II SA/Wa 2661/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi R. P. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] maja 2021 r. nr [... w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. zasądza od Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych na rzecz skarżącego R. P. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (CKL), orzeczeniem z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Pana R. P. (skarżący) od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w O. (RKL) o nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 398; dalej ustawa o komisjach lekarskich), uchyliła w części zaskarżone orzeczenie, jednocześnie wydała orzeczenie własne o niezdolności kandydata do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Komisja wydała orzeczenie na podstawie dokumentacji orzeczniczej zgromadzonej przez [...] Rejonową Komisję Lekarską w O. oraz badania własnego. Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżący został skierowany na komisję lekarską celem ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby w Państwowej Straży Pożarnej. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w O. (RKL) orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2020 r. o nr [...] uznała skarżącego za niezdolnego do służby w Państwowej Straży Pożarnej. W rozpoznaniu wskazano na: - skrzywienie i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte nieupośledzające sprawności ustroju - co zostało wymienione w wykazie chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz, U. 2018. 2035). w § 63 p. 1, rub. 7, kat. N; - biodro [...] bez ograniczenia sprawności kończyny - bez §; - niepełny blok [...] odnogi pęczka Hisa - bez §. Skarżący odwołała się od powyższego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu wskazanego na wstępie orzeczenia CKL wskazała, że po analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej RKL uznała kandydata za niezdolnego do służby z powodu stwierdzenia skrzywienia kręgosłupa ze zwężeniem tarcz międzykręgowych [...]. Orzekany odwołał się od decyzji komisji rejonowej do Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych Składu Orzekającego w G. W swoim obszernym odwołaniu polemizował z decyzją komisji rejonowej. Uznał rozstrzygnięcie komisji pierwszej instancji za niesłuszne. R. P. został poddany badanu w trybie odwołania w siedzibie CKL w dniu [...] maja 2021 r. W badaniu podmiotowym nie zgłaszał dolegliwości. W trakcie badania przedmiotowego z odchyleń od normy stwierdzono [...] skrzywienie kręgosłupa [...], z asymetrią [...] i wcięć [...]. W badaniu radiologicznym kręgosłupa z [...] października 2020 r. opisano: zgięcie [...] w [...] kręgosłupa odcinka [...] z zaznaczoną rotacją wzdłuż osi długiej i asymetrycznym zwężeniem tarcz międzykręgowych, zwężenie tarczy międzykręgowej [...]. CKL wskazała, że na pełną ocenę stanu zdrowia kandydata składają się: badanie podmiotowe, przedmiotowe oraz wyniki badań dodatkowych. W ocenie CKL ocena stanu zdrowia kandydata przeczy istnieniu pełnego zdrowia i sprawności organizmu na co wskazuje skrzywienie i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte nieupośledzające sprawności ustroju - co zostało wymienione w wykazie chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby zawartym w rozporządzeniu z dnia 11 października 2018 r. w § 63 p. 1, rub. 7, kat. N. Zdaniem CKL służba w PSP wymaga pełnej sprawności psychofizycznej, a w szczególności sprawności kręgosłupa i obwodowego narządu ruchu, często podejmowania natychmiastowego ciężkich zadań fizycznych. CKL podkreśliła, że istniejące już zmiany dotyczące kręgosłupa będą się nasilać. We wszelkich wadach, zarówno wrodzonych i jak i nabytych, szczególnie dotyczących narządu ruchu z towarzyszącymi obciążeniami zawodowymi bez systematycznej rehabilitacji, postęp zmian zwyrodnieniowych będzie zdecydowanie szybszy. CKL uznała R. P. za niezdolnego do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Na podstawie art. 47 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 398) uchylono zaskarżone orzeczenie, jednocześnie decydując o wydaniu niniejszego orzeczenia własnego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 39 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 47 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 398, zwanej dalej "Ustawą") poprzez zaniechanie szczegółowego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia w istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy zakresie i poprzestanie wyłącznie na wskazaniu potencjalnych przyszłych komplikacji zdrowotnych, jakie mogą być udziałem skarżącego, bez jednoczesnego wskazania, z jakich konkretnie przyczyn, istniejących aktualnie, uzasadnione jest przyjęcie, że skarżący jest niezdolny do służby w PSP w sytuacji, gdy zdiagnozowane u niego schorzenie w świetle obowiązujących przepisów uprawnia także do uznania go za zdolnego do służby. Domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżonym orzeczeniem CKL uchyliła w części orzeczenie RKL i wydała w tym zakresie orzeczenie własne. Powielając dokonaną przez RKL kwalifikację R. P. jako niezdolnego do służby w Państwowej Straży Pożarnej (z zastrzeżeniem odmiennego opisu schorzenia powodującego tą niezdolność bez zmiany kwalifikacji prawnej). Zdaniem skarżącego brak szczegółowego uzasadnienia wydanego w sprawie orzeczenia, co ma istotne znaczenie w sprawie, zwłaszcza wobec faktu, iż w świetle zapisów zawartych w § 63 pkt 1 rubryka 7 załącznika do Rozporządzenia w przypadku schorzenia zdiagnozowanego u skarżącego możliwe jest uznanie go zarówno za zdolnego, jak i niezdolnego do służby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. W sprawie jest bezsporne, że zarówno Centralna Komisja Lekarska, jak i Rejonowa Komisja Lekarska ustaliły u skarżącego następujące rozpoznanie § 63 p. 1 rub. 7 kat. "N" – rozporządzenia z dnia 11 października 2018 r. aczkolwiek rozpoznanie to zostało odmiennie opisane przez obie komisje. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1822 |ze zm.), zdolność fizyczną i psychiczna kandydata do służby m.in. w Straży Pożarnej ustala się przez zaliczenie do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria Z – "zdolny", która oznacza, że stan zdrowia kandydata nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby, 2) kategoria N – "niezdolny", która oznacza, że stwierdzone choroby lub ułomności uniemożliwiają kandydatowi pełnienie służby. Obie Komisje uznały skarżącego (kandydata do służby w Państwowej Straży Pożarnej) za niezdolnego do służby wskazując, na § 63 p. 1 rub. 7 - rozporządzenia z dnia 11 października 2018 r.. Powołany przez organy § 63 p. 1 rub. 7 kat. "N" - rozporządzenia z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu, jako choroby i ułomności, na podstawie których wydawane zostały orzeczenia wobec skarżącego, wskazuje na skrzywienie i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte nieupośledzające sprawności ustroju, czyli opis zastosowany prawidłowo przez CKL. W rubryce nr 7 § 63 p. 1 tego rozporządzenia (obejmującej m.in. kandydatów do służby w Państwowej Straży Pożarnej) dotyczącej oznaczenia kategorii zdolności do służby określił tego rodzaju ułomności jako: "Z/N". Istnieje zatem możliwość, co słusznie zauważył skarżący, uznania w takim przypadku kandydata za zdolnego jak i za niezdolnego do służby. Zgodnie z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich, w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Jak wskazuje natomiast art. 39 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich, orzeczenie komisji lekarskiej zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Orzeczenie rejonowej komisji lekarskiej doręcza się niezwłocznie na piśmie wraz z uzasadnieniem osobie badanej albo osobie zainteresowanej oraz podmiotowi kierującemu do komisji lekarskiej (art. 41 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich). Ustawa nie precyzuje, jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie orzeczenia komisji lekarskiej, poza stwierdzeniem, że powyższe orzeczenia uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 5 ustawy). Uwzględniając, że ustawodawca w art. 4 ustawy o komisjach lekarskich postanowił, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy k.p.a., należy wywieść, że uzasadnienie faktyczne orzeczenia komisji lekarskich, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 243/16). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie warunki te nie zostały spełnione. CKL w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia odwołała się do dokumentacji medyczno- orzeczniczej zgromadzonej w postępowaniu, z której wynikał rodzaj schorzenia skarżącego, jednak nie wyjaśniła dlaczego wobec skarżącego orzeczono kategorię niezdolny do służby w sytuacji, gdy przy tym samym schorzeniu może być orzeczona kategoria zdolny do służby. Niezależnie od powyższego w tym miejscu wskazać należy, że powyższa decyzja ma charakter uznaniowy, co jest tym bardziej istotne, że przy rozpoznaniu skarżącego w pkt 1, przypisano temu schorzeniu kwalifikację z § 63 pkt 1 rub.7 cytowanego już wyżej rozporządzenia, w którym racjonalny ustawodawca wskazał "łamaną" kwalifikację "Z/N". Sąd nie neguje, że w takiej sytuacji to organ orzekający indywidualnie decyduje o określeniu zdolności, bądź niezdolności do służby, jednak wybór ten powinien być szczegółowo uzasadniony, aby nie doszło do wydania orzeczenia o charakterze dowolnym. Samo wskazanie na przyszłe ewentualne pogorszenie stanu zdrowia skarżącego nie uzasadnia w ocenie Sądu wyboru kategorii dokonanej przez CKL. W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego, decyzje uznaniowe podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych, bowiem kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia należności składkowych pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa. Warto jednak wskazać, że CKL, stosownie do art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., zobowiązana była ponadto wyjaśnić w sposób dokładny i jednoznaczny, dlaczego - przyjmując, że u skarżącego występuje dane schorzenie lub ułomność, o którym mowa w § 20 pkt 2 załącznika do ww. rozporządzenia - uznała, że kandydat do służby w Państwowej Straży Pożarnej jest niezdolny do jej wykonywania. W tym zakresie CKL powinna więc ustosunkować się do wszystkich przeprowadzonych w toku postępowania u skarżącego badań, jak również odnieść się w sposób należyty, zgodny z art. 8, art. 11 k.p.a. oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. do zastrzeżeń podnoszonych przez skarżącego w odołaniu. Podkreślenia bowiem wymaga, że sąd administracyjny nie dysponuje wiedzą specjalistyczną w zakresie medycyny, która pozwalałaby wyjaśnić przyczyny rozstrzygnięcia przyjęte przez CKL. Rozpoznając ponownie sprawę CKL wyjaśni dlaczego w stosunku do skarżącego przyjęła kategorię niezdolny do służby a nie zastosowała kategorii zdolny do służby. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 200 i 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.