II SA/Wa 2813/11

WyrokWSA w Warszawie2012-04-23

Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Ewa Pisula-Dąbrowska, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Obrony Narodowej odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych wydanych po 1 stycznia 1999 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nie zaszły przesłanki rażącego naruszenia prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji waloryzacyjnych. Zmiana zasad waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych po 1 stycznia 1999 r. była zgodna z prawem, co potwierdził wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, ograniczonym do badania wad kwalifikowanych, a nie do rozpatrywania sprawy co do jej istoty.
Stan faktyczny
Skarżący W. K. wniósł skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych wydanych po 1 stycznia 1999 r. Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa poprzez błędne zastosowanie przepisów dotyczących waloryzacji emerytury wojskowej. Minister Obrony Narodowej odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że nie zaszły przesłanki rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (sprawozdawca), Janusz Walawski, Protokolant, starszy asystent sędziego Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji waloryzacyjnych wydanych po 1 stycznia 1999 r. oddala skargę Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z wyrokiem Sądu Apelacyjnego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia [...] marca 2011 r., sygn. akt [...], po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...] grudnia 2008 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wydanych po dniu 1 stycznia 1999 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że do rozpoznania odwołania W. K. obliguje go wyrok Sądu z dnia [...] marca 2011 r., sygn. akt [...]. Wyjaśnił, że wyrokiem tym Sąd Apelacyjny utrzymał wyrok Sądu I instancji, którym to wyrokiem Sąd przekazał odwołanie W. K. o odmowie wydania decyzji o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych po dniu 1 stycznia 1999 r. Ministrowi Obrony Narodowej, celem rozpoznania. Odnosząc się merytorycznie do zasadności odwołania stwierdził, że w jego ocenie nie zaszły przesłanki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji wydanych po dniu 1 stycznia 1999 r. Wskazał, że Sąd Okręgowy w [...], wyrokiem z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt [...], oddalił odwołanie W. K. od decyzji wojskowego organu emerytalnego o odmowie ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalno-rentowego i wypłaty odsetek. Decyzja Ministra Obrony Narodowej stała się przedmiotem skargi W. K. do tutejszego Sądu. Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, skarżący zarzucił wydanie ich z rażącym naruszeniem prawa, poprzez przyjęcie, że art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień 1 stycznia 1999 r., wbrew literalnemu brzmieniu, obejmuje swoją hipotezą także żołnierzy, którzy w dniu wejścia w życie ustawy nie pozostawali już w służbie, co skutkowało uznaniem, iż zasady waloryzacji emerytury wojskowej, określone w art. 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36 ze zm.), znajdują zastosowanie także w stosunku do osób, które pobierały już emeryturę wojskową przed dniem 1 stycznia 1999 r. W ocenie skarżącego, zastosowanie art. 159 pkt 1 ustawy do byłych żołnierzy zawodowych, będących w dniu 1 stycznia 1999 r. na emeryturze, było niezgodne z obowiązującym stanem prawnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do rozpatrywania spraw z zakresu ustalania wysokości świadczeń emerytalno-rentowych byłych żołnierzy, także kontroli tych decyzji w trybach nadzwyczajnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż wniosek Ministra Obrony Narodowej o odrzucenie skargi jest niezasadny. W świetle art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Zatem zobowiązanie Ministra Obrony Narodowej w pkt 2 wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. sygn. akt [...] do rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w przedmiocie odmowy wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r. wiąże nie tylko wymieniony organ, lecz także sąd administracyjny, czyniąc dopuszczalną skargę na decyzję wydaną w wyniku rozpatrzenia przedmiotowego odwołania. Przechodząc do oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji jak i decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego, należy wskazać, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej należy do wyjątków od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem administracyjnym o charakterze nadzwyczajnym, które ogranicza się do ustalenia, czy decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga w związku z tym bezpośredniego ustalenia, że uchylana decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych określonych w tym przepisie. W postępowaniu tym organ nie może natomiast rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym. Zgodnie natomiast ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, o rażącym naruszeniu prawa, jako przesłance stwierdzenia nieważności decyzji, można mówić tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność (patrz: wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1996 r., sygn. akt III SA 565/95). Nie chodzi tu zatem o przypadki błędów w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Jeżeli więc przepis prawa dopuszcza możliwość rozbieżnej jego interpretacji, to wybór jednej z nich nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nawet wówczas, gdy zostanie ona później uznana za nieprawidłową albo inna interpretacja zostanie uznana za słuszniejszą (patrz: wyrok NSA z dnia 18 czerwca 1997 r., sygn. akt III SA 422/96). W ocenie Sądu, nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że decyzje o waloryzacji jego emerytury wojskowej wydane po dniu 1 stycznia 1999 r., rażąco naruszają prawo. Wskazać należy, iż do dnia 31 grudnia 1998 r. waloryzacja wojskowych świadczeń emerytalnych była przeprowadzana w oparciu o art. 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36 ze zm.) i uzależniona była od wzrostu uposażenia żołnierzy pozostających w służbie. Na mocy art. 159 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118), w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin wprowadzono zmianę. Przepisowi art. 6 tej ustawy nadano nowe brzmienie, wprowadzając taką samą zasadę waloryzacji świadczeń dla emerytów wojskowych, jaką przewidziano w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym, po dniu 1 stycznia 1999 r. nie było podstaw prawnych do stosowania w stosunku do skarżącego, jako emeryta wojskowego, dotychczasowych zasad waloryzacji uposażeniowej emerytury, gdyż żaden przepis wojskowej ustawy emerytalnej, takowej waloryzacji nie przewidywał. Przepis art. 159 pkt 1 ustawy 17 grudnia 1998 r., nowelizujący zasady waloryzacji wojskowych świadczeń emerytalnych, był poddany kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 20 grudnia 1999 r., sygn. akt K 4/99 orzekł o jego zgodności z art. 2 Konstytucji RP. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, z przepisu art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2003 r., nie da się wywieść, że ustawa ta nie miała zastosowania do osób, które w dniu jej wejścia w życie pobierały już świadczenie emerytalne lub rentowe. Zmiana zasad waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych dotyczyła wszystkich emerytów i rencistów wojskowych, czego potwierdzeniem jest treść art. 179 tej ustawy, który zamieszczony został w Rozdziale 2 "Przepisy przejściowe", a który stanowił, że od dnia 1 stycznia 1999 r. emerytury i renty przyznane od uposażeń osiągniętych przed tą datą na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym osób, o których mowa w art. 1 ust. 2, podlegają dodatkowej waloryzacji wskaźnikiem 104,3%. W świetle powyższych rozważań, należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o waloryzacji emerytury wojskowej skarżącego wydanych po dniu 1 stycznia 1999 r. w oparciu o przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło