II SA/Wa 2501/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji oraz ustalenie związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą postanawia : odrzucić skargę Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA (zwany dalej: DZER MSWiA) skierował A. G. (zwany dalej: skarżący), byłego funkcjonariusza Straży Granicznej, na badanie przez [...] Rejonową Komisję Lekarską w R. podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w celu uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji oraz ustalenie związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi do spraw wewnętrznych (zwana dalej: RKL) uznała skarżącego, za zdolnego do służby w Straży Granicznej z ograniczeniem. W zakresie związku schorzenia albo ułomności (niezdolności do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby określiła, że rozpoznanie z pkt 1,2 nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. RKL nie zaliczyła skarżącego się do żadnej grupy inwalidzkiej. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi do spraw wewnętrznych (zwana dalej: CKL), orzekła o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia. W skardze złożonej na powołane orzeczenie do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego oraz poprzedzającego go orzeczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi podnosząc, iż orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą, czy wypadkiem m.in. dla celów emerytalno-rentowych nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. CKL wskazała nadto, iż w zakwestionowanym zakresie skarżącemu przysługuje prawo odwołania do sądu powszechnego od decyzji emerytalno-rentowej wydanej przez organ właściwy w sprawie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Straży Granicznej, tj. decyzji wydanej przez Dyrektora Biura Emerytalnego –Rentowego MSWiA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 305, zwana dalej: u.s.g.), zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Z przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 2035) wynika, że komisje lekarskie orzekają o zdolności danej osoby do służby m.in. w Straży Granicznej i o zaliczeniu jej do określonej kategorii tej zdolności, orzekają także o związku schorzeń i ułomności ze służbą, uszczerbku na zdrowiu, inwalidztwie i jego związku ze służbą w Straży Granicznej. Analiza powyższych przepisów wykazuje, że orzeczenia komisji lekarskich działających w sprawach funkcjonariuszy Straży Granicznej, kandydatów do takiej służby oraz emerytów i rencistów dzielą się na dwie odrębne grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby w Straży Granicznej w ramach powołanej ustawy o Straży Granicznej. Te orzeczenia komisji lekarskich MSW mają byt w pełni autonomiczny: ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych organów administracyjnych właściwych w sprawach powołania określonej osoby do służby lub zwolnienia ze służby, przy czym powołanie do służby w Straży Granicznej lub zwolnienie z tej służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń komisji lekarskich MSW to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Orzeczenia z tej grupy zasadniczo poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych, czy też odszkodowawczych. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, stanowiąc jedną z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji, przyjmuje się, że wspomniane wyżej orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, albowiem sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08, z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10, czy też z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 220/10; podobnie: /w:/ uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97). Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że od ostatecznych orzeczeń komisji lekarskich MSW, o których mowa w art. 32 ust. 1 u.s.g., w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza na potrzeby ustalenia zdolności do służby, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Są one uznawane za decyzje administracyjne – władcze rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Natomiast od orzeczeń wspomnianych komisji lekarskich, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą w do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Jak przedstawiono wyżej przedmiotem skargi w niniejszej sprawie skarżący uczynił orzeczenie CKL, wydane na podstawie skierowania DZER MSWiA w celu orzeczenia o stanie zdrowia celem ustalenia prawa do renty, co oznacza, że należy do drugiej z omawianych grup orzeczeń. Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Mają charakter wyłącznie orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i właściwości. W konsekwencji nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Tym samym złożona w niniejszej sprawie skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego i jako taka podlega odrzuceniu. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.