II SA/Wa 2788/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. O. na uchwałę Rady Dzielnicy [...] z dnia[...] grudnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie wyboru Burmistrza Dzielnicy [...] postanawia: odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Pismem z 25 marca 2021 r. M. O. (dalej: "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Dzielnicy [...] z [...] grudnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie wyboru Burmistrza Dzielnicy [...], zwanej dalej "Uchwałą". Skarżący stwierdził, że Uchwała narusza jego interes prawny, interes prawny ogółu mieszkańców i innych podmiotów. W treści skargi zarzucił naruszenie art. 1, art. 2, art. 7, art. 8, art. 16, art. 32, art. 171 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1 z dnia 14 grudnia 2007 r.), art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.) oraz art. 1 Protokołu 12 do wskazanej Konwencji, podpisanego w Rzymie dnia 4 listopada 2000 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, jako wniesionej przez podmiot nieposiadający do tego legitymacji. Organ wskazał, że Skarżący nie wykazał związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a kwestionowanym aktem - skutkującym naruszeniem jego interesu prawnego. W dodatkowym piśmie procesowym z 6 maja 2022 r. Skarżący podniósł, ze kwestia wyboru burmistrza dotyczy określonej jednostki samorządu terytorialnego, którą stanowią także jej mieszkańcy. Powołał też uzasadnienie wyroku składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2000 r. (sygn. akt OSA 2/22). Sąd zważył, co następuje: . Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - dalej: P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 (tj. inne niż akty prawa miejscowego), podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 559) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skuteczne wniesienie skargi w trybie przywołanego przepisu, umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje gdy skarżący wykaże, że ma interes prawny w zaskarżeniu aktu, a dalej, że jego interes prawny naruszono postanowieniami zaskarżonej uchwały. Ze sformułowania powyższego wynika, że wniesiona w powyższym zakresie skarga nie jest skargą powszechną (actio popularis), służącą każdemu, kto zarzuca wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego. Do jej wniesienia nie legitymuje stan zagrożenia naruszeniem prawa, ani nawet samo naruszenie prawa, bez wykazania związku tego naruszenia z sytuacją prawną skarżącego. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego. Interes prawny musi być nadto aktualny, a nie ewentualny. Poza tym, tak określony interes prawny musi być własny, osobisty, indywidualny, czyli nie można go wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie związki pomiędzy tymi podmiotami byłyby związkami o charakterze prawnym (por. J. Zimmermann, glosa do wyroku NSA z 2 lutego 1996 r. o sygn. akt IV SA 846/95, OSP 1997 r. nr 4, poz. 83A). • Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest norma prawa materialnego. Przez interes prawny, w przeciwieństwie dój interesu faktycznego, rozumie się przyznany przepisami prawa materialnego zakres uprawnień podmiotu, kształtujący jego sytuację prawną. Naruszenie tego interesu następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 205/09). Naruszenie interesu prawnego musi powodować dla strony skarżącej negatywne konsekwencje prawne. Z kolei, brak reguł ochrony w obowiązujących przepisach prawa powoduje, że określona osoba ma wyłącznie interes faktyczny. Znaczy to, że jest jedynie zainteresowana, aby zapadło korzystne dla niej rozstrzygnięcie w sprawie. W niniejszej sprawie Skarżący nie wykazał, aby Uchwała naruszała jego interes prawny lub uprawnienie, rozumiane w opisany wyżej sposób. W skardze artykułuje sprzeciw wobec Uchwały w zakresie wyboru Burmistrza Dzielnicy [...]. Nie jest możliwe wywiedzenie z uzasadnienia skargi negatywnego wpływu Uchwały na sferę materialnoprawną Skarżącego lub pozbawienia go jakiegokolwiek uprawnienia. Zarzuty skargi nie odnoszą się do jego konkretnej, 7 indywidualnej sytuacji prawnej. Nie ma wobec tego związku między Uchwałą, a jego własną, prawnie gwarantowaną, sytuacją. Powołane przez Skarżącego przepisy cechuje duży poziom ogólności sformułowań. Nie statuują one konkretnych praw procesowych - uprawnienia żądania kontroli wszelkich działań organów państwa (w tym organów samorządowych) przez dowolna osobę. Ponownie należy zaakcentować, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia musi być norma prawa materialnego, zaś naruszenie interesu następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony nowy obowiązek lub też zmieniony dotychczas istniejący. W okolicznościach niniejszej sprawy do takiej sytuacji nie doszło. Chybiona jest również dodatkowa argumentacja, jakoby z faktu zamieszkiwania w granicach określonej jednostki samorządu terytorialnego (tu pomocniczej - dzielnicy) można było wywodzić potencjalny interes dla zaskarżenia - każdego aktu, dotyczącego wyboru organów danej jednostki z uwagi na jego własne kompetencje na danym terenie. Można by to uznać wyłącznie za interes faktyczny, skoro brak jest reguły materialnoprawnej statuującej takie prawo. Oceny tej nie zmienia stanowisko wyrażone w wyroku o sygn. akt OSA 2/00, gdzie zaakcentowano zasadę kontroli legalności działania władz samorządowych. Nie wskazano jednak tam na powszechne uprawnienie do zaskarżania wszelkich aktów, wydawanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Skoro skarżący nie wykazał, że zaskarżony akt narusza jego konkretny, aktualny i realny interes prawny, skargę należy odrzucić jako niedopuszczalną. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 wspomnianej ustawy.