II SA/Wa 2724/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2022 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzaju Sił Zbrojnych z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyznania odprawy oddala skargę Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych rozkazem personalnym nr [...] z [...] września 20202 r. zwolnił [...] M.K., pełniącego zawodową służbę wojskową w JW nr [...] w [...] z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy z dniem [...] lutego 2021 r. M.K. w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej przysługiwało uposażenie zasadnicze w kwocie 5.796 zł (wraz z dodatkiem za długoletnią służbę wojskową przyznaną żołnierzowi decyzją Dowódcy JW. nr [...] w [...] z [...] sierpnia 2020 r.). Dowódca JW nr [...] w [...] decyzją z [...] lutego 2021 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 83 ust. 1, art. 94 ust. 1 pkt 1 i ust. 5, art. 95 pkt 2 i pkt 3 w zw. z art. 83 ust. 2 pkt 2 i pkt 5, at. 97, art. 104 ust. 1, art. 111 pkt 9 lit a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 860 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., przyznał M.K. należności pieniężne w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, tj.1) odprawę w wysokości 50% kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego w ostatnim dniu pełnienia służby w kwocie 2.898,00 zł; 2) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w wymiarze 16 dni roboczych, w kwocie 4.215,20 zł; 3) dodatkowe uposażenie roczne w wysokości 1/12 uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym otrzymanego w roku kalendarzowym, za który uposażenie roczne przysługuje, w kwocie 966 zł. M.K. w piśmie z 6 marca 2021 r. złożył do Dowódcy Generalnego Rodzajów Sil Zbrojnych odwołanie od tej decyzji, w części dotyczącej przyznania odprawy (pkt 1). Odwołujący się zarzucił, że organ I instancji ustalając wysokość odprawy uwzględnił wyłącznie okres pełnienia przez niego służby wojskowej (2 lata, 10 miesięcy i 12 dni), pomijając, że bezpośrednio przed podjęciem służby wojskowej (w dniu [...] kwietnia 2018 r.) przez 12 lat, 7 miesięcy i 12 dni pełnił służbę w Policji. W związku z tym wniósł o przyznanie odprawy z uwzględnieniem wysługi lat w Policji. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych po rozpoznaniu odwołania M.K., decyzją z [...] maja 2021 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1 pkt 9, art. 94 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, utrzymał w mocy pkt 1 decyzji Dowódcy JW nr [...] w [...] z [...] lutego 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że z art. 94 ust. 1, ust. 3 i ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, że do okresu zawodowej służby wojskowej, od którego zależy wysokość odprawy, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanie czynnej służby wojskowej. Żołnierzami w czynnej służbie wojskowej są żołnierze zawodowi oraz żołnierze służby kandydackiej (art. 3 ust. 1 i art. 124 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Żołnierzami w czynnej służbie wojskowej są osoby, które odbywają lub pełnią: zasadniczą służbę wojskową; przeszkolenie wojskowe; terytorialną służbę wojskową; ćwiczenia wojskowe; służbę przygotowawczą; okresową służbę wojskową; służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny (art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, Dz.U. z 2021 r., poz. 372). Zgodnie z art. 17a ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, okresy służby w innych formacjach mundurowych zalicza się do okresów, od których są uzależnione uprawnienia wymienione w art. 62 ust. 4 (wymiar dodatkowego urlopu wypoczynkowego z tytuły wysługi lat) i art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy (wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową). W konkluzji Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych podzielił zapatrywanie organu I instancji, że do okresu pełnienia czynnej służby wojskowej nie zalicza się okresu pełnienia służby w Policji, nawet jeżeli poprzedzał on bezpośrednio zawodową służbę wojskową. Z tego wynika, w ocenie organu odwoławczego, że Dowódca JW nr [...] w [...] ustalił M.K. wymiar odprawy w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej w sposób prawidłowy (50% uposażenia przysługującego żołnierzowi w ostatnim dniu pełnienia służby). M.K. w piśmie w 13 czerwca 2021 r. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie opisaną decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z [...] maja 2021 r., domagając się "ponownego przeliczenia" wysokości odprawy, z uwzględnieniem 12 lat, 7 miesięcy i 12 dni służby w Policji. Skarżący podał, że każda z "instytucji", w których pełnił służbę "uchyla się" od zapłaty odprawy za okres służby w Policji (Komendant Miejski Policji w [...] decyzją z [...] maja 2021 r. wydaną na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy o Policji, odmówił mu wypłaty odprawy). M.K. podniósł, że byli żołnierze zawodowi, którzy przeszli z wojska do Policji, zachowali wszystkie przywileje, a zawodowa służba wojskowa jest w całości zaliczana do wysługi lat od której zależą uprawnienia do świadczeń policyjnych. Zasada ta nie działa na odwrót, co jest naruszeniem konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Skarżący wniósł, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 193 Konstytucji RP oraz art. 4 ustawy o TK skierował pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z Konstytucją. Dowódca Generalny Rodzajów Sil Zbrojnych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że art. 94 ust.3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zezwala na zaliczenie do okresu zawodowej służby wojskowej, od którego uzależniona jest wysokość odprawy z tytułu zwolnienia ze służby, tylko okresów pełnienia nieprzerwanie czynnej służby wojskowej. Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie zawiera przepisów odpowiadających treści art. 115 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2021 r., poz. 1882), w myśl którego przy ustalaniu wysokości odprawy uwzględnia się również okresy nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, jeżeli bezpośrednio po zwolnieniu z tej służby żołnierz został przyjęty do służby w Policji i nie otrzymał odprawy z tytułu poprzednio pełnionej służby. Organ dodał, że skarżący po zwolnieniu z Policji nie otrzymał odprawy, bowiem stosownie do art. 118 ustawy o Policji, odprawa nie przysługuje policjantowi, który bezpośrednio po zwolnieniu ze służby został przyjęty do zawodowej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga M.K. jest nieuzasadniona. W kontrolowanej przez Sąd decyzji z [...] maja 2021 r. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych podzielił zapatrywanie organu I instancji (Dowódcy JW nr [...] w [...]), że do stażu służby, od którego zależy wysokość odprawy z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, nie wlicza się okresu służby w Policji pełnionej bezpośrednio przed powołaniem do służby wojskowej. Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe, ponieważ znajduje oparcie w art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Powołany przepis stanowi, że do okresu zawodowej służby wojskowej zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem okresów zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania, chyba że prawomocnym orzeczeniem postępowanie karne lub dyscyplinarne, będące przyczyną zawieszenia lub aresztowania, zostało umorzone bądź żołnierz został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że ustalenie prawa i wysokości odprawy żołnierzowi zawodowemu uzależnione jest od długości pełnienia przez niego czynnej służby wojskowej. Znajduje to potwierdzenie w art. 17a ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w myśl którego okresy służby w formacjach, Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Urzędu Ochrony Państwa, zalicza się jedynie do okresów, od których są uzależnione uprawnienia do dodatkowego urlopu wypoczynkowego oraz dodatku za długoletnią służbę wojskową. Przepisu tego nie można interpretować rozszerzająco i stosować do innych uprawnień, w tym do odprawy z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Z treści skargi wynika, że skarżący dopatruje się nierównego traktowania, wskazując, że osoby, które "przeszły" ze służby wojskowej do Policji, "zachowały" dotychczasowy staż służby. Z przepisu art. 115 ustawy o Policji wynika, że przy ustalaniu wysokości odprawy uwzględnia się również okresy nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, jeżeli bezpośrednio po zwolnieniu z tej służby żołnierz został przyjęty do służby w Policji i nie otrzymał odprawy z tytułu poprzednio pełnionej służby (ust. 2), przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku podjęcia służby w Policji po zwolnieniu ze służby w innych służbach, w których przysługują świadczenia tego rodzaju (ust.3). Stosownie do art. 118 ustawy o Policji, odprawa nie przysługuje policjantowi, który bezpośrednio po zwolnieniu ze służby został przyjęty do zawodowej służby wojskowej lub do innej służby, w której przysługuje prawo do takich świadczeń. Równość jest pochodną, konkretyzacją sprawiedliwości, a więc równe traktowanie jest niejako z definicji sprawiedliwe. Należy jednak podkreślić, że równe traktowanie nie oznacza równości bezwzględnej, absolutnej. W orzecznictwie (w szczególności Trybunału Konstytucyjnego) i w doktrynie prawniczej nie budzi wątpliwości teza, że jednakowo należy traktować osoby należące do tej samej kategorii, tzn. posiadające te same lub podobne cechy istotne (tzw. relewantne). Zasady równego traktowania nie naruszają też pewne uprzywilejowania jednych w stosunku do drugich, jeżeli są uzasadnione jakimiś obiektywnie uzasadnionymi celami, a więc nie są dyskryminujące lecz jedynie różnicujące (por. wyrok TK z 18 lutego 2014 r, sygn. akt U 2/12, OTK-A 2014/2/12, wyrok z dnia 9 marca 1988 r., U. 7/87, OTK 1988 Nr 1, poz. 1; wyrok z dnia 3 marca 1987 r., P. 2/87, OTK 1987 Nr 1, poz. 2; PiP 1987 nr 10, s. 173, wyrok z dnia 28 listopada 1995 r., K 17/95, OTK 1995 Nr 3, poz. 18; Przegląd Sejmowy 1996 nr 1, s. 265 z glosą J. Górala). Najkrócej rzecz ujmując, według Trybunału Konstytucyjnego, rozumowanie na temat równości w prawie sprowadza się do oceny przyjęcia danego kryterium klasyfikacji za uzasadnione i sprawiedliwe (uzasadnienie orzeczenia z dnia 24 października 1989 r., K 6/89, OTK 1989 Nr 1, poz. 7; PiP 1991 nr 1, s. 106 z glosą H. Pławuckiej). Zdaniem Sądu, opisane zróżnicowanie, występujące w poszczególnych uregulowaniach ustawowych, nie świadczy o nierównym traktowaniu, skoro regulacje te dotyczą odrębnych grup zawodowych, a nie osób charakteryzujących się wspólną istotną cechą relewantną. Ukształtowanie systemu świadczeń dla poszczególnych służb mundurowych leży w gestii ustawodawcy. Tak więc w zakresie ustalania prawa i wysokości odprawy, żołnierze zawodowi i policjanci korzystają z rozłącznych przepisów ustawowych, a rozłączność ta wyklucza możliwość posiłkowania się w analizowanej sprawie regulacjami pragmatyki poszczególnych służb. Zatem w świetle powyższych rozważań podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, określającego zasadę równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji, uznać należało za nieuzasadniony. Nie jest bowiem tak, że różne podmioty (funkcjonariusze i wojskowi) w zakresie prawa do odprawy powinni zostać potraktowani identycznie. Na marginesie można dodać, że na powyższe stanowisko nie ma wpływu przepis art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz.U. z 2020 r., poz. 520), w myśl którego jako równorzędne ze służbą wojskową w Wojsku Polskim traktuje się okresy służby uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury policyjnej. Rozwiązanie to działa również w przeciwnym kierunku, o czym świadczy art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2020 r., poz. 723). Użyty w tym przepisie zwrot "jako równorzędne ze służbą wojskową w Wojsku Polskim traktuje się okresy służby uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury policyjnej" wytycza jasne granice przedmiotowe i podmiotowe. Oznacza to, że żołnierz w ramach wymogów stażowych uprawniających do świadczenia może legitymować się okresem służby w Policji, jednak tylko "uwzględnianym przy ustaleniu prawa do emerytury policyjnej" (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2017 r., II UK 190/16, LEX nr 2323654 oraz z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt II UK 281/18, LEX nr 3149786). W konkluzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że organy prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jak i przepisy ustawy o Policji zawierają rozłączne przepisy ustawowe. Zróżnicowanie to nie stanowi naruszenia zasady równości obywateli wobec prawa, bowiem odnosi się do różnych grup zawodowych. Przepis art. 94 ust. 1-3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w sposób całościowy reguluje uprawnienia zwalnianych żołnierzy zawodowych w zakresie przyznawania im odpraw, co oznacza, że nie można go interpretować łącznie z art. 17a ust. 4 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 21 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1628/19, LEX nr 3007521). Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję w zakresie wykraczającym poza granice wyznaczone zarzutami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2022 r., poz. 329), stwierdził, że nie ma podstaw do jej uchylenia lub orzeczenia o nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany uwzględnić z urzędu. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 powołanej ustawy, oddalił skargę M.K. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z [...] maja 2021 r.