II SA/Wa 2805/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi K. T. na postanowienie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej na rzecz K. T. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w O., działając na podstawie § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 czerwca 1992 r. w sprawie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do strażaków (Dz. U. Nr 52, poz. 243), orzeczeniem z dnia [...] września 1994 r., orzekł, że K. T. jest winna dokonania w dniu [...] czerwca 1994 r. w dowodzie księgowym, jakim jest lista płacy, samowolnych poprawek na swoją korzyść i pobrania z kasy nienależnej jej kwoty [...] zł równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz wymierzył ww. karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, po rozpatrzeniu odwołania K. T. od ww. orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w O. z dnia [...] września 1994 r., orzeczeniem z dnia [...] października 1994 r. nr [...], wydanym na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 lit. b oraz § 26 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 czerwca 1992 r. w sprawie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 1992 r. Nr 52, poz. 243), postanowił utrzymać w mocy orzeczenie organu I instancji. K. T., reprezentowana przez pełnomocnika adw. L. C., pismem z dnia [...] listopada 2010 r. złożyła do Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej w W. wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego ostateczną decyzją Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 1994 r. nr [...]. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] oddaliła wniosek K. T. o wznowienie przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. T. na ww. postanowienie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], wyrokiem z dnia 12 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 349/11 uchylił zaskarżone postanowienie oraz orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd zgodził się z organem, że podniesione we wniosku zarzuty, kwestionujące prawidłowość przeprowadzonego w 1994 r. postępowania dyscyplinarnego, nie są przyczynami wznowieniowymi w rozumieniu powołanego przepisu. Sąd wskazał, że przedmiotem sprawy o wznowienie jest kwestia podstaw do wznowienia postępowania, a nie odpowiedzialności dyscyplinarnej. W postępowaniu tym nie jest dopuszczalne badanie prawidłowości oceny materiału dowodowego dokonanego przez organ dyscyplinarny. Postępowanie to nie służy też weryfikacji prawidłowości przebiegu postępowania dyscyplinarnego charakterystycznej dla zwykłego postępowania instancyjnego. Rzeczą organu jest ustalenie i rozstrzygnięcie, czy wyszły na jaw nowe okoliczności lub dowody, które mogą uzasadniać uniewinnienie lub wymierzenie kary łagodniejszej. Zdaniem Sądu, pełnych ustaleń w tym przedmiocie organ w istocie nie poczynił. W uzasadnieniu postanowienia oddalającego wniosek o wznowienie postępowania wskazano na postawiony skarżącej w postępowaniu dyscyplinarnym zarzut dokonania samowolnej zmiany przyznanych decyzją Komendanta 4 norm równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, na nienależnych 5 takich norm i pobranie nienależnej kwoty [...] (przed denominacją) złotych. Ponadto podano, iż w orzeczeniu z postępowania dyscyplinarnego Komendant Wojewódzki PSP dodatkowo zarzucił obwinionej popełnienie przestępstwa określonego w kk. W związku z tym Sąd zauważył, iż w orzeczeniu dyscyplinarnym z dnia [...] września 1994 r. został przypisany obwinionej czyn polegający na dokonaniu samowolnych poprawek na liście płac i pobrania z kasy nienależnej jej kwoty [...] zł (uznano, że jest winną tego właśnie czynu). W uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego podniesiono m.in., że czyn ten także nosi znamiona przestępstwa określonego w przepisach Kodeksu karnego. WSA podniósł, iż bezspornym jest, że badając sprawę w tym aspekcie, Prokurator Wojewódzki w O. postanowieniem z dnia [...] stycznia 1997 r. zmienił postanowienie Prokuratora Rejonowego w O. z dnia [...] października 1996 r. i umorzył prowadzone przeciwko K. T. dochodzenie dot. zagarnięcia mienia i sfałszowania dokumentu na podstawie art. 11 pkt 1 kpk. W ocenie WSA w Warszawie, organ zasadnie stwierdził, iż fakt ten nie miał znaczenia dla dyscyplinarnej odpowiedzialności obwinionej, jednakże nie ocenił, czy te nowe okoliczności, które wyszły na jaw po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego, mogły mieć wpływ na wymiar orzeczonej w postępowaniu dyscyplinarnym kary. Sąd uznał, że postanowienie organu jest zatem przedwczesne i podlega uchyleniu i zobowiązał organ do uwzględnienia poczynionych przez Sąd uwag. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej w W., po rozpoznaniu wniosku K. T. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego decyzją Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 1994 r. nr [...] oraz po uwzględnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 349/11, postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. nr [...] oddaliła wniosek K. T. o wznowienie przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego. W uzasadnieniu Odwoławcza Komisja wyjaśniła, że podniesione we wniosku o wznowienie postępowania zarzuty, kwestionujące prawidłowość przeprowadzonego w 1994 r. postępowania dyscyplinarnego, nie są przyczynami wznowieniowymi w rozumieniu art. 124 k ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Odwoławcza Komisja wskazała, że przez pojęcie "nowe okoliczność lub dowody" użyte w tym przepisie należy rozumieć tylko takie, które nie były znane komisji I instancji ani II instancji przed wydaniem prawomocnego orzeczenia. Z tego przepisu wynika, że rozpoznawanie wniosku o wznowienie postępowania na tej podstawie ogranicza się wyłącznie do badania, czy po uprawomocnieniu się orzeczenia ujawniły się nowe okoliczności i dowody, które wskazują na oczywistą lub wysoce prawdopodobną błędność orzeczenia zaskarżonego wnioskiem o wznowienie, czyli zachodzi co najmniej wysokie prawdopodobieństwo, że obwiniona pomimo przypisania jej popełnienia przewinienia dyscyplinarnego nie popełniła tego przewinienia albo czyn ten nie stanowił naruszenia dyscypliny służbowej albo nie podlegał karze. To prawdopodobieństwo powinno wynikać z nowych okoliczności lub dowodów ujawnionych po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego, które nie były znane organom dyscyplinarnym I i II instancji w chwili orzekania, ale istniały w tej właśnie chwili. Zdaniem Odwoławczej Komisji, fakty wskazane we wniosku o wznowienie postępowania w pkt 1-6 nie są przyczynami wznowieniowymi, o których mowa w art. 124 k ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, gdyż dotyczą one albo faktów i okoliczności, które były znane i były przedmiotem rozważań zarówno organu dyscyplinarnego I, jak i II instancji albo faktów i okoliczności, które zaistniały po uprawomocnieniu się orzeczenia, w stosunku do którego wniesiono wniosek o wznowienie postępowania. Pismem z dnia 23 listopada 2011 r. K. T., reprezentowana przez pełnomocnika adw. L. C., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...], wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 124 k ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. bezpodstawne uznanie, iż nie wyszły na jaw nowe okoliczności lub dowody, które mogą uzasadniać uniewinnienie lub wymierzenie kary łagodniejszej w niniejszej sprawie; bezpodstawne uznanie, iż orzeczenia prokuratorskie, wskazane we wniosku o wznowienie postępowania, nie miały żadnego wpływu na ocenę orzeczeń dyscyplinarnych oraz tok postępowania dyscyplinarnego (jego prawidłowe przeprowadzenie) i nie stanowiły nowych okoliczności, które mogły mieć wpływ na wymiar orzeczonej kary w postępowaniu dyscyplinarnym. W odpowiedzi na skargę organ, uznając skargę za niezasadną, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinno ono zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, jako wadliwe. Na obecnym etapie postępowania jego istota sprowadzała się do ustalenia, czy organ wydając skarżone postanowienie wykonał zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawarte w wyroku z dnia 12 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 349/11 uchylającym zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie organu. Zgodnie bowiem z regulacją zawartą w przepisie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej: ppsa, organ, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W świetle powyższego podnieść należy, iż Sąd w wyżej powołanym wyroku przesądził m.in. że: "organ zasadnie stwierdził, że fakt ten (umorzenia postępowania karnego toczącego się przeciwko skarżącej) nie miał znaczenia dla dyscyplinarnej odpowiedzialności obwinionej, jednakże nie ocenił, czy te nowe okoliczności, które wyszły na jaw po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego, mogły mieć wpływ na wymiar orzeczonej w postępowaniu dyscyplinarnym kary". Wobec treści wyżej przytoczonego uzasadnienia Sądu, organ ponownie rozpoznając sprawę był zobligowany do tego, aby ocenić nowe okoliczności przez pryzmat ich wpływu na wymiar orzeczonej kary dyscyplinarnej. Organ winien więc dokonać szczegółowego omówienia wszystkich nowych faktów, które zaistniały po wydaniu orzeczenia dyscyplinarnego, a następnie zbadać ich wpływ na wymierzoną stronie karę. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ nie wykonał powyższych zaleceń, zawartych w wyroku z dnia 12 lipca 2011 r. Nie ustalił bowiem w ogóle tego, jakie nowe okoliczności wyszły na jaw po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego. Samo zaś zawarcie w uzasadnieniu skarżonego postanowienia stwierdzenia, iż "fakty wskazane we wniosku o wznowienie postępowania w pkt 1-6 nie są przyczynami wznowieniowymi", nie sposób uznać za równoznaczne z wykonaniem zaleceń Sądu. Jest to bowiem stwierdzenie zbyt ogólnikowe. Przede wszystkim podkreślić należy, iż w omawianym uzasadnieniu wyroku Sąd nakazał odnieść się do wszystkich nowych okoliczności, a nie jedynie tych, które strona wskazała we wniosku o wznowienie postępowania. Organ nie wskazał zaś, aby powyższy zakres przedmiotowy był tożsamy. Nadto, w świetle powołanych wytycznych Sądu, organ winien spojrzeć na nowe fakty przez pryzmat ich wpływu na wymiar kary. Tego zaś również zabrakło w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Organ wyraził jedynie swój pogląd, co do związku faktów wskazanych we wniosku strony z podstawami wznowieniowymi. Nie jest to jednak równoznaczne z odniesieniem się do wymiaru orzeczonej kary dyscyplinarnej. W tym stanie sprawy, w związku z uchybieniami organu, opisanymi w niniejszym uzasadnieniu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). O kosztach orzeczono stosownie do dyspozycji art. 200 ppsa. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do tego, aby zastosować się do oceny prawnej i faktycznej wyrażonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 lipca 2011 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 349/11.