II SA/Wa 2580/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska (spr.), Anna Mierzejewska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2012 r. sprawy ze skargi G. S. 1. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] 2. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową 1. oddala skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], 2. odrzuca skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2011 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Komendant Główny Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a K.p.a. oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania G. S. od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową, ze względu na niewykonanie przez G. S. ustawowego obowiązku przedstawienia aktualnych orzeczeń – lekarskiego i psychologicznego potwierdzających jego zdolność do dysponowania bronią. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania (pismo z dnia [...] stycznia 2011 r.) G. S. został poinformowany o obowiązujących regulacjach prawnych, dotyczących kwestii posiadania broni palnej do ochrony osobistej oraz o tym, że w przypadku niedostarczenia wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego potwierdzających jego zdolność psychofizyczną do dysponowania bronią może zostać wydana przez organ I instancji decyzja o cofnięciu mu uprawnienia do posiadania broni palnej gazowej. Wobec nieprzedłożenia prawem wymaganych orzeczeń [...] Komendant Wojewódzki Policji w K., decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej gazowej, wskazując jako podstawę swego rozstrzygnięcia art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Od ww. decyzji G. S. wniósł odwołanie, wnosząc o jej uchylenie, bądź umorzenie postępowania. Podniósł, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 41 Karty Praw Podstawowych UE, poprzez stronnicze i nierzetelne załatwienie sprawy, wyrażające się w wybiórczym uzasadnieniu faktycznym i prawnym wydanej decyzji oraz naruszeniem art. 2 Konstytucji RP i wyrażonej w nim zasady demokratycznego państwa prawa. Wskazał także, iż organ pierwszej instancji naruszył liczne przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1 i 2, 77 § 1 i 4, art. 107 § 1 i 3 oraz przepisy ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, tj. art. 15 ust. 4 w zw. z art. 52 oraz art. 18 ust. 5 pkt 2. Organ odwoławczy po zapoznaniu się z materiałem dowodowym sprawy oraz odwołaniem, pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. wezwał G. S. na podstawie art. 136 K.p.a. do dostarczenia w terminie 7 dni od jego otrzymania oryginału orzeczeń lekarskiego i psychologicznego potwierdzających jego zdolność do dysponowania bronią palną. W dniu [...] maja 2011 r. do organu odwoławczego wpłynęło pismo strony, w którym zakwestionowała ona obowiązek wynikający z przepisów obowiązującej ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, polegający na konieczności potwierdzenia przez uprawnionego lekarza i psychologa zdolności psychofizycznej posiadacza pozwolenia na broń do dysponowania bronią palną. Zdaniem skarżącego wezwanie do dostarczenia oryginałów orzeczenia lekarskiego i psychologicznego winno mieć miejsce przed datą wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie, ponadto termin wyznaczony przez organ odwoławczy dla wykonania przedmiotowych badań jest, jego zdaniem, zbyt krótki. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ podniósł, iż z materiałów postępowania wynika, że G. S. pozwolenie na broń palną gazową do ochrony osobistej uzyskał w 1993 r. na podstawie przepisów nieobowiązującej już ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, jednak aktualna ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, mocą art. 52 ustawy o broni i amunicji zachowała ważność tych pozwoleń. W ten sposób posiadacze "starych" pozwoleń na broń, a takie posiada skarżący, zostali poddani wszystkim obowiązkom wynikającym z regulacji nowego aktu prawnego, a zatem także obowiązkowi przedkładania co 5 lat orzeczeń lekarskiego i psychologicznego potwierdzających, że nie należą do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 i w związku z tym mogą dysponować bronią. W rozpatrywanej sprawie G. S. mimo zawiadomienia go o wszczęciu postępowania, a następnie mimo wezwania go w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. do przedłożenia aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, orzeczeń tych organom Policji nie przedłożył. Z tego względu jego słuszny interes w posiadaniu pozwolenia na broń winien ustąpić pierwszeństwa racjom interesu społecznego, dla którego ochrony nie może być żadnych wątpliwości, że G. S. jest w pełni zdrowotnie zdolny dysponować tak niebezpiecznym ze względu na ewentualne skutki użycia narzędziem, jakim jest broń palna. Organ wskazał, iż skarżący nigdy badań w przedstawionym wyżej zakresie nie przechodził i nie przedstawiał orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, ponieważ takiego obowiązku nie przewidywały przepisy ustawy z 1961 r., na podstawie których pozwolenie na broń uzyskał. Z tych względów w jego przypadku ustalenie zdolności psychofizycznej do posługiwania się bronią miało istotne znaczenie. Zdaniem organu strona miała wystarczająco dużo czasu do wykonania badań, zważywszy, iż o konieczności dostarczenia orzeczeń dowiedziała się w dniu [...] lutego 2011 r. (z zawiadomienia o wszczęciu postępowania), nie poczyniła jednak w tym kierunku żadnych starań, co niewątpliwie zostałoby wzięte pod uwagę tak przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji (miałoby to miejsce, np. w sytuacji, gdyby zapisała się na badania i powiadomiła organy Policji o ich terminie). Wobec powyższego zarzut, iż wyznaczono zbyt krótki termin do dostarczenia orzeczeń, organ odwoławczy uznał za bezzasadny. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 10 § 1 i 2 K.p.a., poprzez niezapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów, organ odwoławczy stwierdził, że G. S. został skutecznie zawiadomiony o wszczęciu postępowania w przedmiocie cofnięcia mu pozwolenia na broń w dniu [...] lutego 2011 r. natomiast organ pierwszej instancji wydał decyzję o cofnięciu mu pozwolenia na broń w dniu [...] lutego 2011 r., tj. w ostatnim dniu biegu 7-dniowego terminu wyznaczonego do skorzystania przez niego z możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłoszenia żądań w toczącym się postępowaniu. Organ odwoławczy uznał jednak, iż powyższe uchybienie nie ma znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i nie może stanowić powodu do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, bowiem strona ze swoich uprawnień w tym terminie nie skorzystała, wypowiedziała się dopiero w swoim odwołaniu z dnia [...] maja 2011 r., w którym zakwestionowała obowiązek przedłożenia aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego potwierdzających brak u niej przeciwwskazań zdrowotnych do dysponowania bronią. Odnosząc się natomiast do wniosku G. S. o umorzenie prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia mu pozwolenia na broń (zawartego w odwołaniu), organ odwoławczy stwierdził, że wniosek ten nie może być rozpatrzony pozytywnie, bowiem w myśl art. 105 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne podlega umorzeniu tylko wtedy, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe (§ 1) lub jeżeli wystąpi o to strona, na żądanie której postępowanie zostało wszczęte (§ 2). W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z powyższych okoliczności. G. S. w dniu 12 lipca 2011 r. złożył wniosek o uzupełnienie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2011 r., w taki sposób, aby wynikało z niej, że na mocy wskazanych w decyzji przepisów prawa Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o cofnięciu pozwolenia na broń, wydanego dnia [...] lutego 1994 r. Ponadto wniósł o uzupełnienie pouczenia w zakresie prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego o prawo pomocy. Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. Komendant Główny Policji na podstawie art. 111 § 1 b w zw. z art. 107 § 1 i art. 268 a K.p.a. odmówił uzupełnienia decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. G. S. w dniu 21 października 2011 r. za pośrednictwem organu wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Jako przedmiot skargi wskazał: - decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, - postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2011 r. nr [...] odmawiające uzupełnienia ww. decyzji. Skarżący zarzucił wskazanym orzeczeniom, iż zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa materialnego i procesowego, tj.: - art. 2 Konstytucji RP i art. 6 K.p.a., poprzez zastosowanie do skarżącego, którego pozwolenie na broń wydane dnia [...] lutego 1994 r. zachowało ważność na mocy art. 52 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r., nie mających zastosowania w jego przypadku przepisów art. 20, art. 18 ust. 5 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r., - art. 18 ust. 5 pkt 2 i art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. poprzez ich nieprawidłową wykładnię, a następnie nieprawidłowe zastosowanie, polegające na dowolnym uznaniu, że po okresie prawie 10 lat obowiązywania ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r., w którym to okresie organy Policji nie miały do skarżącego żadnych zastrzeżeń w zakresie wykonywania przez niego obowiązków posiadacza pozwolenia na broń – nastąpiło naruszenie przez skarżącego obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, o którym mowa w art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r., podczas gdy przepisy te w ogóle nie dotyczyły skarżącego, którego pozwolenie na broń wydano w 1994 r., a zachowało ważność na mocy art. 52 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r., a dotyczyły i dotyczą tylko i wyłącznie osób, które pozwolenia na broń otrzymały na mocy ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r., - art. 7, art. 8, art. 75, art. 76, art. 77, art. 78 i art. 80 K.p.a., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, polegające na uporczywym pomijaniu najistotniejszego w sprawie faktu (dowodu), iż znane organom Policji z urzędu, a posiadane przez skarżącego, pozwolenie na broń serii [...], zostało skarżącemu wydane dnia [...] lutego 1994 r. i zachowało ważność na mocy art. 52 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r., - art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, polegające na wszczęciu (w nieprawidłowy sposób, tj. między innymi z nieprawidłowym pouczeniem z art. 10 § 1 K.p.a., którego 7-dniowego terminu nawet nie dotrzymano w toku postępowania) postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej bez uprzedniego poinformowania strony przez organy Policji, w jakiejkolwiek formie, przez okres prawie 10 lat obowiązywania ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r., iż organy te – wbrew obowiązującym w Polsce zasadom wykładni prawa – stoją na stanowisku, że osoby, których pozwolenia na broń zachowały ważność na mocy art. 52 wymienionej ustawy, są obowiązane do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, o którym mowa w art. 15 ust. 4 tej ustawy. W związku z powyższym skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonych orzeczeń, ewentualnie o ich uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska, wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje sądową kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta ogranicza się do zakresu określonego ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej w skrócie jako p.p.s.a.) oraz do spraw, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli precyzuje § 2 i 3 powołanego przepisu. Skarga dotyczyła dwóch rozstrzygnięć: 1) decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] o cofnięciu G. S. pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej, 2) postanowienia z dnia [...] września 2011 r. o odmowie uzupełnienia decyzji II instancji. Jeżeli chodzi o postanowienie z dnia [...] września 2011 r., podstawą prawną jego wydania był art. 111 § 1 b w zw. z art. 107 § 1 i art. 268 a K.p.a. Zgodnie z treścią art. 111 § 1 K.p.a. strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. W myśl § 1 b uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia. W myśl postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1486/10, postanowienie w przedmiocie uzupełnienia decyzji nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Z tej przyczyny skargę na postanowienie z dnia [...] września 2011 r. należało odrzucić, o czym orzeczono jak w punkcie 2 wyroku. Rozpoznając skargę na decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. należało w pierwszym rzędzie zająć się zarzutem wniesienia skargi na tę decyzję z uchybieniem terminu do jej wniesienia. W tym zakresie Sąd dokonał analizy art. 111 § 2 K.p.a., który stanowi, że w przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1 b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia. Biorąc pod uwagę dyspozycję cytowanego przepisu, skarga na decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. została wniesiona w terminie. Sąd miał zatem obowiązek merytorycznego rozpoznania skargi. W tym zakresie najdalej idący był zarzut braku podstaw prawnych żądania od skarżącego dostarczenia wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, potwierdzających jego zdolność psychofizyczną do dysponowania bronią. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2008 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 977/07, obowiązek przedkładania zaświadczeń lekarskich i psychologicznych (art. 15 ust. 4 w zw. z art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji) dotyczy wszystkich posiadaczy pozwolenia na broń w celu ochrony osobistej – zarówno wydanych na podstawie obecnie obowiązujących, jak i wcześniejszych przepisów. W cytowanym wyroku przedmiotem zainteresowania Naczelnego Sądu Administracyjnego stała się analogiczna sprawa, w której pozwolenie na broń zostało wydane pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych. Za nietrafny uznał NSA zarzut, że wobec brzmienia art. 52 ustawy o broni i amunicji w stosunku do osoby, która uzyskała pozwolenie na broń przed wejściem w życie tej ustawy, nie ma zastosowania obowiązek przedkładania okresowych badań lekarskich i psychologicznych. Zdaniem NSA, wymieniony ostatnio przepis stanowi tylko, iż zachowują po dniu wejścia w życie ustawy z 21 maja 1999 r. pozwolenia na broń i legitymacje, stwierdzające te pozwolenia, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów. Natomiast inne kwestie, związane z posiadaniem broni przez takie osoby po dniu wejścia w życie aktualnie obowiązującej ustawy reguluje ten akt prawny. Za takim rozumieniem przepisów przemawia przede wszystkim ten argument, iż aktualnie istniejącą sytuację prawną posiadaczy broni powinien regulować obecnie obowiązujący stan prawny. Obowiązek przedkładania zaświadczeń lekarskich i psychologicznych raz na pięć lat dotyczy więc wszystkich posiadaczy pozwolenia na broń w celu ochrony osobistej oraz ochrony innych osób i mienia – zarówno wydanych na podstawie obecnie obowiązujących, jak i wcześniejszych przepisów. W tej sytuacji nie można zarzucać organowi, że zobowiązuje do przedłożenia wskazanych zaświadczeń G. S., którego pozwolenie na broń zostało wydane pod rządami wcześniej obowiązującej ustawy. Brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia powołanych w skardze przepisów art. 18 ust. 5 pkt 2 i art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r., poprzez ich nieprawidłową wykładnię, a następnie nieprawidłowe zastosowanie, polegające na dowolnym uznaniu, że po okresie prawie 10 lat obowiązywania ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r., w którym to okresie organy Policji nie miały do skarżącego żadnych zastrzeżeń w zakresie wykonywania przez niego obowiązków posiadacza pozwolenia na broń – nastąpiło naruszenie przez skarżącego obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, o którym mowa w art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. Jak już wyżej zaznaczono, przepisy te dotyczą również skarżącego, mimo iż pozwolenie na broń wydano mu w 1994 r., i mimo iż zachowało ono ważność na mocy art. 52 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. Organy Policji w każdym czasie po wejściu w życie ustawy o broni i amunicji mogą zobowiązać (poinformować o obowiązku) osoby, których pozwolenia na broń wydano pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy, do przedstawienia przedmiotowych zaświadczeń, a następnie (po przedstawieniu zaświadczenia), do zobowiązywania tych osób do przedstawiania kolejnych zaświadczeń co 5 lat (stosownie do art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji). Nie mają zatem podstaw pozostałe zarzuty skargi, oparte na przeświadczeniu skarżącego, że nie stosuje się do niego przepisów aktualnie obowiązującej ustawy o broni i amunicji, a tym bardziej argument, że powinien on być informowany przez Policję o interpretacji przepisów tej ustawy. Sąd nie znalazł też żadnych innych podstaw do uwzględnienia skargi, dlatego o oddaleniu skargi na decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił wniosek skarżącego o odroczenie rozprawy i wyznaczenie kolejnego terminu "na godzinę 15 w środę", gdyż odroczenie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie może nastąpić tylko w razie spełnienia przesłanek z art. 109 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron, albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. G. S. nie był zobowiązany do osobistego stawiennictwa na rozprawie, o której został prawidłowo powiadomiony. Argument, iż spóźnił się na pociąg z powodu budowy autostrady A4 nie może zostać uznany za nadzwyczajne wydarzenie w kraju, w którym każdego dnia, we wszystkich nośnikach informacji, mówi się o utrudnieniach komunikacyjnych, związanych z budową dróg i autostrad. Ponadto, jak wynika z treści wniosku skarżącego, budowa autostrady A4 odbywa się w pobliżu miejsca jego zamieszkania, skarżący nie powinien mieć zatem żadnych wątpliwości, iż musi liczyć czas dojazdu do stacji kolejowej z uwzględnieniem ograniczeń czy utrudnień.