II SA/Wa 26/08
WyrokWSA w Warszawie2008-03-13
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Sławomir Antoniuk, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który wydał decyzję wykonującą wyrok sądu administracyjnego przed wniesieniem skargi na podstawie art. 154 § 1 PPSA, podlega karze grzywny?Ratio decidendi
Skarga na podstawie art. 154 § 1 PPSA, żądająca wymierzenia grzywny organowi za niewykonanie wyroku, nie zasługuje na uwzględnienie, jeżeli organ wykonał wyrok przed wniesieniem tej skargi. Grzywna stanowi karę za ignorowanie wyroków sądowych, a nie za opóźnienia w postępowaniu, jeśli ostatecznie wyrok został wykonany.Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1591/05, który uchylił decyzję Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie zwolnienia go ze służby wojskowej. Skarżący domagał się wymierzenia Ministrowi Obrony Narodowej grzywny. W trakcie postępowania ustalono, że Minister Obrony Narodowej wydał decyzję wykonującą wyrok sądu w dniu [...] czerwca 2006 r., która została doręczona skarżącemu w dniu 12 lipca 2006 r. Skarga skarżącego została nadana w dniu 5 lipca 2006 r., a doręczona organowi w dniu 6 lipca 2006 r. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając, że wyrok został wykonany przed wniesieniem skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kołodziej, Asesor WSA - Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), , Protokolant - Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. M. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1591/05 w przedmiocie zwolnienia ze służby żołnierza zawodowego - oddala skargę -
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1591/05, uchylił decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia M. M. z zawodowej służby wojskowej.
Pismem datowanym na dzień 10 maja 2006 r. skarżący wezwał Ministra Obrony Narodowej o wykonanie powyższego wyroku, zaś pismem datowanym na dzień 19 czerwca 2006 r. poinformowano go, że ponownie rozpatrzono odwołanie od rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] i aktualnie został sporządzony projekt decyzji Ministra Obrony Narodowej, który po podpisaniu zostanie niezwłocznie mu przesłany.
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], uchylił rozkaz Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] (pkt [...]) w części dotyczącej daty zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] lipca 2006 r., zaś w pozostałej części utrzymał go w mocy. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 12 lipca 2006 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego datowanej na dzień 1 lipca 2006 r. skarżący wniósł o wymierzenie Ministrowi Obrony Narodowej grzywny z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1591/05. W uzasadnieniu natomiast powołał się na opisany już powyżej stan faktyczny, poza faktem wydania przez Ministra Obrony Narodowej decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej uchylenie, zaś w uzasadnieniu stwierdził, że po otrzymaniu w dniu 10 marca 2006 r. prawomocnego wyroku z dnia 22 listopada 2005 r. oraz akt personalnych skarżącego, organ musiał uregulować aktualną sytuację kadrową M. M., bowiem wcześniej został on faktycznie zwolniony z zawodowej służby wojskowej i w tej sytuacji musiał zostać ponownie wciągnięty na ewidencję żołnierzy zawodowych. Stąd też teczkę akt personalnych przesłano do Dowództwa Wojsk Lądowych, a następnie do jednostki wojskowej. Natomiast w pozostałej części powołał się na opisany już wyżej stan faktyczny dodając, że w dniu 15 maja 2006 r. wpłynęło do MON wezwanie skarżącego z dnia 10 maja 2006 r., zaś po zwrocie w dniu 1 czerwca 2006 r. akt osobowych skarżącego z macierzystej jednostki wojskowej, został przygotowany projekt decyzji będący wykonaniem wyroku Sądu, który oczekiwał na akceptację Ministra Obrony Narodowej. Dodał ponadto, ze skarga do Sądu wpłynęła do organu w dniu 13 lipca 2006 r.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia 17 sierpnia 2006 r. stwierdził, że pismo z dnia 1 lipca 2006 r. zostało nadane do organu w dniu 5 lipca 2006 r., zaś organ otrzymał je w dniu 6 lipca 2006 r. i na dowód powyższego załączył kserokopię potwierdzenia nadania oraz kserokopię potwierdzenia odbioru.
Z załączonego do akt sprawy pisma z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], skierowanego do skarżącego przez Szefa Sekcji Personalno - Wychowawczej JW [...] wynika, że jego teczka akt personalnych wpłynęła do jednostki w dniu 27 kwietnia 2006 r., zaś została odesłana do Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON w dniu 19 maja 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1443/06, oddalił skargę.
W wyniku wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 października 2007 r. sygn. akt I OSK 901/07, uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu natomiast wskazano, że Sąd pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie przedwcześnie, ponieważ zostało ono podjęte, mimo niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w kwestii rozbieżności między dokumentami przedstawionymi przez skarżącego, a dokumentami znajdującymi się w aktach administracyjnych sprawy. Reasumując, rozstrzygnięcie owych rozbieżności należy do obowiązku Sądu.
W piśmie procesowym z dnia 8 lutego 2008 r. organ wyjaśnił, że z prezentaty Sekretariatu Sekretarza Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Zespół ds. Skarg i Wniosków wynika, iż wezwanie skarżącego z dnia 10 maja 2006 r. wpłynęło do wymienionego Zespołu w dniu 15 maja 2006 r. i zostało zarejestrowane pod numerem [...]. Natomiast skarga z dnia 1 lipca wpłynęła do Sekretarza Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Zespół ds. Skarg i Wniosków w dniu 13 lipca 2006 r., co również wynika z prezentaty. Następnie owe pisma zostały przekazane do Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON w dniach - odpowiednio - 18 maja 2006 r. i 17 lipca 2006 r. Natomiast faktycznie prawdą jest, że skarga z dnia 1 lipca 2006 r. została pokwitowana przez pracownika kancelarii obsługującej Sekretarza Stanu w dniu 6 lipca 2006 r. Stąd też niewykluczonym jest, że pismo skarżącego z dnia 10 maja 2006 r. wpłynęło do resortu w innej dacie, niż wynika to z prezentaty. Natomiast teczka akt personalnych skarżącego wpłynęła do Kancelarii Tajnej z macierzystej jednostki skarżącego w dniu 1 czerwca 2006 r. za pismem z dnia 19 maja 2006 r. nr [...]], zaś w dniu 2 czerwca 2006 r. została pobrana przez oficera prowadzącego postępowanie administracyjne. Natomiast teczka akt personalnych skarżącego została przesłana do macierzystej jednostki wojskowej skarżącego w dniu 27 marca 2006 r. Dalej wskazał, że pismo przewodnie do korespondencji z dnia 19 kwietnia 2006 r. nr [...] nie istnieje i należy domniemywać, że nie zostało wytworzone, zaś pismo z dnia 19 maja 2006 r. nr [...] zostało zniszczone. Na koniec dodał, że decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], została przesłana na adres skarżącego w dniu [...] czerwca 2006 r., a więc przed przesłaniem przez skarżącego skargi z dnia 1 lipca 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu. Jednakże na wstępie poddano analizie stan faktyczny przedstawiony przez skarżącego w kwestii dotyczącej daty doręczenia organowi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/WA 1591/05, akt administracyjnych powyższej sprawy i teczki akt personalnych, jak również daty doręczenia wezwania skarżącego z dnia 10 maja 2006 r. oraz skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego datowanej na dzień 1 lipca 2006 r.
Otóż nie budzi - w ocenie Sądu - żadnych zastrzeżeń teza zaprezentowana przez skarżącego, że powyższy wyrok wraz z aktami administracyjnymi sprawy został doręczony organowi w dniu 10 marca 2006 r., co wynika w sposób niebudzący żadnych wątpliwości ze zwrotnego potwierdzenia znajdującego się w aktach sprawy, a podpisanego przez radcę prawnego K. K. Natomiast teczka akt personalnych M. M. została doręczona do Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON w dniu 2 marca 2006 r., co potwierdza wpis dokonany w Dzienniku Korespondencji Wchodzącej. Powyższe znajduje również potwierdzenie w zarządzeniu z akt sprawy II SA/Wa 1591/05 na k. 50 i na wysłanej do skarżącego informacji z dnia 16 października 2007 r. (k. 51). Co najważniejsze natomiast, powyższych ustaleń nie neguje również pełnomocnik organu. Reasumując zatem, w tej kwestii Sąd dał w pełni wiarę stanowi faktycznemu zaprezentowanemu przez skarżącego.
Podobnie rzecz się ma z datą doręczenia organowi wezwania skarżącego datowanego w dniu 10 maja 2006 r. Skarżący konsekwentnie wskazywał, że organ odebrał je w dniu 11 maja 2006 r. i na dowód powyższego dołączył do akt sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 5). W ocenie Sądu nie zmienia tego faktu w żadnej mierze prezentata Sekretariatu Sekretarza Stanu Ministra Obrony Narodowej z datą 15 maja 2006 r., bowiem pełnomocnik organu w piśmie procesowym z dnia 2 lutego 2008 r. nie wykluczył tej ewentualności wskazując na obieg dokumentów w kierownictwie resortu. Potwierdza to również pismo przewodnie Sekretariatu Sekretarza Stanu, które wpłynęło do Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON w dniu 18 maja 2006 r. Stąd też za niesporne uznano - zdaniem Sądu - że wezwanie skarżącego z dnia 10 maja 2006 r. wpłynęło do organu w dniu 11 maja 2006 r.
Jednakże kwestią kluczową w niniejszej sprawie, o czym będzie mowa niżej, jest ustalenie daty wysłania oraz wpływu do organu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2006 r. w przedmiocie wymierzenia Ministrowi Obrony Narodowej grzywny z tytułu niewykonania wyroku z dnia 22 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1591/05. Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy, przyznać należy rację skarżącemu i uznać za niebudzący żadnych wątpliwości fakt, że owa skarga została wysłana przez M. M. w dniu 5 lipca 2006 r., co wynika bezspornie z załączonego przez niego na k. 19 potwierdzenia nadania przesyłki w Urzędzie Pocztowym D. (data stempla pocztowego). Natomiast za datę doręczenia organowi skargi uznał Sąd - zgodnie z tezą zaprezentowaną przez skarżącego - dzień 6 lipca 2006 r., bowiem data ta wynika ze stempla widniejącego na potwierdzeniu doręczenia (k.20). Dodać w tym miejscu należy, że pełnomocnik organu w piśmie procesowym z dnia 8 lutego 2008 r. w pełni potwierdził powyższe ustalenia.
Reasumując, w całej rozciągłości należy przyznać rację skarżącemu, że w dniu 5 lipca 2006 r. wysłał on do Ministra Obrony Narodowej skargę z dnia 1 lipca 2006 r., zaś organ odebrał ją w dniu 6 lipca 2006 r.
Zgodnie z treścią art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zatem dniem wniesienia skargi w sytuacji, kiedy skarżący nie wnosił skargi bezpośrednio organowi np. w biurze podawczym, był dzień nadania jej za pośrednictwem poczty. W przedmiotowej zaś sprawie, dniem tym był dzień 5 lipca 2006 r.
Stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Omawiana grzywna stanowi zatem w istocie karę za ignorowanie przez organy administracji publicznej wyroków sądowych i w razie spełnienia warunków określonych w powyższym przepisie, Sąd jest zobowiązany wymierzyć organowi grzywnę. Natomiast nie może jej wymierzyć, jeżeli wniesienie skargi nastąpiło po wykonaniu wyroku. Stanowisko takie znajduje odzwierciedlenie w stanowisku judykatury i w doktrynie. Mianowicie: "Z treści art. 154 § 3 ppsa wynika, że obecnie omawiana grzywna stanowi w istocie karę za ignorowanie przez organ administracji publicznej wyroków sądowych (...) W razie spełnienia warunków określonych w art. 154 § 1 sąd obowiązany jest wymierzyć organowi grzywnę, chyba że wniesienie skargi nastąpiło po wykonaniu wyroku lub załatwieniu sprawy" (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz - B. Dauter, B. Grzuszczyński, A. Kabat i M. Niezgódka - Medek. Zakamycze 2006 r., str. 330 pkt 13 zdanie drugie) oraz "...Sąd uwzględnia skargę wniesioną na podstawie art. 154 § 1, jeżeli w dniu jej wniesienia organ administracji publicznej pozostawał w stanie bezczynności, tj. nie wykonał prawomocnego wyroku sądu ..." (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz - T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska. Lexis Nexis, Warszawa 2005 r., str. 482 pkt. 15).
W rozpoznawanej zaś sprawie i co jest bezsporne, Minister Obrony Narodowej wydał decyzję w dniu [...] czerwca 2006 r. nr [...], mocą której uchylił rozkaz Szefa Sztabu Wojskowego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] (pkt [..]) w części dotyczącej daty zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] lipca 2006 r., zaś w pozostałej utrzymał go w mocy (doręczona skarżącemu w dniu 12 lipca 2006 r.). Zatem już w dniu [...] czerwca 2006 r., organ wykonał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1591/05 i to przed wniesieniem skargi (5 lipca 2006 r.). W konsekwencji zatem, skarga w przedmiocie wymierzenia grzywny nie zasługuje na uwzględnienie.
Natomiast ustosunkowując się do pozostałych ustaleń faktycznych sprawy Sąd uznał, że faktycznie teczka akt personalnych skarżącego - i tym samym dał jemu wiarę - wpłynęła do jego macierzystej jednostki w dniu 27 kwietnia 2006 r., zaś przesłano ją do Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego w dniu 19 maja 2006 r., co bezspornie wynika z pisma z dnia 5 grudnia 2006 r. I chociaż z jednej strony przyznać należy rację, że w ten sposób organ naruszył treść art. 35 k.p.a. i nie dopełnił obowiązku wynikającego z treści art. 36 k.p.a., to jednak uchybienie to, w świetle przedstawionej już powyżej analizy przepisu art. 154 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie może stanowić skutecznej przesłanki do wymierzenia Ministrowi Obrony Narodowej grzywny.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło