II SA/Wa 252/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.) Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym - oddala skargę. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. W. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] września 2009 r., odmawiającej zainteresowanej wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w W. przy ul. [...] w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, co następuje: Dyrektor Oddziału Terenowego nr 1 Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z [...] sierpnia 1998 r. przydzielił D. G. osobną kwaterę stałą nr [...] przy ul. [...] w W., jako uprawnionej do wojskowej renty rodzinnej wdowie po [...] w st. spocz. S. M. W decyzji tej jako osobę uprawnioną do zamieszkiwania w ww. lokalu organ uwzględnił tylko D. G. Wyżej wymieniona zmarła [...] października 2000 r. A. W. - córka zmarłej - pismem z dnia 10 marca 2006 r. wystąpiła do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z prośbą o umożliwienie dalszego zamieszkiwania w ww. lokalu mieszkalnym. Zainteresowana podała, że zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od 1999 r. wraz z trójką dzieci, z uwagi na niemożność zamieszkiwania z mężem, z którym pozostaje w nieformalnej separacji. Pismami z dnia 22 marca i 19 kwietnia 2006 r. ww. organ poinformował A. W., że brak jest możliwości pozytywnego załatwienia wniosku i wezwał do opróżnienia lokalu w terminie 30 dni od daty doręczenia pisma. W dniu 7 września 2006 r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie zobowiązania zainteresowanej do opróżnienia zajmowanego bez tytułu prawnego lokalu przy ul. [...] w W., w trybie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W rezultacie tego postępowania Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. decyzjami z dnia [...] lipca 2008 r. zobowiązał A. W. i M. W. do opróżnienia przedmiotowego lokalu, wniesienia należnych opłat oraz odszkodowania w wysokości 200% należnych opłat za używanie lokalu. W tym stanie rzeczy, w dniu 16 stycznia 2007 r. A. W. wystąpiła, za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W., do Ministra Obrony Narodowej o wyrażenie zgody na dalsze zamieszkiwanie w lokalu przy ul. [...] w W. w trybie art. 29 ustawy. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. wydał decyzję odmowną, która została uchylona przez Prezesa WAM decyzją z dnia [...] października 2008 r. Organ II instancji wskazał w uzasadnieniu na konieczność prawidłowego ustalenia faktycznej sytuacji mieszkaniowej i finansowej strony. Po rozpatrzeniu sprawy z uwzględnieniem wytycznych, zawartych w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2008 r., organ I instancji w dniu [...] września 2009 r. ponownie wydał decyzję odmowną, którą Prezes WAM utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Na podstawie oświadczeń zainteresowanej i zgromadzonych dokumentów ustalono, że w lokalu przy ul. [...] w W. A. W. zamieszkuje z trojgiem dzieci – M. (23 lata), A. (14 lat) i C. (11 lat), nie posiada prawa do innego lokalu mieszkalnego ani nie posiada innej nieruchomości, nie korzysta ze świadczeń ośrodka pomocy społecznej, nie jest w ciąży ani nie jest osobą niepełnosprawną, utrzymuje się z pracy dorywczej, w której osiąga dochód ok. 1.500 zł miesięcznie i dobrowolnych alimentów od męża od 2.000 do 2.500 zł miesięcznie, syn M. pracuje od marca 2009 r., skarżąca nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z mężem, który mieszka u swojego ojca przy ul. [...] w W. Córka A. urodziła się z [...], uczęszcza do gimnazjum do klasy integracyjnej, nie jest osobą niepełnosprawną umysłowo ani fizycznie, ma napady bólów brzucha i głowy, dziecko rozwija się prawidłowo, wybór klasy integracyjnej w szkole był podyktowany możliwością zapewnienia w niej lepszych możliwości dla rozwoju dziecka. Syn C. uczęszcza do piątej klasy szkoły podstawowej, jest pełnosprawny umysłowo i fizycznie, ma wykrytą wadę serca, jednakże nie zażywa żadnych leków, tylko preparaty wzmacniające mięsień sercowy. Sama zainteresowana cierpi na skoliozę, dlatego nie może dźwigać i przemęczać się, posiadała samodzielne mieszkanie przy ul. [...] w W., które musiała sprzedać, dochód ze sprzedaży został przeznaczony na spłatę zadłużenia męża. Analizując powyższą sprawę organ wskazał, że powyższy stan faktyczny nie przemawia za wyjątkowością sytuacji, co oznacza, iż w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu, a nadto organ wskazał na występujące w W. niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe żołnierzy zawodowych, realizacja których jest ustawowym obowiązkiem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Organ powołał się tu na orzecznictwo (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2008 r. o sygn. akt I OSK 1519/07), zgodnie z którym na sytuację wyjątkową składają się takie okoliczności jak, np.: ciężka choroba, kalectwo, brak jakichkolwiek środków finansowych, szczególnie trudna sytuacja życiowa. Takie uwarunkowania w rozpatrywanej sprawie nie występują. Strona dysponuje środkami finansowymi na życie, a tym samym nie znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Ponadto dorosły syn M. W. również pracuje, a zatem osiąga z tego tytułu dochód. Mimo problemów zdrowotnych sama zainteresowana oraz jej dzieci rozwijają się prawidłowo i są pełnosprawne fizycznie jak i umysłowo. Zatem ani zainteresowana, ani jej dzieci nie są osobami ciężko chorymi, którym choroba nie pozwalałaby normalnie funkcjonować i egzystować w społeczeństwie, tj. pracować i uczyć się, a tym samym realizować określone cele życiowe. W ocenie organu odwoławczego, problemy zdrowotne i brak własnego mieszkania - jakkolwiek dolegliwe dla strony - nie stanowią o szczególnie wyjątkowej sytuacji, w jakiej znalazła się strona. Z tego typu problemami boryka się szerokie grono społeczeństwa. Nie bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie pozostaje fakt, iż A. W. wraz z rodziną dysponowała własnym lokalem mieszkalnym w Warszawie przy ul. [...], który został sprzedany na spłatę kredytu oraz zobowiązań wobec ZUS i Urzędu Skarbowego, powstałych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Niemniej, jak wynika z dołączonego aktu notarialnego sprzedaży mieszkania, po spłaceniu tych zobowiązań znaczna kwota ze sprzedaży została przelana na konto osobiste sprzedających. Zatem ubieganie się przez A. W. o przyznanie prawa zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] w W. jest w istocie próbą przerzucenia na organy Agencji swoich problemów mieszkaniowych, powstałych wskutek podjęcia niewłaściwych decyzji życiowych. Również fakt długiego okresu zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu nie zobowiązuje organów Agencji do przyznania prawa zamieszkiwania w tym lokalu. Zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych nie jest jednoznaczne z koniecznością zakupu własnego mieszkania. Stworzenie odpowiednich warunków mieszkaniowych możliwe jest również w oparciu o powszechnie praktykowany wynajem lokali mieszkalnych. Pogląd ten odnosi się właśnie do sytuacji zainteresowanej, która dysponuje określonym dochodem z tytułu wykonywanej pracy, jak i alimentów na dzieci. Niemniej, jeżeli strona uważa, iż nie jest w stanie sama zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych, z uwagi na trudną sytuację materialną, winna się zwrócić do właściwej gminy o pomoc mieszkaniową. A. W. wniosła skargę na decyzję Prezesa WAM z dnia [...] listopada 2009 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niezastosowanie, pomimo, iż zostały spełnione ustawowe przesłanki; naruszenie art. 77 Kpa poprzez nienależyte zbadanie stanu faktycznego i prawnego sprawy; naruszenie art. 107 Kpa poprzez uzasadnienie rozstrzygnięcia sprawy niedostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. W konkluzji skargi wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości oraz decyzji organu I instancji w całości i wskazanie organom wytycznych w celu prawidłowego wyjaśnienia przedmiotowej sprawy. W uzasadnieniu skargi kwestionowała ustalenia organu co do oceny materiału dowodowego, w kontekście przesłanek art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, iż niniejszą sprawę należy oceniać pod względem realizacji dyspozycji przez organ przepisu art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w chwili rozpatrywania sprawy przez organ. Po pierwsze, organ wykazał występujące w Warszawie niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe żołnierzy zawodowych, realizacja których jest ustawowym obowiązkiem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Po drugie, zwykłe problemy zdrowotne i brak własnego mieszkania - jakkolwiek dolegliwe dla strony - nie stanowią o szczególnie wyjątkowej sytuacji, w jakiej znalazła się strona. Z tego typu problemami jak skarżąca boryka się szerokie grono społeczeństwa. Organ bardzo dokładnie zbadał i przeanalizował ten aspekt sprawy pod kątem wyjątkowej sytuacji i trafnie ocenił, iż w niniejszej sprawie taka wyjątkowość nie występuje. Natomiast problem braku własnego mieszkania nie musi być realizowany w sferze praw własnościowych do lokalu, ale może być także realizowany przez wynajem mieszkania. Trafna jest tu konkluzja organu, iż jeżeli skarżąca uważa, iż nie jest w stanie sama zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych, poprzez jego zakup, z uwagi na trudną sytuację materialną, winna się zwrócić do właściwej gminy o pomoc mieszkaniową, a nie obarczać tym problemem, powstałym zresztą wskutek podjęcia niewłaściwych decyzji życiowych, skutkujących koniecznością zbycia własnego mieszkania przy ul. [...] w W., wojskowe organy mieszkaniowe. Organ trafnie także wskazał, iż uprawnienia przewidziane w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie wynikają z faktu długiego okresu zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu i fakt taki nie zobowiązuje organów Agencji do przyznania prawa zamieszkiwania w tym lokalu. Reasumując, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo uwzględnił całość zgromadzonego w aktach materiału dowodowego i sytuację strony. Ustalenia organu mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów, nakreślonych przepisami prawa powszechnie obowiązującego, jak też organ zachowywał proporcje między interesem społecznym a słusznym interesem strony. Istotne jest również, iż podstawowym obowiązkiem WAM jest przede wszystkim realizacja uprawnień żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową. Obowiązek ten jest więc uprzywilejowany i podlega, co do zasady, zaspokojeniu przed interesem innych osób. W tym stanie rzeczy argumentacja skargi jest chybiona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu powodującym jej uchylenie bądź stwierdzenie jej nieważności i dlatego na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.