznane za spełniające przesłanki z art. 12 ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej. Szef KAS podkreślił, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj postępowania administracyjnego o uproszczonym, odformalizowanym charakterze. Uproszczony charakter postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń sprawia, że nie można w nim stosować uregulowanej w art. 75 § 1 Kpa. zasady dopuszczania jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Organ wydający zaświadczenie nie prowadzi postępowania dowodowego, lecz potwierdza fakty albo stan prawny wynikający z prowadzonej przez organ dokumentacji, znajdującej się w jego posiadaniu. Organ nie ma natomiast obowiązku analizowania i rozstrzygania spornych kwestii, dotyczących okresów zaliczanych do wysługi emerytalnej. Zgodnie z art. 218 § 2 Kpa. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Przepis ten stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania, służącego wyjaśnieniu stanu faktycznego, w zakresie niezbędnym do wydania zaświadczenia. Konieczne postępowanie wyjaśniające odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów. Jak podał Szef KAS, z powyższym poglądem zbieżne jest stanowisko NSA, wyrażone w uzasadnieniu wyroku z 25 października 2000 r., sygn. akt V SA 760/00, które sprowadza się do stwierdzenia, że konieczne postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 Kpa., nie może być substytutem danych wynikających z prowadzonych przez właściwy organ ewidencji rejestrów, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, o jakich mowa w art. 218 § 1 Kpa. Wobec powyższego, w postępowaniu tym, nie można stosować zasady właściwej dla ogólnego postępowania jurysdykcyjnego dopuszczania jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1316/08, wskazał, że postępowanie wyjaśniające spełnia tylko rolę pomocniczą przy ustalaniu treści zaświadczenia, główną rolę pełnią dane z ewidencji rejestru, zbioru dokumentów lub zbioru danych utrwalonych innymi technikami. Szef KAS zauważył, że prawdzie Dyrektor IAS nie zrealizował zalecenia zawartego w dokumencie "Dobre praktyki", iż "Wnioskodawca powinien zostać poinformowany (w trybie roboczym) o dokonanych ustaleniach przez Zespół, a w przypadku, gdy zgromadzone materiały wskazują na możliwość stwierdzenia braku uprawnień, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej, powinien mieć możliwość przedstawienia dodatkowych informacji i dokumentów", to jednak dokument ten ma jedynie charakter wewnętrzny i zawiera rekomendacje pozwalające na ujednolicenie trybu postępowania we wszystkich jednostkach organizacyjnych KAS, natomiast nie stanowi podstawy prawnej do ewentualnego uchylenia postanowienia. Dodał, że tryb wydawania zaświadczeń (wynikający z przywołanych wyżej przepisów Kpa.) nie przewiduje prawa strony do zapoznania się, przed wydaniem postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, z materiałami wytworzonymi na potrzeby rozpatrzenia wniosku. Dopiero wydanie postanowienia daje możliwość jego zaskarżenia, z czego wnioskodawczyni skorzystała i mogła w treści zażalenia przedłożyć dodatkowe informacje i wyjaśnienia. Szef KAS stanął na stanowisku, zgodnie z którym przy ocenie zasadności odmowy wydania zaświadczenia istotne jest, że stanowi ono wyłącznie przejaw wiedzy, nie zaś woli organu administracji. W opinii Szefa KAS w niniejszej sprawie Dyrektor IAS przeprowadził konieczne postępowanie wyjaśniające, niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 218 § 2 Kpa., a zebrane materiały stanowią wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia. Brak w dostępnej dokumentacji zapisów o treści i brzmieniu wskazujących jednoznacznie na realizację przez wnioskodawczynię zadań określonych w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, w okresie co najmniej 5 lat, w ocenie Szefa KAS, stanowi podstawę zasadności odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści. W konsekwencji Szef KAS stwierdził, że nie było podstaw do wydania zaświadczenia o wnioskowanej treści. W postępowaniu wykazano bowiem, jak podał, że organ I instancji nie posiada dokumentacji, z której wynikałoby, że wnioskodawczyni realizowała przez okres co najmniej 5 lat tzw. zadania policyjne. Dodał, że skoro zaświadczenie, jak wyjaśniono wcześniej, jest wydawane w oparciu o posiadane przez organ ewidencje, rejestry i dane, których w niniejszej sprawie brak, to wniosek o wydanie zaświadczenia określonej treści nie mógł zostać załatwiony pozytywnie. Nadmienił, że wnioskodawczyni może – w drodze innego postępowania na przykład o uzyskanie prawa do emerytury – dowieść, za pomocą dostępnych w tamtym postępowaniu środków dowodowych, że spełnia warunek, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej. Skarżąca wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wskazane na wstępie postanowienie Szefa KAS. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: I. przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.: 1. art. 217 § 2 pkt 2 Kpa. w zw. z art. 218 § 1 Kpa. poprzez odmowę wydania skarżącej zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez 5 lat służby przy wykonywaniu zadań określonych odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt. 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt. 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, w tym służby w Służbie Celno-Skarbowej, o której mowa w art. 12 ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej, podczas gdy z treści akt osobowych skarżącej, regulaminów organizacyjnych Izby Skarbowej w K. oraz Zarządzeń Ministra Finansów w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym wynika, że skarżąca realizowała tzw. zadania policyjne przez co najmniej 6 lat i 7 miesięcy pełnienia służby; 2. art. 218 § 2 Kpa. w zw. z art. 9 Kpa. i art. 10 § 1 Kpa. poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego w sprawie, z naruszeniem zasad ogólnych procedury administracyjnej i z pominięciem treści dokumentu wewnętrznego Szefa Krajowej Administracji Skarbowej pn. "Dobre praktyki", co skutkowało błędnym wydaniem przez organ postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia; II. przepisów prawa materialnego, w postaci art. 12 ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej w zw. z art. 1 ust. 2 pkt. 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt. 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej poprzez ich nieprawidłowe niezastosowanie i uznanie, iż skarżąca nie wykonywała tzw. zadań policyjnych w okresach od [...].09.2003 r. do [...].09.2004 r. w Wydziale Podatku [...], od [...].07.2005 r. do [...].06.2006 r. w Wydziale Prawno-Organizacyjnym, oraz od [...].01.2013 r. do [...].06.2013 r. w Wydziale [...] Celnych, podczas gdy z posiadanych przez organ dokumentów, takich jak: akta osobowe skarżącej, regulaminy organizacyjne Izby Skarbowej w K. oraz Zarządzenia Ministra Finansów w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym wynika, iż skarżąca wykonywała we wskazanych okresach czynności policyjne przez co najmniej 28 miesięcy. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Szefa KAS oraz zasądzenie od organu na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że złożenie przez nią wniosku o wystawienie zaświadczenia potwierdzającego posiadanie co najmniej pięcioletniego stażu służby przy wykonywaniu tzw. czynności policyjnych związane jest z chęcią ubiegania się o emeryturę policyjną. Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej emerytura policyjna przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który w dniu zwolnienia posiada 15 lat służby Służbie Celnej lub Służbie Celno-skarbowej, a ponadto co najmniej przez 5 lat wykonywał zadania określone odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej lub służby w Służbie Celno-Skarbowej. Przywołując odpowiednie przepisy zwróciła uwagę na zadania objęte dyspozycją ww. regulacji. Jak wskazała skarżąca, jedynie w przypadku stwierdzenia, że przez okres co najmniej 5 lat służby w Izbie Celnej w K. wykonywała wskazane w przywołanych przepisach zadania, spełni warunki do ubiegania się o emeryturę policyjną. Co istotne, wystawienie przez Dyrektora IAS zaświadczenia stwierdzającego, iż przez okres 5 lat swojej służby wykonywała tzw. zadania policyjne, pozwoli jej na uzyskanie podstawowego środka dowodowego potwierdzającego datę i podstawę zwolnienia ze służby lub przekształcenia albo wygaśnięcia stosunku służbowego oraz okres służby w postępowaniu w przedmiocie emerytury. Skarżąca podkreśliła, że organ prowadząc postępowanie zaświadczeniowe w ogóle nie analizował takich dokumentów, jak regulaminy organizacyjne czy zarządzenia ministra w sprawie nadania statutu izbom celnym i urzędom celnym. Uznała, że treść tych dokumentów należy odnieść do treści Kart zakresu jej obowiązków i uprawnień w Wydziale Prawnym, Wydziale Podatku [...] i Wydziale [...] Celnych. W przedmiotowych kartach zaznaczono, iż do obowiązków skarżącej należało między innymi wykonywanie innych czynności zleconych przez przełożonego wynikających z zakresu działania komórki organizacyjnej. W istocie więc, jak stwierdziła skarżąca, katalog jej zadań nie był ograniczony wyłącznie do konkretnych czynności, wskazywanych w kartach obowiązków i uprawnień. Podniosła, że podczas swojej służby wielokrotnie wykonywała tzw. zadania policyjne zlecone przez przełożonego, ponieważ zadania te należały do zadań statutowych komórki organizacyjnej, w których pełniła służbę. Ponadto skarżąca wskazała, że tzw. zadania policyjne wykonuje nie tylko funkcjonariusz, który w wyniku kontroli ujawnia wykroczenie/przestępstwo, ale również funkcjonariusz prowadzący dalszy etap postępowania w komórkach orzeczniczych, do których zadań należy m.in. zebranie dodatkowych materiałów dowodowych i wykonanie czynności procesowych z tym związanych. Stanowisko takie jest zgodne z orzeczeniem Sądu Okręgowego w W. sygn. akt XIII [...] gdzie wskazano, że czynności funkcjonariuszy celnych nie są ograniczone wyłącznie kartami obowiązków i uprawnień, ponieważ służba celna stanowiła i stanowi w istocie jednolitą umundurowaną formację, a więc niezależnie od miejsca przydzielenia funkcjonariusza do pełnienia obowiązków w ramach konkretnego oddziału/referatu, każdy z funkcjonariuszy obowiązany jest kierować się tym samym celem związanym z zapewnieniem ochrony i bezpieczeństwa obszaru celnego, w tym zgodności z prawem przywozu towarów, czy wykonywaniem innych zadań, których granice zakreślone były i są przepisami prawa. W konsekwencji skarżąca stwierdziła, że rozstrzygnięcie organu I jak i II instancji co do nierealizowania przez nią tzw. zadań policyjnych podczas pracy w Wydziale Prawno-Organizacyjnym, Wydziale Podatku [...] oraz Wydziale [...] Celnych, jest błędne. Zaznaczyła, że we wskazanych wydziałach przepracowała łącznie 28 miesięcy, czyli uwzględniając uznane przez organ 4 lata i 3 miesiące służby w Służbie Celno-Skarbowej, obowiązki mające charakter zadań policyjnych realizowała przez 6 lat i 7 miesięcy, spełnia więc warunki do otrzymania wnioskowanego zaświadczenia. Dlatego też w ocenie skarżącej organ odmawiając wydania zaświadczenia naruszył art. 217 § 2 pkt 2 Kpa. w zw. z art. 218 § 1 Kpa.. W dalszej części skargi skarżąca zwróciła uwagę na znaczenie dokumentu pn. "Dobre praktyki", który na celu ma nie tylko przedstawienie rekomendacji dla ujednolicenia trybu postępowania wobec osób ubiegających się o nabycie prawa do emerytury policyjnej, ale również usprawnienie i efektywne rozwiązywanie problemów związanych z ustaleniem stażu służby funkcjonariuszy Służby Celnej przy wykonywaniu zadań określonych odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt. 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt. 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Jak bowiem wskazuje praktyka i treść dokumentu, organy Krajowej Administracji Skarbowej mają problemy z ustalaniem takiego stażu służby funkcjonariuszy Służby Celnej. Dlatego nie bez przyczyny w dokumencie pn. "Dobre praktyki" wskazano, że wnioskodawca powinien zostać poinformowany o dokonanych ustaleniach przez Zespół, a w przypadku, gdy zgromadzone materiały wskazują na możliwość stwierdzenia braku uprawnień, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej, powinien mieć możliwość przedstawienia dodatkowych informacji i dokumentów, które mogą stanowić potwierdzenie realizacji ww. zadań, przed wydaniem przez organ zaświadczenia/postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia lub sporządzeniu i wysłaniu zaświadczeń do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA. Zdaniem skarżącej z dokumenty tego wynika świadomość, że skutki braku dopuszczenia strony do udziału w postępowaniu zaświadczeniowym mogą być bardzo dotkliwe dla funkcjonariusza Służby Celnej. Organ może bowiem praktycznie zamknąć takiemu funkcjonariuszowi drogę do uzyskania zaświadczenia, a następnie uzyskania emerytury policyjnej. Wobec zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego skarżąca podkreśliła, że organ dysponował dokumentami, takimi jak: akta osobowe, regulaminy organizacyjne Izby Skarbowej w Krakowie oraz Zarządzenia Ministra Finansów w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym. Prawidłowa analiza tych dokumentów powinna w opinii skarżącej doprowadzić do wniosku, że realizowała tzw. zadania policyjne w trakcie służby w Wydziale Prawno-Organizacyjnym, Wydziale Podatku [...] oraz Wydziale [...] Celnych Izby Celnej w K. Dokonanie nieprawidłowej wykładni posiadanych przez organ dokumentów, z pominięciem treści regulaminów organizacyjnych oraz zarządzeń Ministra Finansów doprowadziło do nieprawidłowych wniosków, iż we wskazanych okresach nie realizowała zadań policyjnych w myśl art. 1 ust. 2 pkt. 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt. 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, organ nieprawidłowo nie zastosował więc normy prawa materialnego. Szef Krajowej Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co oznacza, że skarga E. M. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 217 Kpa. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie, gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Należy przypomnieć, że zaświadczenie stanowi urzędowe potwierdzenie, w formie pisemnej, okoliczności faktycznych lub prawnych. Jest ono aktem wiedzy, a nie aktem woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego - nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 Kpa. (jeżeli o zaświadczenie ubiega się osoba ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego), organ administracji publicznej jest obowiązany wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 Kpa.). Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 Kpa.). W tym postępowaniu nie ma zastosowania zasada określona w art. 75 Kpa. - dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może się przyczynić do załatwienia sprawy. W ramach postępowania wyjaśniającego organ jest obowiązany jedynie zbadać czy dokumenty będące w posiadaniu organu dopuszczają wydanie zaświadczenia o żądanej treści. NSA w wyroku z 21 stycznia 1997 r., SA/Łd 3105/95 (OSP 1998 r., z. 6, poz. 106) wyjaśnił, że określenie "danych znajdujących się w jego posiadaniu", nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco, przez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających". W rozpatrywanej sprawie skarżąca zwróciła się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby przy wykonywaniu tzw. zadań policyjnych, na podstawie art. 217 § 2 Kpa., a więc ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, emerytura policyjna przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który w dniu zwolnienia posiada 15 lat służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Celnej, Służbie Celno-Skarbowej lub w Służbie Więziennej, z wyjątkiem funkcjonariusza, który ma ustalone prawo do emerytury określonej w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obliczonej z uwzględnieniem okresów służby i okresów z nią równorzędnych. W przypadku funkcjonariuszy Służby Celnej lub funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej dodatkowo wymagane jest posiadanie stażu służby co najmniej 5 lat: (1) przy wykonywaniu zadań określonych odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej lub (2) służby w Służbie Celno-Skarbowej (ust. 2). Funkcjonariusz Służby Celnej lub funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej, który w dniu zwolnienia ze służby, przekształcenia albo wygaśnięcia stosunku służbowego osiągnął staż służby 15 lat, w tym co najmniej 5 lat, o których mowa w ust. 2, nabywa prawo do emerytury w dniu osiągnięcia tego stażu, niezależnie od przyczyny zwolnienia ze służby, wygaśnięcia czy przekształcenia stosunku służbowego (ust. 3). W myśl art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, do zadań Służby Celnej należy realizacja polityki celnej państwa w części dotyczącej przywozu i wywozu towarów oraz wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów odrębnych, a w szczególności: rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych, przestępstw i wykroczeń związanych z przywozem i wywozem towarów oraz ściganie ich sprawców, w zakresie określonym innymi ustawami (pkt 4); rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń związanych z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony dóbr kultury oraz ochrony własności intelektualnej, a także przestępstw i wykroczeń związanych z wprowadzaniem na polski obszar celny oraz wyprowadzaniem z polskiego obszaru celnego towarów objętych ograniczeniami lub zakazami, w szczególności takich jak: odpady szkodliwe, substancje chemiczne, materiały jądrowe i promieniotwórcze, środki odurzające i substancje psychotropowe oraz broń, amunicja, materiały wybuchowe i technologie objęte kontrolą międzynarodową (pkt 5). Stosownie natomiast do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, do zadań Służby Celnej należy realizacja polityki celnej w części dotyczącej przywozu i wywozu towarów oraz wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów odrębnych, a w szczególności: rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń związanych z naruszeniem przepisów dotyczących wprowadzania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyprowadzania z jej terytorium towarów objętych ograniczeniami lub zakazami obrotu ze względu na bezpieczeństwo i porządek publiczny lub bezpieczeństwo międzynarodowe, w szczególności takich jak odpady, substancje chemiczne i ich mieszaniny, materiały jądrowe i promieniotwórcze, środki odurzające i substancje psychotropowe, broń, amunicja, materiały wybuchowe, prekursory materiałów wybuchowych podlegające ograniczeniom oraz towary i technologie o znaczeniu strategicznym (pkt 4); rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych oraz ściganie ich sprawców, w zakresie określonym w ustawie Kodeks karny skarbowy (pkt 5); rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń przeciwko: a) zdrowiu, określonych w art. 55, 57, 61 i 66 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii, b) dobrom kultury, określonych w art. 109 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i w art. 53 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, c) prawom własności intelektualnej, określonych w art. 116 - 118 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych i w art. 305 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, d) przyrodzie, określonych w art. 128 i art. 131 pkt 10 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, e) środowisku, określonych w art. 183 § 2, 4, 5 i 6, w przypadku czynów, o których mowa w art. 183 § 2, 4 i 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny oraz przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, określonych w art. 244 Kodeksu karnego, w zakresie niestosowania się do zakazu wstępu do ośrodków gier i uczestnictwa w grach hazardowych, f) ograniczeniom obrotu towarami i technologiami o znaczeniu strategicznym, określonym w art. 33 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa (pkt 6) - oraz ściganie ich sprawców, jeżeli zostały ujawnione przez Służbę Celną. Z akt sprawy wynika, że skarżąca od [...] września 1999 r. do [...] kwietnia 2002 r. pełniła służbę w Urzędzie Celnym w K. Oddziale Celnym [...] w K., od [...] maja 2002 r. do [...] września 2003 r. pełniła służbę w Urzędzie Celnym II w K., z kolei od [...] marca 2017 r. do [...] maja 2017 r. pełniła służbę w Służbie Celno-Skarbowej. Wobec powyższego uznano, że skarżąca legitymuje się wykonywaniem tzw. zadań policyjnych przez okres 4 lat i 3 miesięcy. Jednocześnie wyjaśniono, że dokonana analiza akt osobowych skarżącej nie potwierdziła realizowania przez nią tzw. zadań policyjnych w okresie od [...] września 2003 r. do [...] września 2004 r. pełniąc służbę w Wydziale Podatku [...] Izby Celnej w K., od [...] września 2004 r. do [...]lipca 2005 r. pełniąc służbę w Wydziale [...] Izby Celnej w K., od [...] lipca 2005 r. do [...] czerwca 2006 r. pełniąc służbę w Wydziale Prawno-Organizacyjnym Izby Celnej w K., od [...] lipca 2006 r. do [...]stycznia 2013 r. oraz od [...] lipca 2013 r. do [...] lutego 2017 r. pełniąc służbę w Wydziale Logistyki, od [...] stycznia 2013 r. do [...] czerwca 2013 r. pełniąc służbę w Wydziale [...] Celnych Izby Celnej w K. Powyższe ustalenia dały podstawę do stwierdzenia, rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń przez okres co najmniej 5 lat nie należało do obowiązków skarżącej. Podkreślenia wymaga, że nabycie tzw. "wysługi emerytalnej", czyli 5-letniego okresu służby przy realizacji tzw. "zadań policyjnych", o których mowa w art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, uzasadnione jest szczególnymi warunkami pełnienia służby przez funkcjonariusza. Oznacza to, że nie wszystkie zadania realizowane przez funkcjonariuszy Służby Celnej są zadaniami o charakterze policyjnym i nie istnieje w związku z tym obowiązek objęcia systemem zaopatrzenia emerytalnego każdego funkcjonariusza. Zauważyć bowiem należy, iż w ramach struktur organizacyjnych Służby Celnej wyodrębnione były różne komórki organizacyjne, którym przypisane były zróżnicowane zadania. Niektóre z nich bezpośrednio rozpoznawały, wykrywały, zapobiegały oraz zajmowały się zwalczaniem przestępczości, inne zaś w sposób pośredni przyczyniały się do realizacji tych zadań. To zróżnicowanie i odmienny charakter zadań realizowanych przez Służbę Celną, prowadzi do tezy, iż tylko określonej grupie funkcjonariuszy można przypisać faktyczną realizację zadań ściśle związaną z rozpoznawaniem, wykrywaniem, zapobieganiem oraz zwalczaniem przestępczości. Przyjęcie takiego zakresu podmiotowego art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej i ograniczenie go do tych funkcjonariuszy, którzy realizują zadania określone w ww. przepisach w sposób bezpośredni warunkuje uznanie, że zadania realizowane przez skarżącą, poza zadaniami uwzględnionymi przez Dyrektora IAS, realizowanymi przez skarżącą w okresach od [...] września 1999 r. do [...] kwietnia 2002 r. w Urzędzie Celnym w K. Oddziale Celnym [...] w K., od [...] maja 2002 r. do [...] września 2003 r. w Urzędzie Celnym II w K. oraz od [...] marca 2017 r. do [...] maja 2017 r. w Służbie Celno-Skarbowej, nie są zadaniami, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej. Dane wynikające z kart zakresów uprawnień i obowiązków, jak też innych materiałów dokumentujących przebieg służby i zadania wykonywane przez skarżącą w okresie służby, dołączone do niniejszej sprawy, nie potwierdziły, że skarżąca dysponuje 5-letnim stażem służby przy realizacji zadań policyjnych, lecz okresem 4 lat i 3 miesiące. W związku z tym nie było możliwe wydanie zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, że na podstawie posiadanych dokumentów nie można przyjąć, że skarżąca wykonywała zadania policyjne, określone w powołanych przepisach ustaw o Służbie Celnej w pozostałych okresach, niż wymienione w postanowieniu. Zadania, które wykonywała w Wydziale Podatku [...] Izby Celnej w K., w Wydziale [...] Izby Celnej w K., w Wydziale Prawno-Organizacyjnym Izby Celnej w K., w Wydziale [...]i, czy w końcu w Wydziale [...] Celnych Izby Celnej w K., nie są zadaniami policyjnymi, w rozumieniu przedstawionym przez Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 3 marca 2015 r. sygn. akt 39/13 (publ. OTK-A 2015/3/27). Nie były to bowiem zadania mające na celu bezpośrednio rozpoznanie, wykrycie, zapobieganie i zwalczanie określonych typów przestępstw i wykroczeń. W ocenie Sądu stanowisko skarżącej, zgodnie z którym podczas swojej służby wielokrotnie wykonywała tzw. zadania policyjne zlecone przez przełożonego, ponieważ zadania te, jak stwierdziła, należały do zadań statutowych komórki organizacyjnej, w której pełniła służbę, uznać należy jedynie za polemikę wobec niekorzystanego dla skarżącej rozstrzygnięcia, bowiem zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy potwierdził wykonywanie przez nią ww. zadań wyłącznie w ściśle wskazanych komórkach organizacyjnych w okresie 4 lat i 3 miesięcy. Wspomnianego stanowiska skarżącej nie można podzielić, gdyż nie były to zadania prowadzące bezpośrednio do rozpoznawania, wykrywania i zwalczania czynów podlegających odpowiedzialności karno-skarbowej czy karnej. W świetle powyższego za nieuzasadnione należało uznać zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowej oceny posiadanych przez organ dokumentów. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło