II SA/Wa 2640/21
WyrokWSA w Warszawie2022-02-15
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie komisji lekarskiej dotyczące ustalenia zdolności do służby oraz związku schorzeń ze służbą i stopnia inwalidztwa podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest właściwy do kontroli orzeczeń komisji lekarskich w zakresie ustalenia zdolności do służby (kategorie A, B, C). Natomiast orzeczenia dotyczące ustalenia stopnia inwalidztwa oraz związku schorzeń ze służbą, wydawane dla celów emerytalnych lub rentowych, nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, a jedynie sądów powszechnych w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach. W związku z tym, skarga w części dotyczącej inwalidztwa i związku schorzeń ze służbą podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.Stan faktyczny
Skarżący K. D. złożył skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej (CKL) dotyczące ustalenia jego zdolności do służby oraz związku schorzeń ze służbą. Wcześniej Rejonowa Komisja Lekarska (RKL) orzekła, że skarżący jest zdolny do służby z ograniczeniem (kategoria B) i że jego schorzenia nie pozostają w związku ze służbą. CKL uchyliła orzeczenie RKL i wydała własne, orzekając zdolność do służby z ograniczeniem (kategoria B) dla schorzenia oka, a dla urazu stawu skokowego stwierdziła związek ze służbą, ale nie inwalidztwo. Skarżący zarzucił CKL naruszenie przepisów KPA, w tym zebranie niepełnego materiału dowodowego i dowolną ocenę, a także brak bezpośredniego badania i wysłuchania. Sąd administracyjny odrzucił skargę w części dotyczącej inwalidztwa i związku schorzeń ze służbą, uznając ją za niedopuszczalną, a w pozostałym zakresie (zdolność do służby) oddalił jako niezasadną.Rozstrzygnięcie
1. oddala skargę w zakresie dotyczącym ustalenia zdolności do służby, 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby oraz związku schorzeń ze służbą 1. oddala skargę w zakresie dotyczącym ustalenia zdolności do służby, 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga K. D. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych znak [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby oraz związku schorzeń ze służbą.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (zwany dalej: DIAS) skierował K. D. (zwany dalej: skarżący, funkcjonariusz) na badanie przez komisję lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...], w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby.
Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (zwana dalej: RKL, organ I instancji), działając na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398 ze zm., zwana dalej: u.k.l.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowe] oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 831, zwane dalej: rozporządzeniem z 13 kwietnia 2017 r.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Celno-Skarbowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2473, zwane dalej: rozporządzeniem z 22 grudnia 2017 r.), orzekła, że skarżący jest zdolny do służby z ograniczeniem, kategoria "B". Oceniła nadto, że związek schorzenia albo ułomności (niezdolności do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, nie istnieje.
W pkt 11 ww. orzeczenia RKL rozpoznała u skarżącego: 1) stan po leczeniu laserowym oka lewego z powodu odwarstwienia z przedarciem siatkówki i wszczepie segmentowym zewnątrzgałkowym w przebiegu zwyrodnienia siatkówki centralnej tego oka - § 12 p. 3 r. 5 kat. "B".
Uzasadniając podjęte orzeczenie organ I instancji stwierdził, że na podstawie badań specjalistycznych skarżący jest zdolny do służby z ograniczeniem - stwierdzone schorzenie nie sięga poziomu inwalidztwa. Wskazał, iż rozpoznane u skarżącego schorzenie nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, gdyż nie figuruje w załączniku Nr 1 do rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r. Nie pozostaje też w związku ze służbą bo nie figuruje w załączniku Nr 2 do rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r.
W odwołaniu złożonym na powołane rozstrzygnięcie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, określenie grupy inwalidzkiej z uwzględnieniem związku jego schorzeń ze szczególnymi właściwościami służby. Skarżący wniósł o wydanie orzeczenia na podstawie całej zgromadzonej w sprawie (w tym przedłożonej przez niego, również przy odwołaniu) dokumentacji medycznej i administracyjnej.
Skarżący wskazał, że w przywołanym załączniku Nr 1 do rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r. na wykazie w pozycji 9 figurują choroby narządu wzroku wywołane zawodowymi czynnikami fizycznymi i chemicznymi. Na karcie informacyjnej z leczenia szpitalnego widnieje rozpoznanie: odwarstwienie siatkówki z przedarciem, przedarciowe odwarstwienie siatkówki oka lewego, krwotok do ciała szklistego, nawrotowe krwotoki do ciała szklistego. W związku z ww. rozpoznaniem przeszedł operację oka lewego. Do chwili obecnej, w związku z ubytkami RPE, migracjami RPE i twardymi druzami w oku lewym, stale się leczy. W dalszym ciągu w badaniach okulistycznych potwierdza się zwyrodnienie siatkówki centralnej i lekarze zalecają mu oszczędzający tryb życia. Podał, że w przesłanej przez DIAS dokumentacji – charakterystyce warunków służby na zajmowanych przez niego stanowiskach wskazuje się na czynniki szkodliwe m.in.: substancje drażniące, substancje ropopochodne, skażalniki, gazy, benzen, toulen, paliwa, mieszaniny rozpuszczalników organicznych. W związku z powyższym twierdzenia zawarte w uzasadnieniu orzeczenia stoją w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i stanem faktycznym.
Wskazanym na wstępie i stanowiącym przedmiot kontroli w niniejszej sprawie orzeczeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (zwana dalej: CKL, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 u.k.l., orzekła o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia w całości, jednocześnie decydując o wydaniu niniejszego orzeczenia własnego. CKL orzekła, że skarżący jest zdolny do służby z ograniczeniem, kat. B.
W pkt 11 ww. orzeczenia CKL rozpoznała u skarżącego: 1) stan po leczeniu laserowym oka lewego z powodu odwarstwienia z przedarciem siatkówki i wszczepie segmentowym zewnątrzgałkowym w przebiegu zwyrodnienia siatkówki centralnej tego oka - § 12 p. 4 r. 5 kat. B; 2) przebyty uraz stawu skokowego prawego z utrzymującą się przewlekłą niestabilnością - § 61 p. 2 r. 5 kat. B.
CKL ustaliła, że związek schorzenia albo ułomności ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby istnieje dla rozpoznania z pkt 2, nie istnieje dla rozpoznania z pkt 1. Ustaliła również, że schorzenie z pkt 2 rozpoznania pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby ponieważ jest skutkiem wypadku w służbie w dniu [...] stycznia 2014 r. (orzeczenie ZUS nr [...] poz. 162a - 1%). Ww. schorzenie nie sięga poziomu inwalidztwa. Schorzenie z pkt 1 rozpoznania nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby ponieważ nie figuruje w załączniku Nr 1 do rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r.
W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ odwoławczy wskazał, że podejmując niniejsze orzeczenie, oparł się na pełnej dostępnej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej, bez czynnego udziału funkcjonariusza, ze względu na pandemię COVID-19 oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Wyjaśnił, że uznano, iż wzywanie skarżącego nie wniesie nic nowego do sprawy, a przeprowadzenie badania podmiotowego i przedmiotowego - nie będzie miało wpływu na jej rozstrzygnięcie.
Zdaniem CKL, stan po leczeniu laserowym oka lewego z powodu odwarstwienia z przedarciem siatkówki i wszczepie segmentowym zewnątrzgałkowym w przebiegu zwyrodnienia siatkówki centralnej tego oka oraz przebyty uraz stawu skokowego prawego z utrzymującą się przewlekłą niestabilnością, nie powodują trwałej niezdolności do służby w Służbie Celno-Skarbowej funkcjonariusza, tym samym aktualnie nie można zaliczyć go do którejkolwiek z grup inwalidzkich. Zgodnie z dokumentacją leczenia okulistycznego, w tym z zaświadczeniem wystawionym przez specjalistę chorób oczu z tytułem naukowym - widzenie oka lewego i prawego jest prawidłowe, a skarżący wymaga stałej i regularnej kontroli okulistycznej. Przebyty wypadek w służbie w 2014 r., nie spowodował następstw, które sięgają poziomu inwalidztwa. Od czasu wypadku skarżący służył bez ograniczeń, nie wnosił o ponowne orzekanie komisyjne w związku z pogorszeniem stanu zdrowia dotyczącym przebytego urazu i nie posiada (poza zaświadczeniem) dokumentacji świadczącej o leczeniu ortopedycznym w przeciągu ostatnich kilku lat.
Zdaniem CKL, skarżący jest zdolny do służby w Służbie Celno-Skarbowej z ograniczeniem - kategoria zdrowia "B". Kategoria "B" zdolności do służby oznacza, że funkcjonariusz jest zdolny do służby z ograniczeniem, czyli stwierdzono choroby lub ułomności które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną, mogąc mieć wpływ na jego zdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Orzeczenie o zdolności fizycznej i psychicznej do służby oprócz jednej z kategorii zdolności do służby zawiera określenie dotyczące zdolności do służby na zajmowanym stanowisku, jednak CKL nie orzekała zdolności do służby na zajmowanym stanowisku, ponieważ skarżący został zwolniony ze służby w dacie [...] czerwca 2020 r. Stwierdziła, że stan po leczeniu laserowym oka lewego z powodu odwarstwienia z przedarciem siatkówki i wszczepie segmentowym zewnątrzgałkowym w przebiegu zwyrodnienia siatkówki centralnej tego oka (§ 12 p. 4 r.5) zgodnie z rozporządzeniem z 13 kwietnia 2017 r. nakłada obowiązek orzeczenia kat. zdrowia B. Przebyty uraz stawu skokowego prawego z utrzymującą się przewlekłą niestabilnością (§ 61 p. 2 r. 5) także jedynie ogranicza zdolność do służby - kat. zdrowia B. Żadne ze schorzeń, które posiada skarżący nie sięga aktualnie poziomu inwalidztwa i nie powoduje u niego trwałej niezdoIności do służby.
Odnosząc się do zarzutów odwołania skarżącego organ odwoławczy stwierdził, że choroby narządu wzroku wyszczególnione w Lp. 9 załącznika Nr 1 do rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r. w żaden sposób nie korelują z opisem warunków i przebiegu służby funkcjonariusza (służba narażająca na długotrwałe działanie promieniowania podczerwonego, nadfioletowego, pola elektromagnetycznego wysokiej częstotliwości, spójnego promieniowania świetlnego generowanego przez układy laserowe, drażniących substancji chemicznych, długotrwała służba związana była z wykonywaniem czynności wymagających podwyższonej koncentracji wzroku na zminiaturyzowanych elementach lub w warunkach niewystarczającego oświetlenia oraz praca przy obsłudze elektronicznych monitorów ekranowych). Podkreślił, że według obowiązującej wiedzy medycznej schorzenie okulistyczne nie wynikało z powodów, które wskazuje skarżący.
Zaznaczył także, że skarżący przez cały okres służby legitymował się ważnymi badaniami profilaktycznymi, nigdy nie był kierowany do Poradni Medycyny Pracy w związku z podejrzeniem choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Jak potwierdza dokumentacja kadrowa, o którą CKL zwróciła się do DIAS, ww. wykonywał obowiązki służbowe nie odbiegające charakterem od obowiązków innych funkcjonariuszy.
CKL podała, że w postępowaniu odwoławczym stan zdrowia funkcjonariusza został zweryfikowany pod kątem wszystkich stwierdzanych schorzeń i ich związku ze służbą oraz związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby co zostało dokładnie wyjaśnione w części A p. 13-15 orzeczenia. Niniejsze orzeczenie wydano w miejsce uchylonego w całości orzeczenia RKL, z powodu zmiany rozpoznań.
W skardze złożonej na powołane orzeczenie do sądu administracyjnego skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości. Wydanemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania – art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), poprzez zebranie w sprawie niepełnego materiału dowodowego oraz dokonanie jego wybiórczej i dowolnej oceny.
Zdaniem skarżącego, CKL nie wskazała w niniejszej sprawie podstawy prawnej ograniczenia procesu gromadzenia materiału dowodowego. W wyniku pominięcia bezpośrednich badań skarżącego, braku jego wysłuchania oraz nie uwzględnienia wszystkich dokumentów, jego schorzenia ustalono w sposób nie pełny, zaś poprawne ich ustalenie powinno skutkować stwierdzeniem całkowitej niezdolności do służby i orzeczeniem o inwalidztwie. Pominęła rozpoznanie zasadnicze z karty informacyjnej Zakładu Opieki Szpitalnej w [...] (poz. [...]) – odwarstwienie siatkówki z przedarciem, przedarciowe odwarstwienie siatkówki oka lewego. Pominęła również okoliczność, że zastosowaną metodą leczenia było wgłobienie od zewnątrz ściany gałki ocznej za pomocą plomby z gąbki silikonowej, co miało na celu zablokowanie przedarcia/otworu siatkówki i blokowania kolejnych krwotoków do ciałka szklistego oka. Metoda ta jednak nie zniosła skutków opisanego wyżej schorzenia. Rozpoznanie organu odwoławczego rozmija się w tym zakresie z rozpoznaniem klinicznym widniejącym na karcie informacyjnej leczenia szpitalnego. Pominięto kartę z wizyty ambulatoryjnej u lekarza specjalisty okulistyki, na której widniało prawidłowe rozpoznanie i zalecenia lekarskie.
Ponadto CKL nie dokonała ze skarżącym wywiadu, w ramach którego ustalono by, w jaki sposób opisane schorzenie wpływa na jego codzienne funkcjonowanie. Wpływ ten jest znaczący. Skarżący jest zmuszony prowadzić oszczędny tryb życia, co w praktyce uniemożliwia pełnienie służby. Komisja nie przytoczyła też przesłanek zanegowania charakterystyki warunków służby, którą DIAS zamieścił w dokumentach przesłanych wraz z wnioskiem do RKL. W dokumentach tych znajduje się dokument o nazwie Przebieg Służby - starszy aspirant K. D., w którym wyszczególniono miejsca służby w okresie od dnia [...] września 1999 r. do jej zakończenia.
Zdaniem skarżącego CKL uzasadniła swoje stanowisko w sposób ogólny i lakoniczny. Uzasadnienie orzeczenia winno w sposób logiczny i przekonujący wyjaśniać dlaczego skarżącego uznano za zdolnego do służby z ograniczeniem. Ani skarżący, ani sąd, nie dysponują wiedzą medyczną, która należy do kategorii
wiadomości specjalnych. Uzasadnienie powinno być sporządzone tak, aby
można było dokonać pełnej oceny rozstrzygnięcia. W przeciwnym razie,
tak jak w niniejszej sprawie, orzeczenie wymyka się spod kontroli. Jest to
również istotne ze względu na brak pogłębionej analizy argumentów
wyrażonych przez skarżącego w odwołaniu. Uważa, że uchybienie w postaci braków należytego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, co w konsekwencji winno spowodować uchylenie spornego orzeczenia CKL oraz zobowiązanie tego organu do wzięcia pod uwagę przy ponownym rozpoznawaniu sprawy koniecznych elementów decyzji administracyjnej, a w szczególności
uzasadnienia faktycznego i prawnego, pozwalającego w wypadku wniesienia przez stronę odwołania, a potem ewentualnie skargi do sądu administracyjnego, na pełną kontrolę jej legalności. Brak uzasadnienia utrudnia dokonanie prawidłowej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, jako organu odwoławczego, w sposób niepełny odnosi się do podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów, podczas gdy na organie odwoławczym ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu argumentów strony.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga na orzeczenie CKL z dnia [...] kwietnia 2021 r. w zakresie dotyczącym określenia inwalidztwa oraz związku stwierdzonych schorzeń ze służbą jest niedopuszczalna i w tym zakresie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwana dalej: p.p.s.a.), bowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r., sygn. OSK 1203/04, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalnych lub rentowych. Tego rodzaju orzeczenia są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 września 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1116/17, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 108/17).
Zaskarżone orzeczenie wydane zostało m.in. w zakresie nie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby w dniu [...] czerwca 2020 r. za inwalidę, jak również ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą. Oznacza to, że wydane w niniejszej sprawie - w tym zakresie - orzeczenie należy do grupy orzeczeń niepodlegających kontroli sądów administracyjnych.
Z tych przyczyn Sąd za niedopuszczalną uznał skargę na zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej związku poszczególnych chorób i ułomności ze służbą oraz określenia inwalidztwa.
Uznając natomiast za dopuszczalną skargę na orzeczenie CKL w zakresie dotyczącym określenia zdolności do służby w Służbie Celno-Skarbowej, Sąd stwierdził, że skarga w tej części nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, zwana dalej: u.KAS) o zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza, do pełnienia służby, orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, o których mowa w ustawie z dnia [...] listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Podstawę zaskarżonego orzeczenia – w objętym kontrolą Sądu zakresie -stanowiły przepisy ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych i rozporządzenia z 13 kwietnia 2017 r. (w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej) wydanego na podstawie art. 207 ust. 8 u.KAS.
Zgodnie z art. 6 u.k.l. zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria A – "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo, że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria B – "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną i uniemożliwiają mu pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na innym stanowisku; 3) kategoria C – "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby.
Zaznaczyć należy, że kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jego badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z obowiązującymi w tym względzie przepisami, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w ustawie o komisjach lekarskich i rozporządzeniu wykonawczym z 13 kwietnia 2017 r., które reguluje tryb postępowania przed komisjami lekarskimi. Regulacja ta ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory k.p.a. Sąd, zatem nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań, a tym samym weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z tego punktu widzenia. Sąd natomiast kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego, obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji.
Zdaniem Sądu CKL wydając orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2021 r., którym uchyliła orzeczenie RKL w całości i wydała nowe orzeczenie, działała zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 2 u.k.l.
Z akt sprawy jak i uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika, iż rozpoznanie poszczególnych schorzeń u skarżącego poprzedziła analiza dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej zgromadzonej przez organ I instancji i przedstawionej przez skarżącego (dokumentacji z leczenia szpitalnego, w tym wyników badań i przeprowadzonej diagnostyki), a także dokumentów kadrowych przedłożonych przez DIAS. CKL oprócz stwierdzonego przez RKL schorzenia - stan po leczeniu laserowym oka lewego z powodu odwarstwienia z przedarciem siatkówki i wszczepie segmentowym zewnątrzgałkowym w przebiegu zwyrodnienia siatkówki centralnej tego oka (§ 12 p. 4 r. 5 kat. B); wskazała również na przebyty uraz stawu skokowego prawego z utrzymującą się przewlekłą niestabilnością (§ 61 p. 2 r. 5
kat. B).
Kwalifikacja stanu zdrowia skarżącego znajduje uzasadnienie w załączniku do rozporządzenia z 13 kwietnia 2017 r., w którym ujęto powyższe schorzenia i zaliczono do kategorii B/C, tj. zdolny do służby z ograniczeniem lub niezdolny do służby.
Skarżący w swej skardze zakwestionował wydanie orzeczenia zaocznie, a więc z pominięciem prowadzenia w postępowaniu orzeczniczym jego bezpośredniego badania. Wskazać w tym zakresie trzeba, iż wydanie orzeczenia zaocznie nie stanowi przeszkody orzekania i jest dopuszczalne. Z powodu występowania na terenie Polski stanu epidemii i zagrożenia epidemiologicznego, organ mógł właśnie w taki sposób procedować. Ponadto Sąd nie ma możliwości dokonania oceny, czy w zakresie konkretnego rozpoznania konieczne było bezpośrednie badanie skarżącego. Decyzja w tym przedmiocie należy bowiem do lekarzy i specjalistów z określonych dziedzin medycyny i uzależniona jest od ich wiedzy specjalistycznej, której Sąd nie posiada.
Zauważyć też trzeba, iż na podstawie znajdujących się w aktach niniejszej sprawy dokumentów medycznych organ odwoławczy stwierdził, iż według wiedzy medycznej schorzenie okulistyczne rozpoznane u skarżącego nie wynikało z przczyn przez niego podnoszonych, nie miało związku z warunkami jego służby. Sąd nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań lekarskich, czyli weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych skarżącego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny (rozpoznania) w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań celem weryfikacji dotychczasowych. Są to wyłączne kompetencje komisji lekarskich. Sąd administracyjny kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby była słuszna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest ustalony stan faktyczny i dowody zgromadzone w postępowaniu przed organem administracji. Tak więc powyższe rozpoznanie i jego kwalifikacja pozostaje poza kontrolą sądową.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że CKL prawidłowo przeprowadziła postępowanie orzecznicze, biorąc pod uwagę wszystkie istotne okoliczności w sprawie. Zebrana zaś dokumentacja była wystarczająca do należytego rozstrzygnięcia sprawy, a wynik sprawy został w logiczny i przekonywujący sposób uzasadniony.
W kontekście powyższych ustaleń za niezasadne uznać należy podniesione w skardze zarzuty.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę w pozostałym zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło