II SA/Wa 2638/21
WyrokWSA w Warszawie2022-02-01
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy Policji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy dotyczące wznowienia postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariusza, w szczególności w kontekście powołania się przez funkcjonariusza na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zamiast przepisów ustawy o Policji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy Policji błędnie zinterpretowały wniosek funkcjonariusza o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, stosując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, podczas gdy postępowanie dyscyplinarne funkcjonariuszy Policji jest uregulowane wyłącznie ustawą o Policji. W konsekwencji, postanowienie o wznowieniu postępowania zostało wydane z naruszeniem przepisów, co czyni wszystkie dalsze orzeczenia wadliwymi.Stan faktyczny
Funkcjonariusz T. S. został ukarany naganą za udział w biegach podczas zwolnienia lekarskiego. Po wyczerpaniu drogi odwoławczej, złożył wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, powołując się na wyrok NSA dotyczący podobnej sprawy i przepisy KPA. Organy Policji wznowiły postępowanie, ale następnie odmówiły uchylenia wcześniejszego orzeczenia. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy orzeczenie o odmowie uchylenia. Funkcjonariusz zaskarżył orzeczenie KGP do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie przepisów KPA.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone orzeczenie Komendanta Głównego Policji oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji i postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie wznowienia postępowania dyscyplinarnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lutego 2022 r. sprawy ze skargi T. S. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2021 r., nr [...]; 2. uchyla postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dyscyplinarnego.
Komendant [...] Policji (KGP) orzeczeniem z [...] maja 2021 r.
nr [...], działając na podstawie art. 135s ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r.
o Policji (Dz.U. z 2020 r. poz. 360 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania obwinionego [...] T. S.(dalej: funkcjonariusz, skarżący) od wydanego w trybie wznowienia orzeczenia nr [...] Komendanta [...] Policji w S. (Komendant) z [...] marca 2021 r. o odmowie uchylenia orzeczenia Komendanta
nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. utrzymującego w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta [...] Policji w S. z [...] października 2019 r. o uznaniu [...] T.S. winnym zarzuconego mu czynu i wymierzeniu kary dyscyplinarnej nagany, utrzymał w mocy orzeczenie z [...] marca 2021 r.
Wydaniu orzeczenia K[...]P z [...] maja 2021 r. towarzyszył następujący stan sprawy.
Komendant [...] Policji w S. postanowieniem nr [...] z [...] maja 2019 r. wszczął przeciwko [...] T.S. postępowanie dyscyplinarne zarzucając mu, że:
- będąc zobowiązanym na podstawie § 2 załącznika do zarządzenia nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" do kierowania się zasadami współżycia społecznego oraz postępowania tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności, nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku w ten sposób, że pomimo przedkładania zaświadczeń o czasowej niezdolności do służby seria [...] nr [...] na okres
od [...].02.2019 r. do [...].03.2019 r., seria [...] nr [...] na okres od [...].03.2019 r.
do [...].04.2019 r., seria [...] nr [...] od [...] do [...].04.2019 r., seria [...] nr [...] na okres od [...].04.2019 r. do [...].05.2019 r., w dniach [...], [...], [...], [...], [...] marca
2019 r. oraz w dniach [...] i [...] kwietnia 2019 r. brał udział jako uczestnik cyklicznych biegów na dystansie 5 km, organizowanych w ramach biegu P. S., pozostając w tym okresie czasowo niezdolnym do służby z powodu choroby, a tym samym w przedmiotowym okresie postępował w sposób, który w powszechnym odczuciu mógł być uznany za nieodpowiedni dla osoby chorej i nasuwać wątpliwości, co do rzeczywistego stanu zdrowia, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne
w sposób określony w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji.
Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego Komendant [...] Policji w S. orzeczeniem nr [...] z [...] lipca 2019 r., na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego uznał funkcjonariusza winnym zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany. Następnie po rozpatrzeniu złożonego przez policjanta odwołania Komendant orzeczeniem nr [...] z [...] sierpnia 2019 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W dniu [...] października 2019 r. orzeczeniem nr [...] przełożony dyscyplinarny uznał [...] T. S. winnym zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany. W wyniku rozpatrzenia odwołania obwinionego, Komendant orzeczeniem nr [...] z [...] listopada 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Odpis rozstrzygnięcia doręczono ww. za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu [...] grudnia 2019 r. Orzeczenie stało się prawomocne w dniu
[...] grudnia 2019 r., a funkcjonariusz nie skorzystał z przysługującej mu skargi
do sądu administracyjnego.
W dniu [...] stycznia 2020 r. do Komendanta [...] Policji w S. wpłynęło skierowane do Komendanta pismo funkcjonariusza z [...] stycznia 2020 r.,
z wnioskiem o wznowienie postępowania dyscyplinarnego.
Wyższy przełożony dyscyplinarny wznowił prawomocnie zakończone postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] T.S. Postanowienie nr [...] Komendanta z [...] lutego 2020 r. o wznowieniu postępowania dyscyplinarnego doręczono wymienionemu policjantowi w dniu
[...] lutego 2020 r.
Następnie Komendant w dniu [...] marca 2020 r. wydał orzeczenie nr [...]
o odmowie uchylenia orzeczenia nr [...] Komendanta z [...] listopada 2019 r.
o utrzymaniu w mocy orzeczenia nr [...] Komendanta [...] Policji
w S. z [...] października 2019 r. Powyższe orzeczenie doręczono ww. w dniu
[...] marca 2020 r. i w związku z niewniesieniem odwołania, rozstrzygnięcie to stało się prawomocne.
Pismem z [...] lutego 2021 r. funkcjonariusz złożył wniosek o wznowienie postępowania, wskazując jako przesłankę wznowienia wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 2726/21, co jego zdaniem prowadzi do wniosku, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne sprawy, tj. zostało rozstrzygnięte zagadnienie wstępne uzasadniające konieczność uchylenia orzeczeń dyscyplinarnych obu instancji jako bezprzedmiotowych oraz umorzenia postępowania dyscyplinarnego. Funkcjonariusz powołał się na przepisy art. 148 § 1 Kpa. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 i 7 Kpa. oraz
art. 151 § 1 pkt 2 Kpa. w zw. z art. 105 § 1 Kpa.
Komendant postanowieniem nr [...] z [...] marca 2021 r. wznowił postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko funkcjonariuszowi, zakończone prawomocnym orzeczeniem nr [...] r. Komendanta z [...] listopada 2019 r. Komendant wyjaśnił, że wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego został złożony przez uprawnioną stronę zgodnie z art. 135r ust. 6 ustawy o Policji, wskazano w nim ustawową przesłankę wznowienia określoną w art. 135r ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, wniosek dotyczy prawomocnego orzeczenia i został wniesiony w terminie określonym w art. 135r ust. 7 tej ustawy oraz zgodnie z art. 135r ust. 6 ustawy o Policji.
Następnie orzeczeniem nr [...] z [...] marca 2021 r. Komendant odmówił uchylenia orzeczenia nr [...] Komendanta z [...] listopada 2019 r.
Funkcjonariusz pismem z [...] kwietnia 2021 r. wniósł do Komendanta [...] Policji, za pośrednictwem Komendanta, odwołanie od powyższego orzeczenia nr [...]. Wskazał, że nie miał zamiaru popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i nie godził się na jego popełnienie. Zaprzeczył, aby "dość swobodnie" podchodził do stosowania zasad etyki zawodowej policjanta. Jak stwierdził, został ukarany tylko i wyłącznie dlatego, że inni policjanci zadecydowali, iż postępował w sposób niezgodny z etyką policjanta. Powyższe uzasadnił tym, że organ orzekający nie rozstrzygał o wpływie biegania na proces leczenia, nie kwestionował zaleceń lekarskich, jak również nie uwzględnił rozstrzygnięć sądowych w podobnej sprawie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1395/15), iż przy ustaleniu ewentualnej nieprawidłowości w wykorzystaniu zwolnienia nie należy abstrahować od rodzaju schorzenia czy niesprawności jaką stwierdzono u pacjenta i w związku z której istnieniem, udzielono zwolnienia od służby. Zdaniem funkcjonariusza w sprawie
nie wyjaśniono, że jego zachowanie stanowiło nieprawidłowe wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego. Powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. III OSK 2726/21, oraz poprzedzający go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 stycznia 2020 r., który uchylił rozkaz personalny nr [...] Komendanta [...] Policji
w S. z [...] czerwca 2019 r. oraz utrzymujący go w mocy rozkaz personalny
nr [...] Komendanta z [...] lipca 2019 r., który dotyczył pozbawienia funkcjonariusza prawa do uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim. W ocenie funkcjonariusza ww. wyroki jednoznacznie wskazały, że nie zachodziły przesłanki uzasadniające stwierdzenie, że zwolnienie lekarskie było przez niego wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem.
Wobec powyższego funkcjonariusz wniósł o uchylenie orzeczenia nr [...] Komendanta z [...] marca 2021 r.
KGP w uzasadnieniu wskazanego na wstępie orzeczenia stwierdził, mając
na uwadze stan prawny sprawy obowiązujący do dnia 30 września 2020 r., jak
i faktyczny istniejący w chwili jej rozpatrywania, że odwołanie funkcjonariusza nie zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na brak podstaw zarówno formalnych,
jak i merytorycznych do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia wydanego w trybie wznowienia.
KGP wyjaśnił, że tryb wznawiania postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem został uregulowany w art. 135r i art. 135s ustawy o Policji. Podstawowym celem postępowania wznowieniowego jest zbadanie okoliczności stanowiących przyczynę wznowienia określonych w art. 135r ust. 1 cytowanej ustawy, a następnie wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o punkty 1-3 zawarte w art. 135s ust. 1 wymienionego aktu prawnego. Wobec powyższego celem wznowienia postępowania dyscyplinarnego przeciwko [...] T.S. przez Komendanta było zbadanie czy wskazane przez policjanta okoliczności powodują dopuszczalność wzruszenia prawomocnego orzeczenia kończącego przedmiotowe postępowanie. Natomiast rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym, zgodnie z art. 135l ust. 1 ustawy o Policji, następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym.
Jak podał KGP, funkcjonariusz nie określił, która z przesłanek wznowienia postępowania dyscyplinarnego opisanych w art. 135r ust. 1 ustawy o Policji, jego zdaniem zaistniała. Jednocześnie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przywołane przez ww. we wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania, nie mają zastosowania przy rozpatrywaniu kwestii odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy Policji.
Zdaniem K[...]P analiza treści zarówno wniosku, jak też odwołania, wskazuje, iż policjant za przesłankę faktyczną wznowienia uznał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. III OSK 2726/21, oraz poprzedzający go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 30 stycznia 2020 r. W związku z tym, że ww. powołał się na treść art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. określającego przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego, jaką jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję, Komendant przyjął, iż odpowiada ona przesłance opisanej w art. 135r ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy. Artykuł ten wskazuje, że postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli zostały ujawnione istotne dla sprawy okoliczności, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego.
K[...]P wyjaśnił, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2021 r. stanowi rozstrzygnięcie odnoszące się do skargi kasacyjnej Komendanta od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który zapadł w sprawie skargi funkcjonariusza na rozkaz personalny nr [...] Komendanta z [...] lipca 2019 r. w przedmiocie pozbawienia prawa do uposażenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił ww. rozkaz personalny Komendanta, który odnosił się do tożsamej dla postępowania dyscyplinarnego kwestii udziału policjanta w biegach na dystansie 5 km, organizowanych w ramach biegu P.S. w czasie wskazanym w zarzucie. Zdaniem K[...]P analiza treści przywołanych w odwołaniu wyroków pozwala na stwierdzenie, iż nie stanowią one przesłanki uzasadniającej uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia Komendanta nr [...] z [...] listopada 2019 r. o utrzymaniu w mocy orzeczenia
nr [...] Komendanta [...] Policji w S. z [...] października 2019 r. K[...]P zwrócił uwagę, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. III OSK 2726/21, dotyczy rozkazu personalnego wydanego przez Komendanta w przedmiocie pozbawienia funkcjonariusza prawa do uposażenia
w związku z nieprawidłowym wykorzystaniem zwolnienia lekarskiego. Odmiennie
do celu opisanego postępowania administracyjnego, w postępowaniu dyscyplinarnym Komendant badał kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej ww., rozstrzygając czy jego zachowanie naruszało § 2 "Zasad etyki zawodowej policjanta" określonych w załączniku do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji
z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta".
W konsekwencji K[...]P stwierdził, że postępowanie dyscyplinarne i wymienione postępowanie administracyjne toczą się samodzielnie oraz niezależnie od siebie,
a także uregulowane są odrębnymi przepisami. Tym samym uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozkazu personalnego Komendanta wydanego w trybie administracyjnym w zakresie prawa funkcjonariusza
do uposażenia, nawet jeśli dotyczy tego samego zachowania policjanta, nie jest jednoznaczne z niepopełnieniem przez niego przewinienia dyscyplinarnego badanego na podstawie rozdziału 10 ustawy o Policji. W ocenie K[...]P okoliczności wskazane przez ww. w rozpatrywanym odwołaniu nie stanowią zatem przesłanki
do uchylenia zaskarżonego orzeczenia nr [...] Komendanta z [...] marca 2021 r.
Skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wskazane na wstępie orzeczenie K[...]P z [...] maja 2021 r., zarzucając naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 132 ust. 1 ustawy o Policji poprzez uznanie, iż skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego za co ukarano go karą nagany pomimo, iż na podstawie tych samych okoliczności faktycznych w tożsamym stanie faktycznym
w dniu 19 stycznia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny ostatecznym wyrokiem sygn. akt III OSK 2726/21 w sprawie pozbawienia prawa do uposażenia oddalił skargę kasacyjną organu Komendanta [...] Policji w S.
od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 806/19 w sprawie ze skargi T.S. na rozkaz personalny Komendanta z [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia prawa do uposażenia uchylając zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta [...] Policji w S. z dnia [...] czerwca 2019 roku, nr [...] - utrzymując tym samym wyrok ten w mocy,
w których to orzeczeniach nie potwierdzono i zaprzeczono jakoby skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego biorąc udział w cyklicznie organizowanych biegach p. na terenie miejscowości S. podczas zwolnienia lekarskiego;
- art. 121e ust. 3, 7, 10, 13 ustawy o Policji poprzez uznanie, że skarżący wykorzystał zwolnienie lekarskie w sposób nieprawidłowy, niezgodny z jego celem:
- podczas, gdy w wystawionym zwolnieniu lekarskim nie był zawarty zakaz biegania bądź brania udziału w biegach rekreacyjnych, a w zaświadczeniach od lekarzy, którzy te zwolnienia wystawili i którzy leczyli skarżącego, zostały dodatkowo potwierdzone zalecenia jakie skarżący otrzymał w związku z zaawansowaniem procesu leczenia w postaci zabiegów, gimnastyki ruchowej oraz dodatkowe zabiegi
i zajęcia aby szybciej odzyskać sprawność ręki,
- pomimo, że skarżący nie podjął żadnych działań, które w okresie zwolnienia lekarskiego miałyby na celu spowodowanie lub mogły spowodować pogorszenie jego stanu zdrowia,
- dowolne uznawanie przez organ jakie zachowania uznaje za naruszające korzystanie ze zwolnienia lekarskiego,
- pomimo, iż na podstawie tych samych okoliczności faktycznych w tożsamym stanie faktycznym w dniu 19 stycznia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny ostatecznym wyrokiem sygn. akt III OSK 2726/21 w sprawie pozbawienia skarżącego prawa
do uposażenia oddalił skargę kasacyjną Komendanta od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 stycznia 2020 r.;
II. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania:
- art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. w zw. z art. 7 Kpa., art. 77 § 1 Kpa. poprzez zwłaszcza: nienależyte wyjaśnienie sprawy, pominięcie istoty i charakteru zwolnienia lekarskiego wystawionego w związku z procesem leczenia skarżącego oraz okoliczności
i przyczyn jego wystawienia i udzielonych zaleceń, potwierdzonych czterema zaświadczeniami lekarza prowadzącego oraz zaniechanie wyjaśnienia charakteru choroby w celu rzetelnego określenia prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego; zaniechanie przesłuchania lekarzy wystawiających zwolnienie lekarskie – K.O., T. G. i G. A., w sytuacji, gdy w ocenie organu wystawione zaświadczenie przez lekarzy budziło wątpliwości organu; uznanie, że zaświadczenia te są przedstawione jedynie w celu obrony skarżącego, pomimo braku jednoczesnego podważenia merytorycznej treści zawartej
w zaświadczeniu dotyczącej udzielonych zaleceń lekarskich - aktywność ruchowa
po urazie łokcia w celu prawidłowego leczenia; uznanie za niemiarodajne dla oceny prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego zaświadczeń lekarzy, wskazujących na zalecenia co do sposobu wykorzystania okresu zwolnienia
w związku ze schorzeniem skarżącego, samodzielne rozstrzyganie jak w jego przypadku powinny być wykorzystane zwolnienia lekarskie bez znajomości jego choroby i jej przebiegu oraz dotychczasowego leczenia; poprzez ustalenie warunków wykorzystywania zwolnienia lekarskiego niezgodnie z przeznaczeniem
z pominięciem indywidulanego przypadku skarżącego biorącego udział w sobotnich rekreacyjnych biegach w ramach "p.", a jedynie w oparciu o doświadczenie życiowe organu; zaniechanie potwierdzenia i weryfikacji czy udział skarżącego
w cotygodniowych biegach rekreacyjnych "p." stanowiłby element zalecany
w ramach przedmiotowego zwolnienia - co doprowadził do uznania przez organ,
że skarżący nieprawidłowo wykorzystał zwolnienie lekarskie, tj. brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego,
- art. 80 Kpa. poprzez niezebranie w jego sprawie całokształtu materiału dowodowego i uznanie okoliczności korzystania ze zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem za udowodnioną, nie posiadając wiadomości specjalnych
w zakresie przebiegu leczenia skarżącego i zaleceń lekarskich pozwalających czy stwarzających możliwość powrotu do zdrowia jak i dalszego jego niepogarszania,
- art. 8 § 1 Kpa. poprzez naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa prawa, w wyniku zaniechania wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i uwzględnienia wyłącznie jednego interesu, tj. interesu służby, nie ustosunkowując się do zgłaszanych przez skarżącego twierdzeń i skupiając się wyłącznie na ogólnych tezach dotyczących zasad korzystania ze zwolnienia lekarskiego, nie uwzględniając w ogóle indywidualnej sytuacji skarżącego, pomimo, że taki obowiązek wynika także z tez orzeczeń przytaczanych przez organ; wewnętrznej sprzeczności decyzji
w zakresie oceny zachowań jakie uznawane są przez organ za wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z przeznaczeniem, wydawanie decyzji w oparciu
o bliżej nieokreślone doświadczenie życiowe organu i przypuszczenia,
- art. 84 § 4 Kpa. poprzez rozstrzyganie o zasadach, na jakich skarżący może
i powinien korzystać ze zwolnienia lekarskiego bez znajomości jego choroby,
w oparciu wyłącznie o doświadczenie życiowe organu w sytuacji, gdy weryfikacja prawidłowości zwolnienia lekarskiego co do leczenia urazu łokcia w sprawie skarżącego wymagała co najmniej wiadomości specjalnych z zakresu medycyny, których organ nie posiada (a może kto wie obaj Komendanci jednak posiadają wykształcenie medyczne? Skarżący w tym temacie wiedzy nie posiada) i tym samym poprzez zaniechanie zwrócenia się do biegłego o wydanie opinii w sprawie zasadności i zakresu stosowania czynności leczniczych w postaci umiarkowanej aktywności ruchowej w tym bieganie rekreacyjne oraz, iż sama aktywność ta nie utrudnia procesu leczenia oraz rekonwalescencji.
Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości jak również poprzedzającego go "orzeczenia [...] w S.",
zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę K[...]P wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego
i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania.
Zaznaczyć ponadto należy, że w ramach kontroli legalności zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - zwanej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bierze tym samym z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie natomiast z art. 135 p.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi. Na zasadzie natomiast art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę
do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
(lit. c). W przeciwnym wypadku skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a..
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie było orzeczenie Komendanta [...] Policji utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta [...] Policji w S. z [...] marca 2021 r. o odmowie uchylenia orzeczenia Komendanta nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. Były to orzeczenia wydane
w trybie wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Przeprowadzona przez Sąd, według powołanych kryteriów kontrola legalności, kontrola ww. orzeczenie wykazała, iż skarga zasługuje na uwzględnienie jednak z innych przyczyn niż w niej wskazano.
Jak wynika z akt niniejszego postępowania skarżący we wniosku
o wznowienie postępowania dyscyplinarnego powołał się na przesłanki wznowieniowe określone w art. 145 § 1 pkt 5 i 7 Kpa., podstawy te nie znajdują jednak zastosowania w stosunku do postępowań dyscyplinarnych prowadzonych wobec funkcjonariuszy Policji. W niniejszej sprawie organy Policji wydając zarówno postanowienie o wznowieniu postępowania dyscyplinarnego jak i zaskarżone orzeczenia nie rozpoznały wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2021 r., który został oparty na dwóch przesłankach wznowieniowych określonych w art. 145 § 1 pkt 5 i 7 Kpa., a dokonały jego dowolnej interpretacji, do czego w ocenie Sądu nie były uprawnione.
Wznowienie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariusza policji, jak i całe postępowanie dyscyplinarne, zostało uregulowane w rozdziale 10 ustawy o Policji. Przepisy te określają zarówno zakres i zasady tej odpowiedzialności, jak i zasady oraz tryb postępowania dyscyplinarnego, w tym także wzruszenia prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych w nadzwyczajnym trybie wznowienia postępowania. Stosownie do regulacji powołanej ustawy, podzielając pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowym, wskazać należy, iż ustawa o Policji zawiera bowiem zarówno materialnoprawną regulację odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów jak i regulację procesową postępowania dyscyplinarnego. Regulacja postępowania dyscyplinarnego jest przy tym unormowaniem pełnym
w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia tego postępowania. Jedynie
w art. 135 lit. p ust. 1 ustawy o Policji odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego, ale wyłącznie w zakresie "wezwań, terminów, doręczeń i środków z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych". Ustawa o Policji nie odsyła natomiast do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Także art. 1 pkt 1 i pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie daje podstaw do stosowania do postępowania dyscyplinarnego przepisów tego kodeksu. Zarówno zatem z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i regulację szczególną w ustawie o Policji, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się
do postępowania dyscyplinarnego policjantów (por. wyrok NSA z dnia 18 marca
2008 r., sygn. akt I OSK 458/07; wyrok NSA z 5 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 472/06- niepubl.).
Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dyscyplinarnego jest nadzwyczajnym trybem postępowania, do którego przy uwzględnieniu przepisów regulujących postępowanie dyscyplinarne, stosuje się regulacje zawartej w art. 135 lit. r, art. 135 lit. s ustawy o Policji. Istotą instytucji wznowienia postępowania dyscyplinarnego jest stworzenie możliwości ponownego rozpoznania
i rozstrzygnięcia sprawy odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta zakończonej prawomocnym orzeczeniem, w razie gdy postępowanie dyscyplinarne było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową lub materialnoprawną określoną w ustawie o Policji. Do postępowania tego nie znajdują zatem też zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Podstawy wznowienia postępowania dyscyplinarnego wyczerpująco określone zostały w art. 135r ust. 1 i ust. 2 ustawy. Oznacza to, iż niedopuszczalne jest wznowienie postępowania na podstawie przesłanki niewskazanej w tych przepisach. Ponadto w art. 135r ust. 4 i ust. 5 ustawy ustawodawca wskazał przypadki, w których pomimo zaistnienia podstawy do wznowienia wyłączone jest wznowienie postępowania dyscyplinarnego.
Zgodnie z art. 135r ust. 1 ustawy, postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się zatem wtedy, jeżeli:
1) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe,
2) zostały ujawnione istotne dla sprawy okoliczności, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego,
3) orzeczenie wydano z naruszeniem obowiązujących przepisów, jeżeli mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia,
4) orzeczenie zostało wydane w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione.
W myśl natomiast art. 135r ust. 2 ustawy, postępowanie dyscyplinarne wznawia się na wniosek ukaranego lub obwinionego, albo w przypadku jego śmierci na wniosek członka rodziny uprawnionego do renty rodzinnej, jeżeli w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stracił moc lub uległ zmianie przepis prawny będący podstawą wydania orzeczenia dyscyplinarnego. Odnośnie tej podstawy wznowienia przepis art. 135r ust. 3 stanowi przy tym, iż wniosek o wznowienie składa się w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Zgodnie z art. 135r ust. 6 ustawy właściwym do wydania postanowienia
o wznowieniu, bądź odmowie wznowienia postępowania, poza przypadkiem wskazanym w ust. 8, jest przełożony dyscyplinarny, który wydał prawomocne orzeczenie dyscyplinarne. O wznowieniu postępowania z urzędu obowiązany jest on przy tym zawiadomić ukaranego lub obwinionego, albo w przypadku jego śmierci członka rodziny uprawnionego do renty rodzinnej. Jak stanowi jednak przepis
art. 135r ust. 7 ustawy, wniosek o wznowienie postępowania należy wnieść
do przełożonego dyscyplinarnego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji,
w terminie 30 dni od dnia, w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Mając na uwadze zapis art. 135o ust. 1 ustawy, zgodnie z którym orzeczenie lub postanowienie pierwszoinstancyjne staje się prawomocne z upływem terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, jeżeli go nie wniesiono, zaś orzeczenie i postanowienie odwoławcze w dniu jego wydania zauważyć przyjdzie, iż co do zasadny w przypadku nie wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego, organem właściwym
do wznowienia postępowania w tym przedmiocie będzie organ pierwszoinstancyjny.
W przypadku zaś gdy sprawa podlegała ponownemu rozpoznaniu na skutek wniesionego odwołania, właściwym będzie przełożony dyscyplinarny orzekający
w drugiej instancji. Jednocześnie jednak, bez względu na to czy od orzeczenia dyscyplinarnego wniesione było odwołanie, czy też nie i czy w sprawie orzekał jedynie organ pierwszej instancji czy też organ odwoławczy, podanie o wznowienie
w każdym przypadku wniesione winno być do przełożonego dyscyplinarnego który wydał orzeczenie pierwszoinstancyjne. Przepis art. 135r ust. 7 ustawy określa bowiem zasadę wnoszenia wniosku za pośrednictwem organu pierwszoinstancyjnego. Oznacza to, że właściwy do wniesienia wniosku przełożony dyscyplinarny pierwszej instancji, jeśli nie jest właściwy do jego rozpoznania, obowiązany jest następnie przekazać go właściwemu organowi odwoławczemu. Dostrzec przy tym należy, iż przepisy regulujące postępowanie dyscyplinarne policjantów nie przewidują dla przekazania wniosku formy postanowienia. Dlatego też, także w przypadku wniesienia wniosku do przełożonego dyscyplinarnego wyższego stopnia (nawet jeśli jest on właściwy do jego rozpoznania) przyjąć należy, iż czynność przekazania wniosku o wznowienie przełożonemu dyscyplinarnemu, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, również nie jest dokonywana w formie postanowienia. Przepisy ustawy nie przewidują bowiem wydania postanowienia
w przedmiocie przekazania, nie odsyłając w tym zakresie również do przepisów regulujących inne procedury. Dokonanie przekazania do organu właściwego dla wniesienia wniosku w drodze czynności materialno-technicznej, wyprowadzić należy też z tego, iż przepisy ustawy nie przewidują podejmowania przez przełożonych dyscyplinarnych jakichkolwiek rozstrzygnięć w przedmiocie braku swej właściwości. Znajduje to potwierdzenie w regulacji rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym
w stosunku do policjantów (Dz. U. Nr 198, poz. 1933), w którym określając wzory postanowień i orzeczeń wydawanych w postępowaniu dyscyplinarnym, nie przewidziano postanowienia o przekazaniu wniosku innemu organowi według właściwości.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że wznowienie postępowania
w niniejszej sprawie nastąpiło na wniosek skarżącego, który zawierał przesłanki wznowieniowe określone w art. 145 § 1 pkt 5 i 7 Kpa..
Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r, Komendant [...]
w S. wznowił postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącego. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 135r ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji.
Stosownie do powyższego zauważyć należy, iż przedmiotem postępowania
na etapie wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego jest jedynie dokonanie oceny w zakresie: legitymacji wnioskodawcy do złożenia wniosku o wznowienie, złożenia wniosku w oparciu o ustawową przesłankę wznowienia, zachowania określonego w art. 135r ust. 7 ustawy terminu do złożenia wniosku oraz wniesienia wniosku przed upływem terminów wskazanych w art. 135r ust. 4 i ust. 5 ustawy. W przypadku stwierdzenia, iż osoba wnosząca wniosek nie jest legitymowana do jego wniesienia, wskazana we wniosku podstawa wznowienia nie odpowiada podstawie ustawowej, bądź nie został zachowany termin do złożenia wniosku, czy też upłynął termin wyłączający wznowienie, wydanie postanowienia
o wszczęciu postępowania jest niedopuszczalne. W sytuacji zaistnienia którejkolwiek z okoliczności warunkujących niedopuszczalność wszczęcia postępowania wznowieniowego organ winien zatem wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Zauważyć przy tym należy, iż wnosząc o wznowienie postępowania, na wnioskodawcy ciąży obowiązek wskazania okoliczności uzasadniających powołane podstawy wznowienia oraz udowodnienia, kiedy dowiedział się o tych okolicznościach.
W niniejszej sprawie organ bez wezwania skarżącego do wskazania prawidłowej podstawy wznowieniowej samowolnie podstawę tę określił w oparciu
o przepisy ustawy o Policji. Takie działanie organu jest w ocenie Sądu niedopuszczalne, gdyż w wypadku wskazania błędnej podstawy wznowienia postępowania organ powinien odmówić wznowienia.
Reasumując postanowienie o wznowieniu postępowania zostało wydane
z naruszeniem art. 135s ustawy o Policji, gdyż organ samowolnie określił w nim podstawę wznowienia, co wiązało się z dokonaniem oceny przyczyn wznowienia wskazanych przez skarżącego. Ocena przyczyn wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem, dokonana bez wydania postanowienia o wznowieniu postępowania dyscyplinarnego lub dokonana przed wydaniem takiego postanowienia jest, w świetle art. 135s ust. 1 ustawy z 1990 r.
o Policji, niedopuszczalna, bowiem przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ nie jest uprawniony do analizy przesłanek wznowienia postępowania, co w niniejszej sprawie nastąpiło. Jak wskazano powyżej na tym etapie postępowania organ bada legitymację wniesienia wniosku, wskazaną we wniosku podstawę wznowienia czy odpowiada podstawie ustawowej, jak i termin
do złożenia wniosku.
Skoro wadliwie zostało wydane postanowienie o wznowieniu postępowania
to zdaniem Sądu wszystkie wydane następczo orzeczenia są wadliwe i badanie ich pod kątem merytorycznym na tym etapie postępowania jest co najmniej przedwczesne.
Resumując należy wskazać, że Komendant Wojewódzki w Szczecinie wydając postanowienie wznowieniowe naruszył art. art. 135s ust. 1 ustawy z 1990 r. o Policji w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt. 1 i 2 wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło