II SA/Wa 250/10
WyrokWSA w Warszawie2010-04-27
Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska, Eugeniusz Wasilewski, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu, nawet po zatarciu skazania, stanowi obligatoryjną przesłankę do odmowy wydania pozwolenia na broń palną na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, nawet po zatarciu skazania, stanowi obligatoryjną przesłankę do odmowy wydania pozwolenia na broń palną. Ustawa o broni i amunicji wprowadza swoisty automatyzm w ustalaniu skutków takich zachowań, a prawo do posiadania broni jest ściśle reglamentowane, co wymaga restrykcyjnej oceny kandydatów.Stan faktyczny
P. Z. złożył wniosek o wydanie pozwolenia na broń palną. Komendant Policji odmówił wydania pozwolenia, wskazując na prawomocne skazanie wnioskodawcy za przestępstwo przeciwko mieniu oraz za naruszenie nietykalności funkcjonariusza publicznego, a także na liczne wykroczenia drogowe. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. P. Z. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędne uznanie, że zatarte skazanie stanowi samoistną przesłankę odmowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski Andrzej Góraj (spr.) Protokolant Arkadiusz Koziarski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną [...] oddala skargę.
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2009 r. P. Z. zwrócił się do Komendanta [...] Policji o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej [...].
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r. Komendant [...] Policji, działając na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił wydania P. Z. pozwolenia na broń palną [...].
W toku postępowania organ ustalił, że Sąd Rejonowy [...] wyrokiem z dnia [...] listopada 2001 r. o sygn. akt [...] uznał P. Z. za winnego popełnienia czynu z art. 284 § 2 Kodeksu karnego (przywłaszczenie powierzonej rzeczy ruchomej - przestępstwo przeciwko mieniu) i warunkowo umorzył wobec niego postępowanie karne na okres 2 lat próby. Ponadto, Sąd Rejonowy [...] wyrokiem z dnia [...] maja 2006 r. o sygn. akt [...] uznał P. Z. winnym popełnienia czynu z art. 222 § 1 kk (naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza publicznego - przestępstwo przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego) i wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 2 lat próby. Organ ustalił również, iż w latach 2001 - 2008 strona była wielokrotnie karana mandatami karnymi za popełnienie wykroczeń w ruchu drogowym.
Komendant [...] Policji podkreślił, iż z ustalonego w sprawie stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że wnioskodawca należy do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a oceny tej nie zmienia obecna pozytywna opinia strony w miejscu zamieszkania.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2009 r., mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając zawartą w niej argumentację.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z woli ustawodawcy obawa ta istnieje w szczególności w stosunku do osób, które zostały skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Organ podkreślił, że powyższy przepis ma charakter obligatoryjny, co oznacza, iż w przypadku stwierdzenia, że osoba starająca się o wydanie pozwolenia na broń zalicza się do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy, należy odmówić wydania takiej osobie pozwolenia.
Komendant Główny Policji stwierdził, iż okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy niewątpliwie potwierdzają, że P. Z. powinien być zaliczony do osób określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W jego ocenie, nawet pozytywna opinia o stronie z miejsca zamieszkania nie daje podstaw do odmiennego rozstrzygnięcia, bowiem od osób starających się o pozwolenie na broń, biorąc pod uwagę reglamentacyjny charakter ustawy i związek między rodzajem dobra, którym mogą one dysponować na podstawie pozwolenia a wymogiem ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, organy właściwe do wydawania pozwoleń mają prawo wymagać nieskazitelnej postawy, przejawiającej się przede wszystkim poszanowaniem porządku prawnego. W stosunku do takich osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, zatarcie skazania (a przy wyroku warunkowo umarzającym postępowanie - upływ terminu, o którym mowa w art. 68 § 4 kk) nie stanowi przeszkody do ustalenia w trybie art. 75 kpa, iż posiadacz pozwolenia na broń (lub osoba o nie się ubiegająca) popełniła czyny, który same w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzą obawę, że osoba ta użyje broni w celach sprzecznych z interesem porządku publicznego. Zatarcie skazania pozwala wprawdzie daną osobę uznać za niekaraną, jednakże przy ocenie osobowości takich osób ważny jest nie tyle fakt ukarania bądź nieukarania, ale dotychczasowe życie i sposób postępowania tych osób. Komendant Główny Policji wskazał, iż jakkolwiek strona aktualnie nie figuruje w Kartotece Karnej Krajowego Rejestru Karnego, to ujawnione w sprawie okoliczności mają jednak istotne znaczenie przy ocenie jej postępowania w świetle przesłanek zawartych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Organ odwoławczy uznał również za zbędne przeprowadzanie dodatkowych, wnioskowanych przez P. Z. w odwołaniu, dowodów, zaś powody zajętego stanowiska szczegółowo uzasadnił w odrębnym postanowieniu. Podał, iż okoliczności, których ustalenia domagała się strona, zostały już bowiem stwierdzone w postępowaniu dowodowym i są niesporne albo nie mają istotnego znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi P. Z., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, poprzez błędne uznanie, iż sam fakt jego zatartego już skazania stanowi samoistną i wyłączną przesłankę do stwierdzenia, że nie spełnia on wymogów określonych tym przepisem. Ponadto, skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 i art. 12 w związku z art. 80 kpa, jak również art. 75 i art. 77 w związku z art. 7 i art. 12 oraz art. 107 § 1 kpa, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz art. 10 kpa, poprzez uniemożliwienie stronie wzięcia czynnego udziału w postępowaniu. Wskazując na powyższe, P. Z. wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy zostały spełnione przez skarżącego przesłanki uzasadniające odmowę wydania mu pozwolenia na broń.
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, który znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Aby więc możliwa była odmowa przyznania pozwolenia na broń, jej posiadacz musi należeć do kategorii osób skazanych prawomocnym wyrokiem za ww. przestępstwa albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Treść omawianego przepisu wskazuje na to, iż szczególną kategorią są osoby skazane lub wobec których toczy się postępowanie karne dotyczące oskarżenia o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Wobec tej grupy posiadaczy broni (lub kandydatów do posiadania tego uprawnienia) nie jest bowiem konieczne prowadzenie specjalnego postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenie, czy cechy charakteru lub sposób postępowania konkretnego człowieka budzą obawę co do użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sam fakt, iż czyn, za popełnienie którego zostali skazani lub o popełnienie którego zostali oskarżeni, należy do kategorii wymienionych w omawianym przepisie przestępstw, sprawia, że istnieje obawa użycia przez te osoby broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Ustawodawca wprowadził bowiem w przedmiotowym przepisie swoistego rodzaju automatyzm w ustalaniu skutków ściśle oznaczonych zachowań.
Wyżej przytoczona wykładnia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest zgodna z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, m.in. przedstawionym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 330/08, w którym to Sąd przesądził, iż: "w świetle dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, należy uznać za stwarzające uzasadnioną obawę użycia posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego".
Podkreślenia wymaga także to, iż prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do kategorii praw i wolności obywatelskich. Jest to bowiem uprawnienie ściśle reglamentowane i to także w zakresie korzystania z prawa przyznanego już wcześniej prawomocną decyzją administracyjną. Z powyższego punktu widzenia, warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania, winny być badane w sposób restrykcyjny. Możliwość cofnięcia pozwolenia na broń (bądź odmowy wydania takiego pozwolenia) nie może zaś być postrzegana jako zamach na swobody obywatela, a jedynie jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2008 r. o sygn. akt II OSK 1296/07).
Przechodząc do meritum niniejszej sprawy, wskazać należy, iż organ administracji prawidłowo zakwalifikował rodzaj popełnionego przez skarżącego przestępstwa, jako spełniającego dyspozycję przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a więc jako budzącego uzasadnioną obawę, iż posiadacz broni może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżący został bowiem prawomocnie skazany za popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Ta zaś okoliczność sprawia, iż po stronie organu administracji istniała obligatoryjna przesłanka uzasadniająca odmowę wydania stronie pozwolenia na posiadanie broni. Bez wpływu na powyższe pozostaje okoliczność, czy przestępstwo, za popełnienie którego skarżący został skazany, ma związek z bronią i czy charakter tego czynu może budzić obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Taka obawa wynika już bowiem z samego faktu skazania za popełnienie tego rodzaju przestępstwa.
Następną przesłanką przemawiającą za uznaniem skarżonej decyzji za prawidłową jest fakt kolejnego skazania skarżącego - tym razem za popełnienie przestępstwa polegającego na naruszeniu nietykalności funkcjonariusza publicznego. Jak wynika za akt administracyjnych, naruszenia nietykalności funkcjonariusza skarżący dopuścił się wypychając z domu interweniującego policjanta. Ten rodzaj przestępstwa, mimo iż nie należy do kategorii powodującej obligatoryjną odmowę wydania pozwolenia na broń, świadczy jednakże o negatywnych cechach charakteru skarżącego. Nie tylko wskazuje na brak poszanowania przepisów prawa oraz brak poszanowania organów władzy państwowej, ale jest dowodem na porywczy charakter skarżącego. Posiadanie zaś takiej cechy charakteru dyskwalifikuje stronę, jako osobę dającą rękojmię tego, iż broni nie wykorzysta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
O braku posiadania przez skarżącego cech charakteru umożliwiających mu posiadanie broni palnej świadczy także częstotliwość popełniania przez niego czynów przestępnych. Obydwa skazania dzieli jedynie okres niespełna pięciu lat. Ta powtarzalność popełniania czynów zabronionych przez prawo stanowi dowód tego, iż skarżący nie szanuje porządku prawnego ustanowionego przez państwo, oraz iż orzekane wobec skarżącego kary nie wpływają na niego w sposób wychowawczy. To zaś poddaje w wątpliwość, czy w przyszłości nie naruszy także porządku prawnego regulującego zasady posługiwania się bronią palną. Istnienie zaś takiej obawy stanowi wystarczającą przesłankę dla uznania, iż strona nie powinna posiadać szczególnego prawa do dysponowania reglamentowanym i niebezpiecznym dobrem jakim jest broń palna.
Bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie pozostaje, iż obydwa powyższe skazania uległy już zatarciu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych nie stanowi to bowiem przesłanki uniemożliwiającej organom administracji i Sądom, odniesienie się do tych zatartych skazań przy ocenie istnienia po stronie danej osoby rękojmi prawidłowego (zgodnego z prawem) korzystania z broni. Jak już bowiem wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia, prawo do posiadania broni jest uprawnieniem szczególnie ściśle reglamentowanym. To zaś sprawia, iż ocena kandydata na posiadacza broni musi odbywać się w sposób wyjątkowo restrykcyjny i dokładny. Organ administracji winien bowiem ustalić ponad wszelką wątpliwość, iż cechy charakteru konkretnej osoby sprawiają, iż można ją uznać za odpowiedzialną, zrównoważoną, przestrzegającą obowiązującego prawa. Dla rzetelnego dokonania takich ustaleń konieczne jest zaś zbadanie przeszłości danej osoby, w tym również ustalenie czynów popełnionych przez nią, a za które skazanie uległo już zatarciu. Stąd, odniesienie się przez organ do skazań już zatartych nie stanowi pozbawienia skarżącego jego konstytucyjnych praw. Skoro bowiem przyznanie pozwolenia na broń stanowi wyjątek od generalnej zasady, iż posiadają ją wyłącznie wyspecjalizowane służby mundurowe, to również przy badaniu przesłanek przemawiających za przyznaniem omawianego uprawnienia można stosować sposoby wyjątkowe dla oceny istnienia po stronie danej osoby rękojmi właściwego korzystania z broni.
W świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie niniejszej nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, iż organ nie zebrał pełnego materiału dowodowego. W sytuacji bowiem, gdy podstawą wydania skarżonej decyzji było ustalenie przez organ faktu dwukrotnego skazania skarżącego za popełnione przez niego przestępstwa, w tym m.in. przestępstwa przeciwko mieniu, popełnienie którego to czynu stanowi obligatoryjną przesłankę do odmowy wydania pozwolenia na broń palną, jako zbędne jawiło się zasięganie opinii z miejsca pracy skarżącego, [...] czy wreszcie opinii biegłego psychologa. Niezależnie bowiem od treści tych opinii, nie uległby zmianie fakt, iż w myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, skarżący jest osobą wyłączoną z mocy ustawy z kategorii osób uprawnionych do posiadania pozwolenia na broń.
Nadmienić również należy, iż wobec niekwestionowania faktu skazania skarżącego za obydwa popełnione przez niego przestępstwa, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut uniemożliwienia mu czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. W sytuacji bowiem, gdy podstawą wydania skarżonej decyzji było ustalenie faktów skazań skarżącego, jego udział w postępowaniu nie wniósłby niczego nowego do sprawy. Nadto podkreślenia wymaga okoliczność, iż podstawą do uchylenia decyzji, w myśl art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), jest ustalenie nie tylko uchybienia przez organ przepisom postępowania, ale przede wszystkim wpływ takiego uchybienia na wynik postępowania. W sprawie niniejszej, nawet przyjmując iżby organ istotnie ograniczył stronie czynny udział w postępowaniu, to w ocenie tutejszego Sądu takie uchybienie pozostawałoby w oderwaniu od treści wydanej decyzji.
W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy oraz przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło