II SA/Wa 251/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-16
Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Olga Żurawska-Matusiak, Ewa Pisula-Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta była już przedmiotem postępowania administracyjnego i sądowej kontroli, a nowe żądanie opiera się na tych samych przesłankach?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., ponieważ sprawa ta była już przedmiotem prawomocnego postępowania administracyjnego i sądowej kontroli, a nowe żądanie opierało się na tych samych przesłankach. Prawomocny wyrok sądu administracyjnego ma powagę rzeczy osądzonej (res iudicata) i stanowi przeszkodę do ponownego wszczęcia postępowania w tej samej sprawie.Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji, które utrzymało w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji. Organ odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na powagę rzeczy osądzonej, gdyż sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i brak rozpoznania sprawy w oparciu o kompletne akta.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (dotyczącej decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z [...] maja 2008 r.) – oddala skargę –
Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], którym to postanowieniem odmówiono M. M. wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] maja 2008 r., w części dotyczącej mianowania na równorzędne stanowisko referenta Ogniwa Ochronnego Sekcji Prewencji Komendy Powiatowej Policji w S. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 61a k.p.a.
W motywach uzasadnienia organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiła powaga rzeczy osądzonej, albowiem w tożsamej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2315/12 oddalił skargę M. M. w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w S. nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. Organ wskazał, iż w omawianej sprawie badał przesłanki z art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., albowiem takie było żądanie M. M.
Wyjaśnił, że stosownie do art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.), wydany w pierwotnej sprawie wyrok wiąże strony, sąd, inne sądy i organy państwowe. Zaś stosownie do art. 171 tej ustawy, wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. M. do tutejszego Sądu.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia je poprzedzającego, skarżący podniósł, że w pierwotnym postępowaniu sądowym Sąd nie rozpoznał sprawy na podstawie i w oparciu o kompletne akta. Wskazywał, że powadze rzeczy osądzonej podlega wyłącznie to, co sąd administracyjny uwzględnił. Przywołanie nowych okoliczności faktycznych i prawnych, danych, które pominięto w pierwotnym postępowaniu sądowoadministracyjnym, czyni skargę dopuszczalną zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09. Skarżący podniósł, że naruszono zasadę obowiązku dokładnego wyjaśnienia sprawy, właściwej oceny dokumentacji dowodowej.
Twierdził, że nie dopełniono w obu instancjach obowiązku objęcia strony postępowania administracyjnego należną pomocą i ochroną prawną, jak i obowiązku właściwego uzasadnienia orzeczeń administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 61a § 1 k.p.a., który stanowił podstawę prawną wydanego postanowienia, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten przewiduje dwie przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy do organu administracji publicznej wpłynie takie żądanie.
Pierwsza z nich ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania. Przesłanka ta nie zaistniała w przedmiotowym postępowaniu, bowiem nie było kwestionowane, że skarżący posiada interes prawny.
Druga z przesłanek wskazanych w art. 61a § 1 k.p.a., na którą powołały się orzekające w sprawie organy, dotyczy sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn.
W orzecznictwie wskazuje się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 893/11, LEX nr 1094438).
W ocenie Sądu, trafnie organ stwierdził, że wniesienie wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ winien dokonać oceny pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność. Przeszkody do jego prowadzenia mogą mieć charakter przedmiotowy albo podmiotowy. W przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w S. nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. właściwy organ zobowiązany był w pierwszej kolejności ustalić, czy zgłoszone żądanie czyni zadość wymaganiom określonym w przepisach prawa.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. był już przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 156 § 1 k.p.a. A mianowicie Komendant Wojewódzki Policji decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2012 r. odmówił stwierdzenia nieważności wskazanego rozkazu, jego decyzja została następnie utrzymana w mocy decyzją nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2012 r. Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2315/12, Sąd oddalił skargę M. M. na decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r.
Stwierdzić zatem należy, że przedmiotowy rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. był już przedmiotem postępowania nieważnościowego, a prawidłowość wydanych w tym postępowaniu decyzji została skontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Odnosząc się do wniosku dotyczącego stwierdzenia nieważności prawomocnej i ostatecznej decyzji administracyjnej nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] maja 2008 r. w trybie art. 156 k.p.a. wskazać należy, że wszczęcie postępowania na wniosek zainteresowanego z dnia 14 września 2014 r. stanowiłoby ponowne prowadzenie postępowania w tym samym przedmiocie i w oparciu o tożsame przesłanki, analogicznie jak w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r.
Reasumując, skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał już kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem - art. 156 § 1 k.p.a., to stosownie do art. 170 ppsa, wyrok ten wiąże strony, sąd i inne sądy i inne organy państwowe. Prawomocny wyrok sądu ma zatem powagę rzeczy osądzonej (res iudicata) w przedmiocie rozstrzygnięcia (art. 171 ppsa). Konsekwencją procesową tego jest to, że nie można skutecznie wszcząć postępowania w tym samym przedmiocie, między tymi samymi stronami.
A zatem ponowne żądanie skarżącego, dotyczące stwierdzenia nieważności tej samej decyzji z tych samych, tożsamych przesłanek nieważnościowych wypełnia dyspozycję art. 61a k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło