II SA/Wa 2776/11

WyrokWSA w Warszawie2012-04-18

Skład orzekający: Jacek Fronczyk, Waldemar Śledzik, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uchylenia kary upomnienia na piśmie w postępowaniu dyscyplinarnym strażaka, organ dyscyplinarny ma obowiązek rozstrzygnąć o kosztach obrony z wyboru, stosując odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku uchylenia kary upomnienia na piśmie w postępowaniu dyscyplinarnym strażaka, organ dyscyplinarny ma obowiązek rozstrzygnąć o kosztach obrony z wyboru, stosując odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, zwłaszcza gdy przepisy ustawy o Państwowej Straży Pożarnej nie regulują tej kwestii. Brak takiego rozstrzygnięcia stanowi podstawę do uchylenia postanowienia organu odwoławczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P.S. na postanowienie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wypłaty kosztów wynagrodzenia i pełnomocnictwa. Wcześniejsze postępowanie zostało zainicjowane po uchyleniu przez organ pierwszej instancji kary upomnienia na piśmie. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu postępowania karnego oraz ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji, określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, zasądza od Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty kosztów wynagrodzenia i pełnomocnictwa 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego P. S. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 371/11, uchylił zarządzenie Przewodniczącego Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zarządzenia w sprawie odmowy przyjęcia zażalenia od postanowienia Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej [...]. Sąd określił, że zaskarżone zarządzenie nie podlega wykonaniu w całości. Sąd w uzasadnieniu wyroku podał m. in., że Przewodniczący Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej przedmiotowym zarządzeniem odmówił przyjęcia zażalenia P. S. na postanowienie Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] lutego 2010 r., sygn. akt [...], odmawiające wypłaty kosztów wynagrodzenia i pełnomocnictwa. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętej w dniu 10 stycznia 2011 r. w składzie 7 sędziów sygn. akt I OPS 4/10, Sąd przesądził, że "postępowanie wszczęte przed właściwą komisją dyscyplinarną na podstawie art. 118 ust. 2 o Państwowej Straży Pożarnej jest postępowaniem dyscyplinarnym i na orzeczenie kończące to postępowanie w drugiej instancji stronie służy skarga do sądu administracyjnego zgodnie z art. 124n tej ustawy". W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że Przewodniczący Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej dokonał błędnej wykładni art. 118 ust. 2 w zw. z art. 124f przedmiotowej ustawy, przez co nieprawidłowo zastosował art. 429 § 1 Kpk w zw. z art. 124n ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i odmówił przyjęcia zażalenia na postanowienie Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Państwowej Straży Pożarnej [...] w przedmiocie przyznania kosztów obrony (art. 124g ust. 1a ustawy o Państwowej Straży Pożarnej). Tym samym, Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej będzie zobowiązana rozpatrzyć zażalenie wniesione od postanowienia Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] lutego 2010 r. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej, wykonując powyżej określony wyrok, w dniu [...] września 2011 r. wydała postanowienie, sygn. akt [...], którym utrzymała w mocy postanowienie Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] lutego 2010 r. w sprawie odmowy wypłaty kosztów wynagrodzenia i pełnomocnictwa. Ponadto organ odwoławczy kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa. Postanowienie organu II instancji zostało wydane na podstawie art. 437 § 1 Kpk. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podał m.in., że organ pierwszej instancji w orzeczeniu z dnia [...] grudnia 2009 r. uchylił karę upomnienia na piśmie, nie zaś uniewinnił lub też nie umorzył postępowania. Na podstawie art. 124n ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, w sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy Kpk. Art. 626 § 3 Kpk stanowi, że w przedmiocie kosztów służy zażalenie, jeśli nie wniesiono apelacji. Zażalenie nie zostało złożone, a tym samym organ pierwszej instancji, na podstawie art. 626 § 3 Kpk, nie mógł orzec odmiennie od treści zaskarżonego postanowienia Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] lutego 2010 r. Postanowienie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono, że postanowienia zostały wydane z naruszeniem art. 616, art. 626 i art. 632 Kpk w zw. z art. 124g pkt 1a i 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Podnosząc te zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień, zasądzenie kosztów postępowania przed komisjami dyscyplinarnymi i Sądem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. W świetle powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 118 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 68 z późn. zm.), za przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi, nieuzasadniające wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, przełożony dyscyplinarny może wymierzyć karę upomnienia na piśmie (...). Od kary upomnienia wymierzonej przez przełożonego dyscyplinarnego przysługuje odwołanie do właściwej komisji dyscyplinarnej. W takim przypadku, komisja nie może orzec na niekorzyść ukaranego. Skarżący, po wyroku, skorzystał z przysługującego mu prawa i zaskarżył postanowienie komisji dyscyplinarnej przy organie pierwszej instancji, która orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2009 r. uchyliła karę upomnienia na piśmie i kosztami postępowania obciążyła Skarb Państwa. W tym miejscu należy wskazać, że organ w jego uzasadnieniu podał, że "biorąc pod uwagę brak dowodów winy obwinionego, a także dotychczasową 20 - letnią służbę obwinionego na różnych stanowiskach służbowych, wielokrotnie nagradzaną, komisja orzeka jak w sentencji". Zgodnie z art. 124g ust. 1a i 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, koszty obrońcy z wyboru ponosi obwiniony. W razie uniewinnienia albo umorzenia postępowania o kosztach obrony rozstrzyga komisja dyscyplinarna. Do ustalenia kosztów postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach sądowych w sprawach karnych. Natomiast art. 124n powołanej powyżej ustawy stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale, w zakresie postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z analizy powyżej przytoczonych przepisów wynika, że przepisy Kpk będą miały zastosowanie (odpowiednio), gdy sprawy nie są uregulowane w rozdziale 11 – Odpowiedzialność dyscyplinarna strażaków. Przepisy zamieszczone w tym rozdziale nie regulują sytuacji dotyczącej zmiany orzeczenia dyscyplinarnego, a tym samym w przypadkach zmiany takiego orzeczenia organ powinien zastosować rozstrzygnięcie przewidziane w Kpk. Takie rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie zostało wydane, co oznacza, że brak było podstawy do wydania postanowienia o odmowie wypłaty żądanego świadczenia pieniężnego związanego z opłaceniem pełnomocnika z wyboru i udzielonego mu pełnomocnictwa. Rozpoznając ponownie sprawę, organ zobowiązany jest do wyjaśnienia, czy zaistniały przesłanki określone w art. 124g pkt 1a ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, a w przypadku uznania, że zachodzą podstawy do stosowania Kpk, to organ zobowiązany jest do rozważenia kwestii związanych z kosztami postępowania dyscyplinarnego, kosztami procesu, kosztami sądowymi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło