II SA/Wa 2579/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2020 r. sprawy ze skargi W. L. na postanowienie Komendanta Służby Ochrony Państwa z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści oddala skargę Komendant Służby Ochrony Państwa postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2019 r., na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 3, art. 217 § 2 i art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, zpóźn. zm.), zwanego dalej k.p.a. utrzymał w mocy własne postanowienie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. o odmowie wydania W. L. zaświadczenia na okoliczność zatrudnienia w jakiejkolwiek formie prawnej R. D. w Komendzie Rejonowej Policji [...] w [...] lub Komendzie [...] Policji. W uzasadnieniu wskazał, że k.p.a. w art. 217 § 2 wymienia sytuacje, w których wydaje się zaświadczenie, tj. w przypadku, gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, a także gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W powyższych przypadkach, organ administracji publicznej jest obowiązany wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu art. 218 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Komendant SOP podał, że z powyższego wynika, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia może zakończyć się wydaniem zaświadczenia dotyczącego stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana, albo odmową wydania zaświadczenia w ogóle, np. z powodu braku podstaw prawnych do jego wydania albo niestwierdzenia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego, albo odmową wydania zaświadczenia o żądanej treści. Organ podał, że zgodnie z utrwalonym poglądem w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych, na podstawie art. 219 k.p.a. wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia jest możliwe w trzech przypadkach, tj. przy braku interesu prawnego osoby ubiegającej się o zaświadczenie, w przypadku niewłaściwości organu, do którego skierowano żądanie lub gdy nie można spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia, czy to ze względu na treść posiadanych danych lub dokumentów, czy też ze względu na wyraźny zakaz ustanowiony w przepisach odrębnych. Komendant SOP stwierdził, że treść żądanego przez wnioskodawcę zaświadczenia nie mieści się w zakresie właściwości Komendanta Służby Ochrony Państwa, którą organ jest zobowiązany badać z urzędu i w przypadku stwierdzenia braku właściwości jest zobligowany do wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Wskazał, że właściwymi do rozpoznania przedmiotowego wniosku są organy Policji. Postanowienie Komendanta Służby Ochrony Państwa nr [...] z dnia [...] września 2019 r. stało się przedmiotem skargi W. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia albo jego zmianę, zobowiązanie organu do przedłożenia akt osobowych R. D. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu niezgodność z prawem i naruszenie następujących przepisow: - art. 6, art. 7 k.p.a. z powodu braku podjęcia wyczerpujących i obiektywnych działań na podstawie przepisów prawa i wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącego w oparciu o ustawę o SOP oraz zapisy Kodeksu pracy i zarządzenie Komendanta SOP w sprawie prowadzenia dokumentacji i organizacji Teczek Akt Osobowych funkcjonariuszy i pracowników zatrudnionych przez Komendanta SOP; - art. 9, art. 11 k.p.a. z powodu braku podjęcia wyczerpujących i rzetelnych działań, zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącego w oparciu o ustawę z 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa oraz zapisy Kodeksu pracy i zarządzenia Komendanta SOP w sprawie prowadzenia dokumentacji i organizacji Teczek Akt pubowych funkcjonariuszy i pracowników zatrudnionych przez Komendanta SOP, - art. 77 § 1 k.p.a. polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a zatem niedostateczne wyjaśnienie okoliczności i jakie cechy, oraz przesłanki doprowadziły do uznania odmowy wydania zaświadczenia Skarżącemu, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącego w oparciu o ustawę o SOP oraz zapisy Kodeksu pracy i zarządzenia Komendanta SOP w sprawie prowadzenia dokumentacji i organizacji Teczek Akt Osobowych funkcjonariuszy i pracowników zatrudnionych przez Komendanta SOP; - art. 80 k.p.a. polegające na wadliwym ocenieniu całokształtu zebranego materiału dowodowego, albowiem dana okoliczność sprawy nie została udowodniona w sposob rzetelny i obiektywny, na szkodę interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, w oparciu o ustawę o SOP oraz zapisy Kodeksu pracy i zarządzenia Komendanta SOP w sprawie prowadzenia dokumentacji i organizacji Teczek Akt Osobowych funkcjonariuszy i pracowników zatrudnionych przez Komendanta SOP; - art. 217 § 1, § 2, § 3 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie w wyniku dokonania wadliwej oceny całokształtu materiału dowodowego, albowiem dana okoliczność sprawy nie została udowodniona w sposób rzetelny i obiektywny, na szkodę interesu społecznego i słusznego interesu Skarżącego, w oparciu o ustawę o SOP oraz zapisy Kodeksu pracy i zarządzenia Komendanta SOP w sprawie, prowadzenia dokumentacji i organizacji Teczek Akt Osobowych funkcjonariuszy i pracowników zatrudnionych przez Komendanta SOP; - art. 218 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie w wyniku dokonania wadliwej oceny całokształtu materiału dowodowego, albowiem dana okoliczność sprawy nie została udowodniona w sposób rzetelny i obiektywny, na szkodę interesu społecznego i słusznego interesu Skarżącego, w oparciu o ustawę o SOP oraz zapisy Kodeksu pracy i zarządzenia Komendanta SOP w sprawie prowadzenia dokumentacji i organizacji Teczek Akt Osobowych funkcjonariuszy i pracowników zatrudnionych przez Komendanta SOP; - w art 5 ust 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez brak wydania zaświadczenia skarżącemu w powiązaniu z ustawą o SOP oraz zapisami Kodeksu pracy i zarządzeniem Komendanta SOP w sprawie prowadzenia dokumentacji i organizacji Teczek Akt Osobowych funkcjonariuszy i pracowników zatrudnionych przez Komendanta SOP. W uzasadnieniu skarżący wskazał m.in., że nie ulega wątpliwości, że Komendant SOP jest właściwą stroną postępowania by wydać zaświadczenie, gdyż dysponuje danymi pozyskanymi w myśl ustawy o SOP w powiązaniu z ustawą o ochronie informacji niejawnych, które, jak wskazał skarżący, niewątpliwie są w jego dyspozycji i znajdują się Teczce Akt Osobowych danego pracownika – funkcjonariusza. Skarżący powołując się również na art. 5 ust. 3 u.d.i.p. wskazał, że argumentacja organu zawarta w postanowieniu o odmowie wydania zaświadczenia i dostępie do informacji publicznej uniemożliwia uzyskanie informacji o działaniach władzy publicznej. Skarżący stwierdził też m.in., że w postępowaniu administracyjnym każdy organ musi się opierać na dokumentach np. z TAO R. D. Komendant Służby Ochrony Państwa, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że nietrafny jest również zarzut naruszenia przez organ art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 § 1 k.p.a. Podkreślił, że przepisy części ogólnej stosowane są w postępowaniu o wydawanie zaświadczeń odpowiednio, a więc z uwzględnieniem specyfiki tego postępowania. Przeprowadzenie koniecznego postępowania wyjaśniającego, a w jego ramach ewentualnych dowodów, byłoby celowe tylko wówczas, gdyby służyło dopełnieniu informacji potrzebnych do ustalenia określonych faktów lub stanu prawnego w oparciu o dane, którymi dysponuje organ. Skoro Komendant Służby Ochrony Państwa nie jest właściwy do wydania zaświadczenia o zatrudnieniu danej osoby w innej instytucji (Policji), to przeprowadzenie postępowania o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. było bezcelowe. Pełnomocnik wskazał też m.in., że organ nie odmówił dostępu do informacji, powołując się na art. 5 ust. 1 i 2 u.d.p., a odmówił wydania informacji w formie zaświadczenia z uwagi na brak możliwości stwierdzenia faktów, które miałby się w treści tego zaświadczenia znaleźć, a które wynikałyby z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Na marginesie należy wskazać, że organ nie mógłby wydać przedmiotowego zaświadczenia, z uwagi na fakt, że skarżący nie wykazał swojego interesu prawnego w jego wydaniu. Pomimo tego, że obowiązkiem organów administracji publicznej w toku postępowania jest stanie na straży praworządności, to w przypadku gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, to na osobie ubiegającej się o zaświadczenie ciąży obowiązek albo powołania przepisu prawnego dającego podstawę swoich starań albo wykazania swojego interesu prawnego, czego skarżący nie uczynił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie podlegała uwzględnieniu. Zarówno zaskarżone, jak i poprzedzające je postanowienie Komendanta Służby Ochrony Państwa nie naruszają prawa. Wszystkie zarzuty skargi Sąd uznał za nieuzasadnione. Organ nie naruszył przepisów k.p.a., w tym powołanych w skardze, a także powołanego przez skarżącego art. 5 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W sprawie tej organ nie stosował u.d.i.p. Postanowienie organu wydane zostało na skutek wniosku o wydanie zaświadczenia. Podstawę postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia stanowi art. 219 k.p.a., który jest częścią regulacji działu VII k.p.a. Tym samym postanowienie to wydawane jest poza ramami ogólnego postępowania administracyjnego. Wszystkie zarzuty dotyczące braku właściwych i wyczerpujących działań organu, a także wadliwej oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego, na co skarżący powoływał się w skardze, są nietrafione. W sprawie tej organ odmówił wydania zaświadczenia żądanego przez wnioskodawcę wskazując, że nie jest organem właściwym do wydania żądanej treści zaświadczenia, tym samym nie może być mowy o ocenie materiału dowodowego. Z tego też względu nie było podstaw do żądania od organu udostępnienia jakichkolwiek akt osobowych. W sprawie jest oczywiste, że Komendant Służby Ochrony Państwa nie jest organem właściwym do wydania zaświadczenia o zatrudnieniu danej osoby w innych organach administracji publicznej. W tym przypadku żądanie wnioskodawcy dotyczyło potwierdzenia faktu zatrudnienia wymienionej we wniosku osoby w Komendzie Rejonowej Policji [...] w [...] lub w Komendzie [...] Policji. Skoro żądanie wnioskodawcy dotyczyło potwierdzenia faktu zatrudnienia danej osoby w tych organach, to trafnie Komendant SOP stwierdził, że nie jest właściwy do wydania zaświadczenia żądanej treści. Odnosząc się do zarzutów skargi dodatkowo wskazania wymaga, że przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie jest postanowienie Komendanta SOP nr [...] z dnia [...] września 2019 r. oraz poprzedzające je postanowienie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. W sprawie tej organ nie stosował przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429), stąd też nie mogły zostać naruszone jej przepisy. Zarzut braku możliwości uzyskania informacji o działaniach władzy publicznej, na gruncie tej sprawy nie jest zrozumiały. Nadto, w kontekście podnoszonych przez skarżącego zarzutów dotyczących naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej dodatkowo jedynie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a., zaświadczenie wydaje się jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Uprawnienie do uzyskania zaświadczenia, w tym żądanej treści, przysługuje zatem nie "każdemu", ale tylko temu, kto wykaże zaistnienie przesłanek z art. 217 § 2 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w wyroku.