II SA/Wa 256/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędziowie WSA Iwona Maciejuk Andrzej Kołodziej (spr.) Protokolant straszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2015 r. sprawy ze skargi W. H. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie kontrolnego badania lekarskiego postanawia: odrzucić skargę. W.H. przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczynił orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie kontrolnego badania lekarskiego. Wymienionym orzeczeniem zostało utrzymane w mocy orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w którym stwierdzono: że badany jest zdolny do pracy, zaliczając go do trzeciej grupy inwalidzkiej, nadmieniono również, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że z treści skargi wynika, że skarżący ma zastrzeżenia do zaliczenia go do trzeciej grupy inwalidzkiej i ustalenia, że inwalidztwo jest czasowe. Natomiast w tym zakresie zaskarżone orzeczenie nie ma bytu autonomicznego i nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Art. 1 cytowanej ustawy stanowi, że normuje ona postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jej przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Z kolei art. 2 tej ustawy ustala właściwość w zakresie rozstrzygania spraw sądowoadministracyjnych, wskazując, że do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne. Oznacza to, że w pierwszej kolejności Sąd obowiązany jest zbadać, czy zaskarżony akt podlega jego kontroli. Stosownie do treści art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Zaopatrzenie emerytalne z tytułu wysługi lat lub w razie całkowitej niezdolności do służby jest przedmiotem regulacji ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 667 ze zm.), a także rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995 r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania (Dz. U. Nr 8, poz. 41 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 239, poz. 2404 ze zm.). Z powołanych aktów wynika, że ustalanie chorób, czy określenie stopnia inwalidztwa funkcjonariuszy Policji należy do komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, natomiast prawo do świadczeń (oraz ich zakres i wysokość) z powyższych tytułów ustalają inne organy w drodze decyzji administracyjnych, od których przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.). Orzeczenia komisji lekarskich MSW wydawane dla celów emerytalno-rentowych dotyczące ustalania określonych schorzeń bądź grupy inwalidzkiej, nie mają w pełni samodzielnego bytu, podlegają bowiem kontroli sądów powszechnych. W postępowaniu przed sądem powszechnym rozpoznaniu podlega prawo do świadczeń przysługujących z powyższych tytułów ich zakres i wysokość. Określenie schorzenia, czy też grupy inwalidzkiej staje się przeto sprawą cywilną z zakresu ubezpieczeń społecznych podlegającą kognicji sądów powszechnych zgodnie z art. 1 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego. Potwierdza to orzecznictwo Sądu Najwyższego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2003 r. o sygn. akt II UK 172/03, niepubl.). Z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.) wynika, że komisje lekarskie orzekają przede wszystkim o zdolności danej osoby do służby w Policji i o zaliczeniu jej do określonej kategorii tej zdolności, a ponadto orzekają one także o związku schorzeń i ułomności ze służbą, uszczerbku na zdrowiu, inwalidztwie i jego związku ze służbą w Policji. Analiza powyższych przepisów wykazuje, że orzeczenia komisji lekarskich działających w sprawach funkcjonariuszy Policji, kandydatów do takiej służby oraz emerytów i rencistów dzielą się na dwie odrębne grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby w Policji w ramach powołanej ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Te orzeczenia komisji lekarskich MSW mają byt w pełni autonomiczny: ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych organów administracyjnych właściwych w sprawach powołania określonej osoby do służby lub zwolnienia ze służby, przy czym powołanie do służby w Policji lub zwolnienie z tej służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń komisji lekarskich MSW to orzeczenia ustalające schorzenia (stan zdrowia) danej osoby, ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Orzeczenia tej grupy nie mają wiążącego charakteru dla sądów powszechnych właściwych do rozpoznania odwołań od decyzji administracyjnych, wydawanych na podstawie orzeczeń tych komisji, ale przez inne organy, właściwe w przedmiocie ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. Orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego. Uzasadniony jest zatem wniosek, że od ostatecznych orzeczeń komisji lekarskich MSW, o których mowa w art. 26 ust. 1 ww. ustawy o Policji, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza na potrzeby ustalenia zdolności do służby w Policji, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń wspomnianych komisji lekarskich, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą w Policji do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Przedstawione stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. o sygn. akt OSA 1/00, publ. "Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego" 2001, nr 2, poz. 47; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2004 r. o sygn. akt OSK 440/04; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2010 r. o sygn. akt I OSK 220/10; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2010 r. o sygn. akt I OSK 1430/10; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2011 r. o sygn. akt II OSK 2403/11 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd taki wyraził również Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 27 października 1999 r. o sygn. akt III ZP 9/99 (publ. "Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Pracy" 2000, nr 5, poz. 167). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że W.H. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie badania kontrolnego. Jednak jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych zawiadomienia z dnia [...] maja 2014 r. orzeczenia w tym postępowaniu wydawane były na wniosek Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych celem przeprowadzenia badania kontrolnego i wydania orzeczenia o stanie zdrowia do celów zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowego. Skarżący został bowiem zwolniony ze służby w dniu [...] sierpnia 2008 r. Skarga W.H. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, gdyż sąd administracyjny nie jest w tej sprawie właściwy. Kontrola przedmiotowego orzeczenia należy bowiem do właściwości sądów powszechnych. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.