II SA/Wa 2565/11

WyrokWSA w Warszawie2012-03-13

Skład orzekający: Jacek Fronczyk, Ewa Kwiecińska, Adam Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy posiadanie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego i spełnienie warunków majątkowych jest wystarczające do przyznania dodatku mieszkaniowego, czy też konieczne jest faktyczne zamieszkiwanie w tym lokalu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie uzależnia przyznania świadczenia od faktycznego zamieszkiwania w lokalu, a jedynie od posiadania tytułu prawnego i spełnienia warunków majątkowych. Organy administracji naruszyły przepisy procesowe, nie wyjaśniając rzeczywistych przyczyn niezamieszkiwania przez stronę w lokalu, co miało wpływ na wynik sprawy. W szczególności, nie uwzględniono wcześniejszego orzeczenia sądu dotyczącego przyznania zasiłku celowego na zagospodarowanie lokalu, które wykazało wadliwe działanie organów w tej kwestii.
Stan faktyczny
Skarżący M. Z. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego do lokalu, do którego posiadał tytuł prawny. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że skarżący nie zamieszkuje w tym lokalu. Skarżący podniósł, że ustawa nie uzależnia przyznania dodatku od faktycznego zamieszkiwania, a jedynie od posiadania tytułu prawnego i spełnienia warunków majątkowych. Wskazał również na wcześniejsze postępowanie dotyczące zasiłku celowego na zagospodarowanie tego lokalu, które zakończyło się korzystnym dla niego wyrokiem sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. i orzekł o kosztach zastępstwa prawnego świadczonego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Adam Lipiński (spr.), Protokolant Asystent sędziego Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2012 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego: 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2011 r. 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3) przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie adwokatowi A. S. wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną z urzędu w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, stanowiącą 23% podatku VAT. W dniu 9 grudnia 2010 r. M. Z., wskazując na posiadany tytuł prawny do lokalu nr [...] przy ul. [...]w W., wystąpił o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. w oparciu o przepisy art. 2 ust. 1, art. 3, art. 5, art. 6, art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), odmówił przyznania żądanego świadczenia, albowiem organ ustalił, iż zainteresowany nie zamieszkuje we wskazanym we wniosku lokalu. Powyższego ustalenia dokonano na podstawie informacji uzyskanych z Ośrodka Pomocy Społecznej [...] Filia nr [...] i z Komisariatu Rejonowego Policji W. Z informacji tych wynika, iż zainteresowany zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Powyższe ustalenie koresponduje z faktem wskazania przez zainteresowanego adresu przy ul. [...], jako adresu dla korespondencji w niniejszej sprawie. Na skutek odwołania złożonego przez M. Z., sprawę rozpatrzyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., które decyzją z dnia [...] września 2011 r., działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 Kpa oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało na oczywisty fakt niezamieszkiwania zainteresowanego w przedmiotowym lokalu, co w ocenie organu, zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych uniemożliwia przyznanie mu dodatku mieszkaniowego, pomimo posiadania przez zainteresowanego tytułu prawnego do lokalu. Dodatkowo, dla poparcia swojej argumentacji, organ odwoławczy wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 739/08, wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt SA/Łd 807/07 i wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 606/06). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz na rozprawie M. Z. (w imieniu skarżącego na rozprawie występował jego pełnomocnik) wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Wskazał na naruszenie prawa, albowiem powołany przez oba organy art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych nie uzależnia przyznania dodatku od faktu zamieszkiwania w lokalu. Skarżący podkreślał, iż posiada tytuł do przedmiotowego lokalu i spełnia ustawowe warunki (stan majątkowy) do uzyskania świadczenia, nigdy nie zaprzeczał, że w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje. Niemożność zamieszkiwania w tym lokalu została przez niego wykazana w innym postępowaniu o przyznanie zasiłku celowego na zagospodarowanie, które zakończyło się korzystnym dla niego wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2252/10. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga jest zasadna. Rozpatrując niniejszą sprawę oba organy administracyjne naruszyły zasady procesowe zawarte w art. 7 i art. 8 Kpa, poprzez niewyjaśnienie rzeczywistych przyczyn niezamieszkiwania przez M. Z. w przedmiotowym lokalu pomimo, iż organowi odwoławczemu znane było orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2252/10 uchylające decyzje tożsamych organów o odmowie przyznania M. Z. zasiłku celowego na zagospodarowanie lokalu mieszkalnego w kwocie 6.000 zł. Powyższe uchybienie w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie miało wpływ na treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji (art. 107 § 1 i 3 Kpa) i ostatecznie na wynik sprawy, a nadto zbieżność faktyczna obu tych spraw, na co trafnie wskazuje skarżący, nie została w ogóle dostrzeżona przez organ II instancji, co, wraz z powyżej wskazanymi uchybieniami, stanowiło naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia oba organy uczyniły fakt niekwestionowanego niezamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Z tej przesłanki, posługując się nieprawidłową interpretacją wskazanych w uzasadnieniu decyzji wyroków sądów administracyjnych, bez wyjaśnienia istoty spraw, co do przyczyny owego niezamieszkiwania, oba organy administracyjne wyprowadziły fałszywy wniosek o niemożności przyznania skarżącemu żądanego świadczenia. W istocie ma rację skarżący, gdy twierdzi, iż w niniejszej sprawie, dla oceny czy przysługuje mu dodatek mieszkaniowy, przewidziany w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), decyduje fakt posiadania tytułu do przedmiotowego lokalu i spełnienia ustawowych warunków (stan majątkowy) do uzyskania tego świadczenia. Natomiast żaden przepis przedmiotowej ustawy nie uzależnia wprost przyznania dochodzonego świadczenia od faktycznego zamieszkiwania w lokalu. Organ, jakkolwiek nie kwestionuje posiadania przez M. Z. tytułu do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., nie zbadał pozostałych przesłanek, zaś arbitralnie stwierdził, iż sam fakt niezamieszkiwania zainteresowanego w tym lokalu pozbawia go świadczenia, zgodnie z treścią art. 7 omawianej ustawy. Argumentacja obu stron wymaga tu pewnego wyważenia. Z pewnością ustawodawca ustanawiając świadczenie zwane "dodatkiem mieszkaniowym" miał na uwadze celowość tego świadczenia – wspomożenie osób niezamożnych, niemogących podołać opłatom czynszowym związanych z prawnym (opartym na tytule prawnym) posiadaniem zajmowanego lokalu mieszkalnego. Istotnym jest zatem oczywista łączność instytucji dodatku mieszkaniowego z faktycznym zamieszkiwaniem beneficjenta tego świadczenia w danym lokalu. Zatem nieuprawnione będzie przyznanie tego świadczenia osobie, która z własnej woli zamieszkuje gdzie indziej. O takich właśnie sytuacjach jest mowa we wskazanych orzeczeniach sądów administracyjnych. Faktyczna sytuacja skarżącego jest całkiem inna. Skarżący jest podopiecznym Ośrodka Pomocy Społecznej i otrzymał mieszkanie z zasobów komunalnych (w dniu [...] maja 2010 r. zawarł stosowną umowę najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W.). Na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 lipca 2010 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) zwrócił się przyznanie zasiłku celowego na zagospodarowanie powyższego lokalu w wysokości 6.000 zł, wskazując na brak w lokalu podstawowych mebli i urządzeń niezbędnych do zamieszkania w nim i na brak własnych środków na ich zakup. W dniu [...] lipca 2010 r. Prezydent W. wydał decyzją odmowną, zaś decyzją z dnia [...] września 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Obie powyższe decyzje zostały uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2252/10. W uzasadnieniu wyroku zakwestionowano rzetelność zgromadzonego przez organ materiału dowodowego oraz sprzeczność ustaleń organu ze stanem prawnym i faktycznym sprawy. Skoro zatem skarżący nie miał środków na wyposażenie przedmiotowego lokalu w niezbędne do zamieszkania w nim sprzęty i urządzenia i, co wynika z treści wyżej wskazanego wyroku, organ niezasadnie odmówił mu przyznania zasiłku celowego na zagospodarowanie powyższego lokalu, to nie można obciążać skarżącego okolicznością niezamieszkiwania w lokalu. Fakt niezamieszkiwania jest, co wynika wprost ze stanu ustalonego w uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r., przyczyną wadliwego działania organu. Niedostrzeżenie powyższej okoliczności przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy, stanowi istotne uchybienie co do oceny stanu faktycznego sprawy, wprost rzutujące na jej wynik. Zwłaszcza, iż to na skarżącym, w związku z wadliwym rozstrzygnięciem sprawy o dodatek mieszkaniowy, ciążą comiesięczne obowiązki uiszczania w całości czynszu za lokal, z którego, z winy organu, korzystać nie mógł i nie może. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stan taki jest niedopuszczalny. Powyższe, wyżej wyszczególnione uchybienia, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie miały istotny wpływ na wynik podjętej decyzji. Dlatego też, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś o kosztach zastępstwa prawnego udzielonego z urzędu, zgodnie z art. 250 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło