II SA/Wa 284/24
WyrokWSA w Warszawie2024-11-05
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Danuta Kania, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy Policji prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, uzasadniającego podwyższenie emerytury, pomimo przedstawienia przez funkcjonariusza dokumentacji i zeznań wskazujących na udział w niebezpiecznych akcjach?Ratio decidendi
Organy Policji nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego, nie dokonały wszechstronnej analizy zgromadzonej dokumentacji archiwalnej i nie wykazały w sposób przekonujący, dlaczego odrzuciły wnioski z analizy specjalistycznej jednostki. Sąd uznał, że organy nie dopełniły obowiązku wynikającego z przepisów k.p.a. i nie zbadały źródłowego materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonych postanowień.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Policji w stanie spoczynku, wnioskował o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w latach 2009-2017, co jest podstawą do podwyższenia emerytury. Organy Policji (K[...]P i KGP) odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że zgromadzona dokumentacja nie potwierdza wystarczającej liczby takich zdarzeń. Skarżący zarzucił organom nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i błędną ocenę materiału.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta [...] Policji. Zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2024 r. sprawy ze skargi T. O. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego T. O. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Komendanta Głównego Policji (dalej: "KGP", "organ II instancji") z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] utrzymujące w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej: "k.p.a.", postanowienie Komendanta [...] Policji (dalej: "K[...]P") z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania T. O. (dalej: "Skarżący") zaświadczenia żądanej treści.
Z akt sprawy wynika, że T. O. został zwolniony ze służby w Policji rozkazem personalnym K[...]P z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...], na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r. poz. 171 ze zm.), z dniem 11 maja 2023 r.
Raportem z dnia [...] maja 2023 r. Skarżący zwrócił się, na podstawie § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu. Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2022 r., poz. 1611), dalej: "rozporządzenie RM z dnia 4 maja 2005 r.", o wydanie zaświadczenia uzasadniającego podwyższenie przysługującej mu emerytury za okres od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r., a także na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a i b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. za okres od dnia [...] maja 2017 r. do dnia [...] maja 2023 r.
Pismem z dnia 6 czerwca 2023 r. Zastępca Naczelnika Wydziału [...] ([...]) K[...]P przekazał notatkę służbową z dnia [...] maja 2023 r. z realizacji kwerendy, z której wynikało, że wytypowano dokumentację wymagającą przeprowadzenia kwerendy w odniesieniu do Skarżącego, a także wskazano, że dokumentacja ta znajduje się w dyspozycji Samodzielnego Pododdziału [...] (SP[...]) Policji w [...]. Ponadto przekazano pismo z dnia [...]czerwca 2023 r. Zastępcy Naczelnika [...] K[...]P skierowane do Dowódcy SP[...] w [...], w którym zwrócono się o przeprowadzenie kwerendy wytypowanych materiałów archiwalnych.
Za pismem z dnia 20 września 2023 r., Zastępca Dowódcy SP[...] przekazał notatkę służbową z dnia [...] września 2023 r., z treści której wynika, że za okres służby od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r. analizie poddano Dzienniki Realizacji Bojowych Sekcji [...] Wydziału [...] K[...]P a także informacje dotyczące realizacji (notatki z realizacji) za lata 2010 - 2017. Uwzględniając opis poszczególnych realizacji (zadanie do wykonania, wynik przeprowadzonych działań, opis przebiegu realizacji) Zastępca Dowódcy SP[...] stwierdził, że w odniesieniu do: 2010 r. wykazano łącznie 11 zdarzeń; 2011 r. wykazano łącznie 15 zdarzeń; 2012 r. wykazano łącznie 12 zdarzeń; 2013 r. wykazano łącznie 5 zdarzeń; 2014 r. wykazano łącznie 9 zdarzeń; 2015 r. wykazano łącznie 7 zdarzeń; 2016 r. wykazano łącznie 8 zdarzeń; 2017 r. (w okresie od dnia [...] stycznia 2017 r. od dnia [...] kwietnia 2017 r.) wykazano łącznie 3 zdarzenia, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r. z udziałem Skarżącego. Tym samym potwierdzony został udział funkcjonariusza w realizacjach wiążących się z warunkami szczególnie zagrażającymi życiu i zdrowiu.
Jednocześnie wskazał, że nie stwierdzono udziału Skarżącego w wymaganej liczbie czynności służbowych spełniających kryterium § 4 pkt 1 rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r. w okresach: 1 stycznia - 31 grudnia 2010 r., 1 stycznia - 31 grudnia 2013 r., 1 stycznia - 30 kwietnia 2017 r.
Nadto podał, że w odniesieniu do 2017 r. (w okresie od dnia [...] maja 2017 r. do dnia [...] grudnia 2017 r.) wykazano łącznie 7 działań bojowych; 2023 r. (w okresie od dnia [...] stycznia 2023 r. od dnia [...] maja 2023 r.) wykazano łącznie 22 działania bojowe, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a i b rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r., z udziałem Skarżącego. Wskazał, że dokumentacja potwierdzająca pełnienie przez Skarżącego służby w warunkach, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a i b rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r. za lata 2018-2022 znajduje się w aktach osobowych funkcjonariusza.
Uwzględniając powyższe Zastępca Dowódcy SP[...] stwierdził, że istnieje podstawa do wydania Skarżącemu zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez niego służby w warunkach, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r. za lata: 2010-2012, 2014-2016, a także w warunkach, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a i b rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r. za okres od dnia [...] maja 2017 r. do dnia [...] grudnia 2017 r. oraz od dnia [...] stycznia 2023 r. do dnia [...] maja 2023 r.
Pismem z dnia 3 października 2023 r. zwrócono się do Dowódcy SP[...] w [...] celem uzupełnienia stanowiska zawartego w notatce służbowej z dnia [...] września 2023 r.
Pismem z dnia 9 października 2023 r. Dowódca SP[...] w [...] poinformował, że funkcjonariusze Wydziału [...] K[...]P kierowani byli do działań i zatrzymań wszędzie tam gdzie z informacji posiadanych przez jednostki prowadzące sprawy operacyjne wynikało szczególne zagrożenie życia i zdrowia związane z zatrzymaniem figurantów w prowadzonych sprawach (możliwość posiadania i użycia broni palnej lub innego niebezpiecznego narzędzia). Wykorzystanie sił własnych zleceniodawcy w tego typu działaniach było niemożliwe lub obarczone wysokim ryzykiem. W związku z powyższym do tego typu działań kierowany był Wydział [...] K[...]P etatowo do takich zadań utworzony. Charakter prowadzonych działań oraz ryzyko z nim związane podkreślane było każdorazowo na prowadzonych przez zleceniodawcę odprawach, wynikało z realnej, posiadanej przez niego wiedzy. Ryzyko to dotyczyło wszystkich funkcjonariuszy Wydziału [...] K[...]P biorących udział w zleconym zatrzymaniu z uwagi na zespołową taktykę działań.
W dniu 23 maja 2023 r. K[...]P wydał zaświadczenie, którym potwierdził, że Skarżący w latach 2018-2021 pełnił służbę w warunkach, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a i b rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r. Nadto, w dniu [...] października 2023 r. K[...]P wydał zaświadczenie, którym potwierdził, że Skarżący w okresie od dnia [...] maja 2017 r. do dnia [...] grudnia 2017 r. oraz od dnia [...] stycznia 2022 r. do dnia [...] maja 2023 r. pełnił służbę w warunkach, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a i b ww. rozporządzenia.
Postanowieniem z dnia [...] października 2023 r. nr [...] K[...]P, na podstawie art. 219 k.p.a., odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez T. O. służby, w okresie od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] kwietnia 2017r., w warunkach określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005r.
W uzasadnieniu organ I instancji powołał treść notatki służbowej Zastępcy Dowódcy SP[...] z dnia [...] września 2023 r., w tym zapisy notatek służbowych z poszczególnych realizacji, w których brał udział Skarżący w latach 2010 - 2017.
Wskazał, że dokonując oceny materiału poddanego kwerendzie w SP[...] w Warszawie zajął odmienne stanowisko od przedstawionego przez Zastępcę Dowódcy wskazanej jednostki, w przedmiocie zakwalifikowania czynności wykonywanych przez Skarżącego w okresie od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r. jako czynności spełniających warunki określone w § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia. Stwierdził, iż wskazane zdarzenia opisują sytuacje potencjalnie niebezpieczne, co do których jednak nie można stwierdzić, że występujące wówczas zagrożenie miało charakter wyjątkowy i nie dający się przewidzieć. Istnieje bowiem oczywista różnica między potencjalnym niebezpieczeństwem, jakie może nieść za sobą służba w Policji dla każdego policjanta, a realnym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia występującym przy podejmowaniu konkretnej czynności, udziale w konkretnym zdarzeniu bądź w oznaczonej akcji - i to w ściśle wymaganym wymiarze czasowym określonym w § 4 pkt 1 rozporządzenia. Zagrożenie to winno być realne, rzeczywiste, wprost wynikające, a nie dające się jedynie przewidzieć. Musi być interpretowane przez pryzmat wyjątkowych okoliczności, a nie wynikać z normalnego toku służby w ramach nałożonych obowiązków. Chodzi przy tym o konkretne sytuacje takiego zagrożenia z określeniem ich daty, miejsca, przebiegu zdarzenia, podczas którego określona osoba swoim zachowaniem stwarzała niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza. Nie można zatem zakładać, że wykonywanie czynności wskazanych w notatce Dowódcy SP[...] świadczy o ich wykonywaniu w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, bowiem wtedy należałoby uznać, iż sam charakter tych czynności automatycznie uprawniałby funkcjonariuszy do przyznawania świadczeń emerytalnych w zwiększonej wysokości.
Pismem z dnia 1 listopada 2023 r. T. O. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się dokonania ponownej kwerendy realizacji bojowych za 2013 r. oraz wydania zaświadczenia zgodnego z wnioskiem.
Powołał się na notatki z realizacji bojowych przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wskazał na Regulamin Komendy [...] Policji z dnia [...] maja 2010 r. oraz z dnia [...] lipca 2015 r. podając, że w ich zapisach wprost wskazuje się na "udział w działaniach policyjnych o podwyższonym stopniu ryzyka (...) mających na celu skuteczne zatrzymanie szczególnie niebezpiecznych przestępców", "przygotowanie i prowadzenie działań bojowych realizacyjnych oraz zwalczanie terroru kryminalnego", a także "współdziałanie z jednostkami i komórkami organizacyjnymi Policji, podmiotami pozapolicyjnymi w zakresie przedsięwzięć szkoleniowych i realizacji zadań o podwyższonym stopniu ryzyka, gdy zachodzi konieczność użycia specjalistycznych sił i środków lub stosowania specjalnej taktyki", "wspieranie działań ratowniczych", a także "nabywania umiejętności i uprawnień oraz utrzymywania wysokiej sprawności fizycznej, niezbędnych do realizacji zadań".
Podkreślił, że Wydział Realizacyjny K[...]P postrzegany był w środowisku jednostek specjalnych jako jedna z najlepszych jednostek tego typu w Polsce. Pomimo faktu, że Wydział [...] nie posiadał statusu jednostki antyterrorystycznej, to jednak wykonywał te same zadania i stosował tę samą taktykę co pododdziały antyterrorystyczne Policji oraz BOA. Co więcej, Wydział [...] wykonywał rocznie najwięcej zatrzymań szczególnie niebezpiecznych przestępców w kraju. Każdy z funkcjonariuszy Wydziału musiał cechować się ponadprzeciętnymi umiejętnościami, odpornością psychiczną a także sprawnością fizyczną często nieosiągalną dla pozostałych policjantów garnizonu.
W dalszej części zażalenia Skarżący opisał szereg realizacji, w których uczestniczył na przestrzeni lat 2011 - 2021 podkreślając, że stanowią one jedynie wycinek działalności Wydziału [...], zaś ocena tych działań dokonana przez organ I instancji jest krzywdząca i niesprawiedliwa zwłaszcza w sytuacji, gdy do 2021 r. wydawano stosowne zaświadczenia wszystkim emerytowanym policjantom Wydziału [...] K[...]P.
Pismem z dnia [...] listopada 2023 r. zwrócono się do K[..]P o udzielenie informacji, czy w trakcie przeprowadzonej kwerendy materiałów archiwalnych poddano analizie dokumentację związaną z Marszem [...] z dnia [...] listopada 2013r., w przypadku zaś, gdy powyższe materiały nie zostały objęte kwerendą - o dokonanie ich analizy pod kątem ustalenia, czy Skarżący w roku 2013 pełnił służbę w warunkach, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r. W dniu [...] grudnia 2023 r. do KGP wpłynęła informacja, że Sekcja Bojowa Wydziału [...] K[...]P nie brała udziału w zabezpieczeniu tego wydarzenia.
Motywując zaskarżone postanowienie z dnia [...] grudnia 2023 r. KGP powołał treść § 4 pkt 1 rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r. (w brzmieniu wynikającym z treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt U 12/13) wskazując, że emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia.
Wskazał, iż warunkiem uznania, że policjant uczestniczył w opisanych wyżej działaniach uprawniających do podwyższenia emerytury, jest wystąpienie zagrożenia jego życia lub zdrowia. Zaznaczył, iż służba w Policji, z uwagi na zadania realizowane przez tę formację (m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców - art. 1 ust. 2 ustawy o Policji), sama związana jest z ryzykiem wystąpienia wielu potencjalnych zagrożeń dla życia lub zdrowia funkcjonariuszy (co też rekompensowane jest szeregiem przywilejów należnych policjantom, np. stabilnością zatrudnienia, dodatkami do uposażenia, czy też wcześniejszym uzyskaniem uprawnień emerytalnych). Zagrożenia te dotyczą wszystkich policjantów, bowiem każdy funkcjonariusz przed podjęciem służby ślubuje m.in. strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia (art. 27 ustawy o Policji). Samo pełnienie służby na danym stanowisku służbowym i wykonywanie przypisanych zakresem czynności zadań i obowiązków nie jest więc równoznaczne z pełnieniem służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej.
W związku z powyższym, w ocenie KGP, podstawa do wydania zaświadczenia zgodnie z § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia zachodzi wtedy, gdy pozostająca w dyspozycji organu dokumentacja potwierdza w sposób niebudzący wątpliwości konkretne, rzeczywiste sytuacje zagrożenia z określeniem ich daty, miejsca, przebiegu zdarzenia, podczas którego określone okoliczności stwarzały niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza, a także, gdy ilość tych zdarzeń spełnia kryteria wskazane w ww. przepisie. Istnieje bowiem oczywista różnica między potencjalnym niebezpieczeństwem jakie może nieść ze sobą służba w Policji dla każdego funkcjonariusza, a realnym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia występującym przy podejmowaniu konkretnej czynności, udziale w konkretnym zdarzeniu lub w oznaczonej akcji - i to w ściśle wymaganym wymiarze ilościowym i czasowym określonym w ww. przepisie.
Nie można zatem zakładać a limine, że wykonywanie określonych czynności, w szczególności polegających na zatrzymaniu osób poszukiwanych, podejrzanych o udział w zorganizowanej grupie przestępczej, mogących posiadać broń palną lub inne niebezpieczne narzędzia, bądź o dokonanie przestępstw o znacznym ciężarze gatunkowym, a także wykonywanie konwojów na polecenie sądu, świadczy o wykonywaniu czynności szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Skutkowałoby to tym, że kwalifikacja osób uprawnionych do świadczenia emerytalnego w zwiększonej wysokości odbywałaby się na podstawie charakteru takich czynności, w których automatycznie należałoby przyjąć, że takie "szczególne" zagrożenie mogłoby wystąpić, tj. których podjęcie mogłoby potencjalnie skutkować wystąpieniem tego rodzaju zagrożenia. Tym samym brak byłoby konieczności analizowania przebiegu konkretnych zdarzeń, tj. czynności, w których policjant brał udział. Konieczne byłoby bowiem przyjęcie założenia, że ex definitione spełniają one kryterium, o którym mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r. z tego względu, że np. podmiot zlecający ich wykonanie zakwalifikował je w odpowiedni sposób, przekazując na odprawach informacje o możliwym ich charakterze oraz przebiegu.
Organ II instancji wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu nie bada, czy Skarżący, ze względu na charakter czynności, w których brał udział, wykonywał je ze świadomością podwyższonego ryzyka, tj. zagrożenia, jakie w jego ocenie może się wiązać z ich wykonywaniem, czy wykonywał je podejmując szczególne środki ostrożności, czy korzystał w trakcie ich wykonywania ze specjalnego wyposażenia, ale czy w konkretnej sytuacji, w danym zdarzeniu, w którym uczestniczył, ze względu na jego przebieg istniało realne i konkretne, a nie tylko potencjalne i abstrakcyjne, szczególne zagrożenie dla życia i zdrowia.
Zdaniem KGP, nie można zgodzić się z twierdzeniem Skarżącego, że każda czynność realizowana przez wyspecjalizowaną komórkę, w której pełnił on służbę, tj. przez Wydział [...] K[...]P, ze względu na zakres zadań przypisanych tej komórce, stanowi zdarzenie spełniające kryterium, o którym mowa w § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia. Nie chodzi w tym wypadku o subiektywne przekonanie Skarżącego, bądź osób trzecich, co do kwalifikacji zdarzenia. Ocena, czy dane zdarzenie spełnia wymogi, o których mowa w ww. przepisie, musi mieć charakter obiektywny. Organ zobligowany jest do ustalenia, czy dane zdarzenie pociągało za sobą realne i konkretne szczególne zagrożenie dla życia lub zdrowia. Ocena taka możliwa jest wyłącznie na podstawie pozostającej w dyspozycji organu dokumentacji. Z jej treści musi wynikać w sposób niebudzący wątpliwości, że takie szczególne zagrożenie dla życia lub zdrowia policjanta w związku z uczestnictwem przez niego w danym zdarzeniu wystąpiło. Organ podniósł, że jeżeli zebrane informacje (w szczególności operacyjne) wskazują na możliwość wystąpienia określonego rodzaju zagrożenia, to w takiej sytuacji można jedynie mówić o potencjalnym zagrożeniu, którego źródłem są te informacje. Ocena czynności oparta wyłącznie o uprzednio uzyskane informacje może skutkować założeniem, że czynności te mogą być czynnościami o podwyższonym ryzyku, ale nie oznacza to, że urealniają i konkretyzują przedmiotowe zagrożenie. Ocena w kontekście abstrakcyjności bądź realności danego zagrożenia następuje po przeprowadzeniu analizy (w oparciu o posiadaną przez organ dokumentację) rzeczywistego przebiegu czynności, w wyniku której zostanie potwierdzone lub zaprzeczone jaki w istocie był charakter tej czynności. Tylko ustalenie, na podstawie analizowanej dokumentacji, zaistnienia określonych okoliczności, może skutkować przyjęciem, że w danym przypadku, wystąpiło realne i konkretne zagrożenie dla życia i zdrowia. Ocena w tym zakresie musi mieć charakter obiektywny. Organ nie może a priori zakładać, że skoro zebrane informacje o charakterze operacyjnym uzasadniają wdrożenie przewidzianych przez przepisy procedur, odmiennych od przyjmowanych w innych przypadkach (a więc w sytuacji, gdy jedynie potencjalnie przewiduje się wystąpienie określonego zagrożenia), to już z tego względu winno się automatycznie kwalifikować takie zdarzenie jako szczególnie zagrażające życiu i zdrowiu, zwłaszcza, gdy w wyniku jego przebiegu takie szczególne zagrożenie nie wystąpiło. Przeciwne stanowisko, zobowiązujące do założenia ad hoc, bez konieczności odniesienia się do przebiegu zdarzenia, a tym samym do ustalenia faktu, który w rzeczywistości miał miejsce, sprowadzałoby tę ocenę nie do samego zdarzenia, w którym uczestniczył funkcjonariusz, ale do oceny informacji, która poprzedzała to zdarzenie. Nawet gdyby przyjąć, że już sama wstępna informacja winna determinować ocenę całego zdarzenia, tj. czynności, w której uczestniczył policjant, to niewątpliwie ocena, czy w danym przypadku wystąpiło realne i konkretne zagrożenie życia i zdrowia oparta byłaby nie na faktach (nie wynikałaby z rzeczywistego przebiegu zdarzenia), ale na założeniu o tym jaki charakter mogłoby mieć to zdarzenie.
Mając powyższe na względzie KGP stwierdził, że w przedmiotowej sprawie z żadnej dokumentacji będącej w jego posiadaniu nie wynika, aby Skarżący w trakcie pełnienia służby w Policji, w okresie od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r., wykonywał czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r.
Zaznaczył, iż brak jest podstaw do podważania ustaleń dokonanych w tym zakresie przez K[...]P. Organ I instancji dokonał stosownej kwerendy materiałów pozostających w jego dyspozycji, wytypował te dokumenty, których treść mogła potencjalnie wskazywać, że zawiera istotne informacje z punktu widzenia celu jaki ma zostać osiągnięty tą kwerendą, a następnie przekazał je podmiotowi posiadającemu specjalistyczną wiedzę, który dokonał szczegółowej analizy i oceny tej dokumentacji. Organ Policji jest bowiem w pełni uprawniony do wykorzystania zasobu kadrowego, którym dysponuje. W interesie wnioskodawcy jest z kolei, by oceny przedłożonej dokumentacji dokonywały osoby zatrudnione w komórkach organizacyjnych, które w praktyce niejednokrotnie wykonują zadania, w których istnieje szczególne zagrożenie życia lub zdrowia. Organ musi natomiast krytycznie zbadać prawidłowość przyjętych ocen cząstkowych, a tym samym ustalić jakie kryteria przyjęto uznając określone zdarzenie lub zdarzenia jako spełniające warunki, o których mowa w § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia. Jeśli kryteria te nie odnoszą się bezpośrednio do samego zdarzenia, w którym uczestniczył funkcjonariusz, a jedynie wynikają z pewnego założenia o jego przebiegu, to słusznie nie mogły i nadal nie mogą determinować do przyjęcia, że czynność (zdarzenie), w którym uczestniczył funkcjonariusz, spełnia warunki, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia. Stąd też, zdaniem KGP, na podstawie dostępnej dokumentacji brak jest możliwości wydania zaświadczenia o treści żądanej przez Skarżącego.
KGP wskazał również, że każdy wniosek jest rozpoznawany indywidualnie, natomiast ustalenie czy dane zdarzenie (czynność służbowa) spełnia wymogi umożliwiające podwyższenie emerytury policyjnej należy do organu prowadzącego postępowanie wyjaśniające. Kwestionowanie stanowiska podmiotu dokonującego stosownej kwerendy, a więc mającego bezpośredni kontakt z istniejącą dokumentacją, stanowiłoby nieuzasadnioną polemikę, bo nie mającą żadnego podbudowania instrumentalnego. Wnioski takie można formułować wyłącznie w oparciu o treść analizowanej dokumentacji, a nie na podstawie własnych przekonań czy doświadczeń o charakterze zawodowym. Skoro dokumentacja dotycząca Skarżącego nie zawiera informacji o jego uczestnictwie w czynnościach szczególnie zagrażających jego życiu i zdrowiu, to organ nie jest uprawniony do dowiedzenia przyczyn takiego stanu rzeczy.
Pismem z dnia 24 stycznia 2024 r. T. O., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie KGP z dnia [...] grudnia 2023 r. zarzucając:
1) naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w związku art. 218 § 2 k.p.a. w związku z art. § 14 ust 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 7 grudnia 2018 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Celno-Skarbowej oraz ich rodzin (dalej: "rozporządzenie MSWiA z dnia 7 grudnia 2018r.") poprzez dokonanie w toku postępowania o wydanie zaświadczenia niepełnego, nieprawidłowego postępowania dowodowego, błędnej, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, co doprowadziło do wydania przez KGP postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie K[...]P z dnia [...] października 2023 r., a tym samym stwierdzenie przez organ II instancji legalności sytuacji, w której w toku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji, zgromadzono, w zakresie służby T. O. w Wydziale [...] K[...]P w latach 2009-2017, dokumenty stanowiące podstawę do wydania zaświadczenia w postaci:
a) pisma z dnia 20 września 2023 r. Dowódcy SP[...] w [...], którym to pismem przekazano notatkę służbową, zgodnie z którą w okresie od dnia [...] stycznia 2010 r. do dnia [...] grudnia 2012 r. oraz od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. potwierdzono udział Skarżącego w realizacjach wiążących się z warunkami szczególnie zagrażającymi życiu i zdrowiu określonymi w § 4 pkt 1 rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r. - co nastąpiło wyłącznie na podstawie analizy dzienników realizacji bojowych z użyciem broni palnej, przy wykluczeniu wszelkiej dokumentacji dotyczącej czynności bez użycia broni palnej; ww. notatka potwierdza, że Skarżący brał udział w czynnościach operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych albo interwencjach w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia przynajmniej 6 razy w latach: 2010, 2011, 2012, 2014, 2015 i 2016, a zatem Skarżący w przynajmniej sześciu latach kalendarzowych służby wypełnił przesłanki do podwyższenia emerytury na podstawie § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia; przy czym wskazane w ww. notatce czynności nie wyczerpują wszystkich czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych albo interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia, w których Skarżący w rzeczywistości brał udział, również w roku 2013,
- pisma Dowódcy SP[...] w [...] z dnia [...] października 2023 r., w którym wskazano, iż "(...) szczególne zagrożenie życia i zdrowia [...] (w stanie spoczynku) T. O. we wskazanym okresie wynikało z udziału w zatrzymaniach niebezpiecznych przestępców oraz konwojach o zwiększonym zagrożeniu (...). Funkcjonariusze Wydziału [...] Komendy [...] Policji (WR K[...]P) kierowani byli do działań i zatrzymań wszędzie tam, gdzie z informacji posiadanych przez jednostki prowadzące sprawy operacyjne wynikało szczególne zagrożenie życia i zdrowia związane z zatrzymywaniem figurantów w prowadzonych sprawach (możliwość posiadania i użycia broni palnej lub innego niebezpiecznego narzędzia). Wykorzystanie sił własnych zleceniodawcy w tego typu działaniach było niemożliwe lub obarczone wysokim ryzykiem. W związku z powyższym do działań kierowany był WR K[...]P etatowo do takich działań utworzony. Charakter prowadzonych działań oraz ryzyko z nim związane podkreślane było każdorazowo na prowadzonych przez zleceniodawcę odprawach, wynikało z realnej, posiadanej przez niego wiedzy. Ryzyko to dotyczyło wszystkich funkcjonariuszy WR K[...]P biorących udział w zleconym zatrzymaniu z uwagi na zespołową taktykę działań",
- a pomimo powyższego organ II instancji stwierdził, że brak jest dokumentów wskazujących na odbywanie przez Skarżącego służby w warunkach określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r. w związku z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) (Dz.U. z 2023 r., 1280 ze zm.), dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym (...)" – pomimo tego, że w toku postępowania wyjaśniającego, na skutek kwerendy materiałów Dowódca SP[...] w [...] wprost wskazał, że Skarżący pełnił służbę w warunkach określonych w § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia, zaś w zatwierdzonej notatce służbowej wyraźnie wskazano, z jakich przyczyn czynności wykonywane przez Skarżącego wiązały się ze szczególnym zagrożeniem życia lub zdrowia i dokładnie scharakteryzowano przebieg poszczególnych realizacji, które poziomem zagrożenia życia i zdrowia funkcjonariusza w sposób oczywisty odbiegały od przeciętnego poziomu ryzyka z jakim musi liczyć się funkcjonariusz Policji, a zarówno organ I instancji, jak i II instancji, dokonały ustaleń sprzecznych z treścią dowodów przytoczonych w uzasadnieniach, które to ustalenia miały charakter dowolny, sprzeczny z zasadami logiki, doświadczenia życiowego i charakterystyką służby Skarżącego w WR K[...]P, zwłaszcza wobec faktu, że kwerenda dokonana przez Dowódcę SP[...] w [...] przeprowadzona została na podstawie Książek Realizacji WR K[...]P, z którymi to dokumentami nie zapoznał się KGP, co nie przeszkodziło mu w zakwestionowaniu wyników kwerendy i podniesieniu twierdzeń odnośnie braku zaistnienia warunków szczególnego zagrożenia życia i zdrowia w trakcie realizacji, mimo że organ nie dokonał samodzielnej weryfikacji przebiegu czynności realizacyjnych,
2) naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w związku z art. 218 § 2 k.p.a. w związku z art. 136 § 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. § 14 ust 1 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 grudnia 2018 r. poprzez dokonanie w toku postępowania dowodowego błędnej, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sytuacji, w której:
a) KGP jak i K[...]P nie dokonał samodzielnej analizy dokumentacji dotyczącej służby Skarżącego w WR K[...]P w okresie od dnia [...] września 2009 r. r. do dnia [...] kwietnia 2017 r. w kontekście wypełnienia przez niego przesłanek do podwyższenia emerytury
na podstawie § 4 pkt 1 rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r., a pomimo tego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że nie dysponował dokumentacją potwierdzającą branie przez Skarżącego udziału w czynnościach operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych albo interwencjach w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia, zaś na s. 12 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia stwierdził, iż "Organ Policji nie mógł wydać Panu T.O. żądanego zaświadczenia, skoro jak wynika z przeprowadzonej kwerendy materiałów będących w zasobach archiwalnych jednostek organizacyjnych Policji, w których Pan T. O.w okresie od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r. pełnił służbę, nie odnaleziono dokumentów, z których treści wynikałoby w sposób bezsprzeczny, że wykonywał on czynności służbowe, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia (...) - pomimo, że z treści dokumentów powstałych na skutek kwerendy dokumentów wynika wniosek dokładnie przeciwny, a na s. 2 i 3 uzasadnienia przytoczone są wprost wyniki dokonanej kwerendy, z której wynika wypełnienie przez Skarżącego przesłanek uprawniających do podwyższenia emerytury w latach 2009-2017, zaś w aktach postępowania nie znajduje się ani jeden dokument wskazujący na dokonanie przez K[...]P lub KGP analizy dokumentacji możliwej do uzyskania przez organy pod kątem ustalenia tego, czy konkretne czynności realizacyjne wykonywane przez Skarżącego jako funkcjonariusza WR K[...]P następowały w warunkach szczególnie zagrażających jego życiu i zdrowiu, zwłaszcza że na żądanie organu i zgodnie z wewnętrzną procedurą, kwerendę dokumentów powierzono Dowódcy SP[...] w [...], zaś na s. 13 uzasadnienia sam organ wskazuje, że "Kwestionowanie stanowiska podmiotu dokonującego stosowanej kwerendy, a więc mającego bezpośredni kontakt z istniejącą dokumentacją, stanowiłoby nieuzasadnioną polemikę, bo nie mającą żadnego podbudowania instrumentalnego",
b) organ I instancji celowo i świadomie zaniechał samodzielnego dokonania kwerendy i analizy materiałów, albowiem w piśmie z dnia [...] maja 2023 r. zwrócił się do Dowódcy SP[...] w [...] o przeprowadzenie kwerendy w oparciu o procedurę z dnia 22 grudnia 2008 r. dotyczącą wydawania zaświadczeń w sprawach o podwyższenie emerytury policyjnej policjantom zwolnionym ze służby, której treść nie znajduje się w aktach postępowania, a w przedmiotowym piśmie wskazano: "Ocenę należy sporządzić zgodnie z zatwierdzoną przez Komendanta [...] Policji procedurą z 22 grudnia 2008 roku. Zarówno pozytywną jak i negatywną ocenę należy szczegółowo uzasadnić. W przypadku negatywnej oceny proszę o precyzyjne wskazanie przesłanek określonych w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a i b oraz w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., które nie zostały spełnione przez [...] T.O.", co oznacza, że:
- K[...]P zgodnie z wewnętrzną procedurą przerzucił obowiązek dokonania analizy materiałów dowodowych będących podstawą do wydania zaświadczenia na Dowódcę SP[...] w [...] (uzasadnienie na s. 11: "Organ dokonał bowiem stosowanej kwerendy materiałów pozostających w jego dyspozycji, wytypował te dokumenty, których treść mogła potencjalnie wskazywać istotne informacje z punktu widzenia celu jaki ma zostać osiągnięty tą kwerendą, a następnie przekazał je podmiotowi posiadającemu specjalistyczną wiedzę, który dokonał szczegółowej analizy i oceny tej dokumentacji"),
- następnie K[...]P zignorował treść pisma Dowódcy SP[...] w [...], w którym przedstawiono wyniki kwerendy, którą zlecił sam organ I instancji oraz treść pisma z dnia [...] października 2023 r., w której w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wskazano, że w okresie od dnia [...] stycznia 2010 r. do dnia [...] grudnia 2012r. oraz od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. Skarżący wypełnił przesłanki do podwyższenia emerytury policyjnej wskazane w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.,
- w postanowieniu K[...]P nr [...] toczy on polemikę z wynikami kwerendy przeprowadzonymi na jego żądanie, ostatecznie nie uznając wykonania przez Skarżącego ani jednej czynności operacyjno-rozpoznawczej lub dochodzeniowo-śledczej albo interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia,
pomimo że wszystkie opisane w notatce służbowej czynności znacząco wykraczały poziomem zagrożenia życia lub zdrowia ponad zwykłe czynności policjanta, wiążąc się m.in. z zatrzymywaniem członków grup przestępczych, osób dysponujących bronią i niebezpiecznymi narzędziami, atakami psów,
- KGP nie przeprowadził po wpływie zażalenia ani jednej czynności mającej na celu zweryfikowanie dokumentacji archiwalnej oraz znajdującej się w dyspozycji jednostek K[...]P dotyczącej czynności realizacyjnych, w których brał udział Skarżący, nie przeprowadził należytego uzupełniającego postępowania dowodowego, zaś a priori przyjął, że brak jest dokumentacji potwierdzającej występowanie realizacji, o których mowa w § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia, mimo że sam Dowódca SP[...] w [...] stwierdził wystąpienie przynajmniej kilkudziesięciu takich czynności, co uczynił na podstawie dokumentacji w postaci Dzienników [...] Wydziału [...] K[...]P, dotyczącej wyłącznie czynności realizacyjnych z wykorzystaniem broni palnej, która to dokumentacja nie została samodzielnie przeanalizowana przez organ I i II instancji i nie została załączona do akt postępowania,
c) błędne jest rozumowanie organu, wedle którego Skarżący nie wykonywał czynności
służbowych w warunkach szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia z uwagi na fakt, że "Samo pełnienie służby na danym stanowisku służbowym i wykonywanie podczas jej pełnienia przypisanych zakresem czynności zadań i obowiązków nie jest zatem równoznaczne z pełnieniem służby w warunkach szczególnych, uzasadniających podwyższanie emerytury policyjnej" z zupełnym pominięciem specyfiki jednostki, w której Skarżący pełnił służbę, albowiem taka wykładnia sprawia, że praktycznie niemożliwe jest wykazanie zaistnienia przesłanek określonych w § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia bez jednoczesnego wykazania kryterium "bezpośredniości" zagrożenia życia lub zdrowia, które to kryterium uznane zostało za niekonstytucyjne wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r., sygn. U 12/13,
d) KGP pod pretekstem dokonywania oceny materiału dowodowego, pomija dokonaną w sprawie kwerendę dokumentów, którą kwestionuje, mimo że sam nie dokonał analizy dokumentacji archiwalnej, pomija akty prawa wewnętrznego (m.in. § 24 Regulaminu Komendy [...] Policji z dnia 17 czerwca 2013 r.) i specyfikę służby w Wydziale [...] K[...]P cechującą się wykonywaniem szczególnie niebezpiecznych czynności służbowych, których nie można zestawić z ryzykiem ponoszonym przez przeciętnego funkcjonariusza Policji, jednocześnie na s. 11-12 uzasadnienia twierdząc, że służba w Wydziale [...] K[...]P powołanym wprost do uczestnictwa w działaniach bojowych o podwyższonym środku ryzyka, jest w istocie pełnieniem służby w "zwykłych warunkach",
e) w wynikach kwerendy pominięto wszystkie czynności realizacyjne, przy których funkcjonariusze nie używali broni palnej - pomimo, że również takie czynności, związane np. z likwidowaniem laboratoriów, w których znajdowały się niebezpieczne dla życia lub zdrowia substancje chemiczne, czy też istniało zagrożenie pożaru lub wybuchu, mogą stanowić czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia, a na uczestnictwo w takich czynnościach wprost wskazał Skarżący w zażaleniu, jak też udział w konwojowaniu niebezpiecznych przestępców,
f) organy I i II instancji pominęły w sensie materialnym, iż zgodnie z § 14 ust 1 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 1 grudnia 2018 r. zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury wydawane jest na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy Policji, a zatem brak jest możliwości odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści wobec rzekomego braku dokumentów potwierdzających wykonywanie służby w warunkach określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r. w sytuacji, w której akta osobowe policjanta i inne dokumenty wystawione m.in. przez Dowódcę SP[...] w [...] potwierdzają pełnienie służby w tychże warunkach
- co w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia i braku wydania Skarżącemu zaświadczenia o uprawnieniu do podwyższenia emerytury policyjnej,
3) naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wskutek braku wymienienia w uzasadnieniu wszystkich interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego oraz czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych i brak wskazania przez KGP, które z nich i z jakich przyczyn uznane lub nieuznane zostały za wykonywane w warunkach określonych w § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia, a co za tym idzie - brak prawidłowego, umożliwiającego weryfikację, stanowiska organu, wobec czego na podstawie lektury uzasadnień postanowień brak jest choćby możliwości ustalenia w ilu łącznie czynnościach realizacyjnych uczestniczył Skarżący jako funkcjonariusz Wydziału Realizacyjnego K[...]P i na czym polega różnica między czynnościami wyselekcjonowanymi w notatce z 20 września 2023 r. przesłanej przez Dowódcę SP[...] w [...] a pozostałymi czynnościami, które wykonywał Skarżący w toku służby, a także brak odniesienia się w uzasadnieniu do wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu
- co w konsekwencji sprawia, że brak jest możliwości pełnej weryfikacji prawidłowości
zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji,
4) naruszenie art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny przez
organ Policji od utrwalonej praktyki wydawania zaświadczeń uprawniających do podwyższenia emerytury na podstawie § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia wobec funkcjonariuszy pełniących służbę w Wydziale [...] K[...]P, w tym również funkcjonariuszy, którzy pełnili służbę w Wydziale [...] K[...]P w tym samym okresie co Skarżący, a często brali udział w tych samych czynnościach realizacyjnych i bojowych; przykładem funkcjonariuszy, którzy uzyskali zaświadczenie o uprawnieniu do podwyższenia emerytury na podstawie § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia za służbę w ww. jednostce są m.in.: M. L., J. F., J. N., T. M., A. S., T. C., M. S., R. M. czy R. W. - co ma ten wpływ na wynik sprawy, że doprowadziło do jej rozstrzygnięcia w sposób odrębny od przynajmniej kilkunastu innych postępowań w sprawie funkcjonariuszy znajdujących się w tożsamej sytuacji faktycznej i prawnej,
5) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 219 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) w związku z § 4 pkt. 1 rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w sytuacji, w której:
a) ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Skarżący wypełnił
wszystkie przewidziane prawem przesłanki, od których uzależnione jest wydanie przedmiotowego zaświadczenia,
b) nieprawidłowa jest wykładnia jakoby interwencje lub czynności wykonane przez Skarżącego w latach 2009-2017 nie nastąpiły w sytuacjach, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia, co jest sprzeczne z opisem wymienionych czynności wynikających z dokumentacji archiwalnej, notatką z dnia 20 września 2023r. zawierającą wyniki dokonanej kwerendy, pismem Dowódcy SP[...] w [...] z dnia [...] października 2023 r. w którym wskazano, że realizacje, w których uczestniczył Skarżący, wpisują się w § 4 pkt 1 rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r. stanowiły czynności wykonywane w sytuacji szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia,
c) Skarżący brał udział w znacznie większej liczbie interwencji oraz czynności w rozumieniu § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia w latach 2009-2017, w okresie pełnienia służby w Wydziale [...] K[...]P, które to interwencje oraz czynności nie zostały wymienione w treści postanowień organów I i II instancji,
d) nie jest prawdą, że zagrożenie występujące w przypadku czynności służbowych wykonywanych przez Skarżącego miało charakter potencjalny, a jego zaistnienie nie wynikało z dokumentacji, skoro sam Dowódca SP[...] w [...] stwierdził, że "(...)
szczególne zagrożenie życia i zdrowia [...] w stanie spoczynku T. O. we wskazanym okresie wynikało z udziału w zatrzymaniu niebezpiecznych przestępców oraz konwojach o zwiększonym zagrożeniu (...) Funkcjonariusze Wydziału [...] K[...]P kierowani byli do działań i zatrzymań wszędzie tam, gdzie z informacji posiadanych przez jednostki prowadzące sprawy operacyjne wynikało szczególne zagrożenie życia i zdrowia związane z zatrzymywaniem figurantów w prowadzonych sprawach (możliwość posiadania broni palnej lub innego niebezpiecznego narzędzia). Wykorzystanie sił własnych zleceniodawcy w tego typu działaniach było niemożliwe lub obarczone wysokim ryzykiem. W związku z powyższym do działań kierowany był WR K[...]P etatowo do takich zadań utworzony. Charakter prowadzonych działań oraz ryzyko z nim związane podkreślane było każdorazowo na prowadzonych przez zleceniodawcę odprawach, wynikało z realnej, posiadanej przez niego wiedzy. Ryzyko to dotyczyło wszystkich funkcjonariuszy WR K[...]P biorących udział w zleconym zatrzymaniu z uwagi na zespołową taktykę działań",
e) zupełnie pominięte zostały wszelkie czynności dotyczące konwojowania niebezpiecznych przestępców, w których uczestniczył Skarżący, mimo że w § 14 Zarządzenia KGP z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] scharakteryzowano konwoje o podwyższonym zagrożeniu - właśnie w takich konwojach brał udział Skarżący jako funkcjonariusz WR K[...]P,
f) organ II instancji, w ślad za organem I instancji, zupełnie pominął przy rozstrzyganiu
sprawy specyfikę służby w WR K[...]P wynikającą m.in. z Regulaminu Komendy [...] oraz pisemnego stanowiska Dowódcy SP[...] sporządzonego na żądanie organu I instancji, z faktu wykonywania przez Skarżącego czynności o podwyższonym ryzyku w ramach codziennych czynności służbowych czyniąc argument przemawiający przeciwko tezie o wykonywaniu czynności przez Skarżącego w warunkach szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia - mimo że ratio legis § 4 pkt 1 rozporządzenia wprost wskazuje na to, że właśnie w przypadku funkcjonariuszy regularnie wykonujących działania szczególnie niebezpieczne istnieje podstawa do podwyższenia emerytury policyjnej,
g) organ II instancji nie rozpoznał wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu Skarżącego, w tym zwłaszcza nie odniósł się m.in. do charakterystyki poszczególnych realizacji, w których Skarżący brał udział,
g) w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2022 r., sygn. II SA/Wa 638/22, dotyczącego funkcjonariusza pełniącego służbę w tej samej jednostce co skarżący (w WR K[...]P) i w praktycznie identycznym stanie faktycznym, WSA stwierdził: "Biorąc pod uwagę akta sprawy Sąd za dowolne uznał ustalenia organów obu instancji, że w toku postępowania wyjaśniającego nie zostało wykazane, że skarżący w czasie wykonywania obowiązków służbowych w 2013 i 2014 r. podejmował co najmniej 6 razy czynności operacyjno-rozpoznawcze, dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia. Ocena organu nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. W treści notatki służbowej z dnia 30 sierpnia 2021 r. wymienione zostały konkretne interwencje podejmowane przez M. G. m.in. w 2013 i 2014 r. (...) W ocenie Sądu argumentacja organu, która przedstawiona została w postanowieniu z dnia 10 grudnia 2021 r. nie pozwala na zakwestionowanie wymienionych w notatce konkretnych czynności podjętych przez skarżącego w określonych dniach, jako czynności podjętych w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia. Skarżący uczestniczył w zatrzymaniu konkretnych osób w konkretnych sytuacjach i w określonych dniach. Okoliczność, że skarżący wykonywał typowe czynności przypisane funkcjonariuszom tego Wydziału ([...]), na co powołuje się organ, nie jest przeszkodą do stwierdzenia, że w trakcie wymienionych w notatce czynności podejmowanych przez skarżącego istniało zagrożenie życia lub zdrowia (...)", zaś w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 1027/22 wskazano, że "W ocenie Sądu argumentacja organu, która przedstawiona została w postanowieniu z dnia 14 stycznia 2022 r., nie pozwala na zakwestionowanie wymienionych w notatce konkretnych czynności podjętych przez skarżącego w określonych dniach jako czynności podjętych w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia. Okoliczność, że skarżący wykonywał typowe czynności przypisane funkcjonariuszom tego Wydziału ([...]), na co powołuje się organ, nie jest przeszkodą do stwierdzenia, że w trakcie wymienionych w notatce czynności podejmowanych przez skarżącego istniało zagrożenie zdrowia lub życia (...). Wbrew twierdzeniom KGP w notatce służbowej z dnia 20 sierpnia 2021 r. nie wskazano wyłącznie na uczestnictwo w "określonej kategorii zdarzeń, o których mowa w przepisach", ale wskazano na konkretne, podjęte przez skarżącego czynności w ściśle określonych dniach. Organ odwoławczy w żaden sposób nie podważył skutecznie w postanowieniu, że podjęte przez skarżącego w latach 2005 - 2011 i 2013 - 2017 (6 razy w roku) konkretne wymienione przez organ I instancji czynności nie zostały podjęte przez skarżącego w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia"
- co w konsekwencji doprowadziło do wydania nielegalnego, nieprawidłowego postanowienia w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, z uzasadnieniem tego faktu nieprawdziwymi twierdzeniami o braku dokumentacji potwierdzającej wykonywanie przez Skarżącego czynności w warunkach szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia.
W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji w całości,
2) przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów w postaci:
a) zaświadczenia z dnia [...] lipca 2012 r. [...] dotyczącego R. M. stwierdzającego, że funkcjonariusz pełniący służbę w WR K[...]P pełnił służbę w Policji w warunkach określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r. w okresie od dnia [...] lipca 2008 r. do dnia [...] grudnia 2011 r.,
b) zaświadczenia z dnia [...] sierpnia 2018 r. dotyczącego A. S. stwierdzającego, że funkcjonariusz pełniący służbę w WR K[...]P pełnił służbę w Policji w warunkach określonych w § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia w latach: 2012, 2013, 2014, 2015 i 2016,
c) zaświadczenia z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] dotyczącego M. L. stwierdzającego, że funkcjonariusz pełniący służbę w WR K[...]P pełnił służbę w Policji w warunkach określonych w § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia w latach 2005, 2006, 2007, 2008.
- na okoliczność odstąpienia przez organy Policji od utrwalonej praktyki wydawania zaświadczeń uprawniających do podwyższenia emerytury na podstawie § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia wobec funkcjonariuszy Policji pełniących służbę w WR KSP,
d) procedury z dnia [...] grudnia 2008 r. dotyczącej wydawania zaświadczeń w sprawach o podwyższenie emerytury policyjnej policjantom zwolnionym ze służby - na okoliczność ustalenia treści procedury, według której K[...]P przeprowadza postępowanie w sprawie o wydanie zaświadczenia o podwyższenie emerytury policyjnej policjantom zwolnionym ze służby,
3) zasądzenie od organu II instancji rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W motywach skargi Skarżący rozwinął powyższe zarzuty przedstawiając dodatkową argumentację na ich poparcie.
W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonym postanowieniu oraz o oddalenie złożonych w skardze wniosków dowodowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty (...). Zgodnie natomiast z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2492 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie KGP z dnia [...] grudnia 2023 r. w przedmiocie odmowy wydania Skarżącemu, funkcjonariuszowi Policji w stanie spoczynku, zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji (...) w okresie od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r.
Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń uregulowane zostało w przepisach Działu VII (art. 217 i nast.) k.p.a. Regulacje te znajdują zastosowanie również w postępowaniu o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby przez funkcjonariusza Policji w warunkach szczególnie zagrażających zdrowiu i życiu. Zaświadczenie potwierdzające powyższe okoliczności - jako środek dowodowy - przewidziane zostało w postępowaniu mającym na celu ustalenie świadczenia emerytalnego (byłemu) funkcjonariuszowi Policji.
Zaznaczyć należy, że zaświadczenie nie rozstrzyga indywidualnej sprawy administracyjnej. Jego istotą jest urzędowe poświadczenie istniejącego stanu prawnego lub faktycznego. Zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa albo osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Stosownie zaś do art. 218 § 1 k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie potwierdzające fakty lub stan prawny, wynikający z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.).
Postępowanie wyjaśniające prowadzone w oparciu o ww. przepis polega na zbadaniu stanu faktycznego i prawnego z wykorzystaniem środków dowodowych, jednakże nie w celu poczynienia nowych ustaleń faktycznych lub prawnych, a jedynie dla usunięcia wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw. Odnośne postępowanie wyjaśniające musi dotyczyć faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów, czy zbiorów danych innego rodzaju.
Warto w tym miejscu powołać się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 872/10 (publ. CBOSA), w którym wskazano, że organy administracji prowadzące postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia powinny nie tylko zbadać całość dokumentacji mogącej potwierdzić uprawnienia funkcjonariusza, lecz także wyjaśnić (ustalić) na podstawie przebiegu służby skarżącego i jej charakteru, gdzie mogą znajdować się szczegółowe dane z okresu tej służby, a nie ograniczać się w tym zakresie do kontroli akt osobowych skarżącego i pism informacyjnych od poszczególnych jednostek (...). Jest to warunkiem uznania postępowania za prowadzone zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., stosownie do której organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy", a zasada ta ma zastosowanie także do postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. w związku z art. 1 pkt 4 k.p.a.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że orzekające w sprawie niniejszej organy Policji nie dopełniły obowiązku wynikającego z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 218 § 2 k.p.a. Z akt sprawy nie wynika, aby organy Policji (Komendant [...] Policji, a następnie Komendant Główny Policji), zbadały źródłowy materiał dowodowy istotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Kwestionując wnioski płynące z notatki Zastępcy Dowódcy SP[...] z dnia [...] września 2023 r. uzupełnionej pismem Dowódcy SP[...] z dnia [...] października 2023 r. nie wyjaśniły w sposób przekonujący - stosownie do wymogów z art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. - z jakich względów stwierdziły, że brak jest podstaw do potwierdzenia pełnienia przez Skarżącego służby w latach 2009 - 2017 w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury - określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r.
W uzasadnieniu postanowienia K[...]P z dnia [...] października 2023 r. nr [...] wskazano: "Analiza nadesłanej dokumentacji z kwerendy przeprowadzonej w Samodzielnym Pododdziale [...] Policji w [...] wykazała wątpliwości w zakresie prawidłowego zakwalifikowania czynności wykonywanych przez wymienionego w okresie od dnia [...] września 2009 roku do dnia [...] kwietnia 2017 roku (pomimo nie realizowania w 2009, 2013, 2017 roku wystarczającej ilości czynności przez odpowiednią ilość dni w roku) w warunkach określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 roku" (s. 39). Ta "nadesłana dokumentacja", jak wynika ze s. 5 i 6 postanowienia, to pismo Zastępcy Naczelnika [...] K[...]P z dnia [...] czerwca 2023 r., notatka służbowa pracownika tegoż Wydziału z dnia [...] maja 2023 r., z której wynika jakie materiały archiwalne wytypowano do przeglądu, pismo Zastępcy Dowódcy SP[...] z dnia [...] września 2023 r., za którym przekazano notatkę służbową z dnia [...] września 2023 r. zawierającą ocenę materiałów poddanych kwerendzie oraz pismo Dowódcy SP[...] z dnia [...] października 2023 r. Przy czym ani z treści pisma z dnia [...] sierpnia 2023 r., ani z treści ww. notatki służbowej z dnia [...] września 2023 r. nie wynika, aby w ślad za nimi przesłano do K[...]P dokumenty (Dzienniki Realizacji [...] Wydziału [...] K[...]P oraz informacje dotyczące realizacji/notatki z realizacji) będące przedmiotem analizy SP[...].
Na podstawie akt sprawy oraz uzasadnienia postanowienia K[...]P nie sposób zatem przyjąć, aby przedmiotem analizy organu była dokumentacja wytypowana przez [...], a następnie poddana kwerendzie przez wyspecjalizowaną jednostkę – SP[...] w której Skarżący w spornym okresie pełnił służbę. Ma to istotne znaczenie o tyle, że organ I instancji wyrażając "wątpliwości" co do "prawidłowego zakwalifikowania czynności" wyszczególnionych w notatce służbowej z dnia [...] września 2023 r. (wykonywanych przez Skarżącego w latach 2010-2012, 2014-2016), jednocześnie zaakceptował stanowisko Zastępcy Dowódcy SP[...] co do niezrealizowania przez Skarżącego wystarczającej ilości czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia, w latach: 2009 (od 1 września), 2013 i 2017 (do 30 kwietnia). Organ I instancji nie wyjaśnił więc dlaczego w części podziela wnioski płynące z ww. notatki służbowej, a w części je kwestionuje pomimo tego, że nie dokonał pełnej analizy archiwalnej dokumentacji źródłowej. Warto przy tym zaznaczyć, że jak wynika z notatki służbowej pracownika [...] z dnia [...] maja 2023 r. do kwerendy wytypowano zbiory dokumentów, które nie były przedmiotem analizy SP[...], tj. konwoje - sygn. arch. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (k. 26 akt admin.), co wynika z treści notatki służbowej z dnia [...] września 2023 r. Organ do tej kwestii w ogóle się nie odniósł, nie ocenił czy SP[...] dokonał w sposób prawidłowy przedmiotowej kwerendy akt, a w szczególności czy zasadnie stwierdził, że Skarżący w latach 2009, 2013 i 2017 nie wykonywał czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia w wymiarze określonym w tym przepisie.
W świetle powyższego nie można uznać, że organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w koniecznym zakresie zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a.
Uchybienia organu I instancji w powyższym zakresie nie sanował organ II instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia KGP wskazał, że "Organ nie jest uprawniony do potwierdzenia określonych faktów tylko na tej podstawie, że ze względu na charakter i specyfikę pełnionej przez wnioskodawcę służby, albo jednostki lub komórki organizacyjnej, w której wnioskodawca pełnił służbę, można by było założyć, że mógł wykonywać określonego rodzaju czynności. Niezbędne jest natomiast ustalenie, na podstawie dostępnej dokumentacji, że w rzeczywistości takie czynności były przez wnioskodawcę, w określonym okresie, wykonywane. Nie budzi jednak wątpliwości, że w razie braku potwierdzenia w aktach osobowych okresów służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, organ właściwy do wydania stosownego zaświadczenia powinien zwrócić się do podmiotu dysponującego brakującymi zasobami dokumentów, np. materiałami archiwalnymi, o ich udostępnienie, co też miało miejsce w przedmiotowej sprawie".
Powyższe stanowisko KGP nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, o czym wcześniej była już mowa. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby K[...]P zwracał się do SP[...] o przekazanie źródłowej dokumentacji archiwalnej. Ponadto, z akt postępowania żaleniowego oraz z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, aby sam KGP zwrócił się o przekazanie materiałów archiwalnych (zbiorów dokumentów wytypowanych przez [...] K[...]P, czy choćby tych, które były przedmiotem analizy SP[...] K[...]P) oraz dokonał ich analizy i oceny. Nie można zatem przyjąć, że KGP dokonał należytej oceny stanowiska K[...]P przyjętego w zaskarżonym postanowieniu tak w odniesieniu do pełnienia przez Skarżącego służby w latach: 2009, 2013 i 2017, jak i w pozostałym wnioskowanym okresie.
KGP w toku postępowania zażaleniowego wyjaśniał jedynie, czy Skarżący nie brał udziału w zabezpieczeniu Marszu [...] w dniu [...] listopada 2013 r., na którą to okoliczność były funkcjonariusz powoływał się w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Uczynił to jednak również w oparciu o pisma Dowódcy SP[...] z dnia [...] listopada 2023 r. oraz z dnia [...] listopada 2023 r. przekazane przez K[...]P za pismem z dnia [...] listopada 2023 r. (k. 90, 91 i 95 akt admin.). Z treści tych pism wynika, że Dowódca SP[...] dokonał oceny w oparciu o dzienniki realizacji bojowych za rok 2013 oraz teczki dotyczące zabezpieczeń z 2013 r. pozostające (nadal) w dyspozycji SP[...].
Co najmniej przedwczesne jest zatem stanowisko KGP, że "w przedmiotowej sprawie z żadnej dokumentacji będącej obecnie w posiadaniu organu nie wynika, aby wnioskodawca w trakcie pełnienia służby w Policji, w okresie od dnia [...] września 2009r. do dnia [...] kwietnia 2017 r., wykonywał czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2004 r. Jednocześnie brak jest podstaw do podważania ustaleń dokonanych, w tym zakresie, przez Komendanta [...] Policji". Po pierwsze bowiem ustalenia dokonane przez K[...]P są, w ocenie Sądu, dokonane w sposób niepełny, niezgodny z art. 218 § 2 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. w związku z art. 1 pkt 4 k.p.a., a zatem stanowisko KGP akceptujące te ustalenia również nie może być prawidłowe. Po drugie dokumentacja znajdująca się w aktach administracyjnych i osobowych Skarżącego nie jest wystarczająca do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2023 r., a z akt sprawy nie wynika, aby KGP w dacie wydania zaskarżonego postanowienia dysponował ww. dokumentacją archiwalną, która powinna być podstawą załatwienia sprawy.
KGP podkreślał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że "każdy wniosek jest rozpatrywany indywidualnie", jednak w ocenie Sądu nie znajduje to odzwierciedlenia w uzasadnieniu obu wydanych w sprawie postanowień. Zabrakło bowiem rzetelnej oceny materiałów archiwalnych dotyczących pełnienia służby przez Skarżącego we wnioskowanym okresie. Jednocześnie KGP stwierdził, że "Kwestionowanie stanowiska podmiotu dokonującego stosownej kwerendy, a więc mającego bezpośredni kontakt z istniejącą dokumentacją stanowiłoby nieuzasadnioną polemikę, bo nie mającą żadnego podbudowania instrumentalnego. Wnioski takie można bowiem formułować wyłącznie w oparciu o treść analizowanej dokumentacji, a nie wyłącznie na podstawie własnych przekonań czy doświadczeń o charakterze zawodowym". Należy zatem postawić pytanie dlaczego organy Policji kwestionują stanowisko wyspecjalizowanej komórki organizacyjnej (SP[...] K[...]P), która miała "bezpośredni kontakt" z istniejącą dokumentacją i wywodzą z tego stanowiska negatywne dla Skarżącego skutki, nie dokonując jednocześnie samodzielnej analizy wytypowanej w sprawie dokumentacji archiwalnej - bowiem taki właśnie wniosek (co do zaniechania przeprowadzenia tejże analizy) należy wyprowadzić z akt sprawy i obu wydanych postanowień.
Podsumowując tę część rozważań warto odwołać się do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2024 r. sygn. akt III OSK 2565/22 (CBOSA), który zapadł w zbliżonym stanie faktycznym. NSA wskazał m.in.: "Prezentowana w skardze kasacyjnej argumentacja sprowadza się do tego, że skoro postępowanie w sprawie o wydanie zaświadczenia oparte jest na treści dokumentów, to samo powstanie subiektywnego i nieuzasadnionego przekonania organu o tym, że dokumentacja ta nie jest wystarczająca do wydania zaświadczenia, jest prawną przeszkodą do jego wydania. Rzecz jednak w tym, że w przedmiotowej sprawie (...) organ nie dokonał własnej analizy dokumentacji, a prowadzona przez niego ocena ma charakter dowolny i arbitralny. (...) Argumentacja organu, że miał prawo do własnej oceny informacji przekazanych przez wykonujących kwerendę, w istocie wyklucza kwestionowanie jakiejkolwiek oceny dowodów w sprawie o wydanie zaświadczenia, albowiem przyjęcie nawet najbardziej absurdalnej optyki co do zgromadzonej dokumentacji przez organ, oznaczałoby zaistnienie sporu a zatem brak możliwości wydania zaświadczenia. A trzeba zauważyć, że każda ocena materiału dowodowego dokonywana przez organ musi być przeprowadzona w sposób określony w k.p.a., w tym zwłaszcza w art. 80 k.p.a. Ocena dokonana w niniejszej sprawie oparta jest wyłącznie na nieuzasadnionym niczym przekonaniu organu, który odnosi się do oceny dokumentacji źródłowej, pomimo, że sam się z nią nie zapoznał. Jednak zapatrywanie organu nie może być dowolne, arbitralne, przeczące podstawowym regułom logiki, zweryfikowanym prawom naukowym, lub przeprowadzonym już w sprawie innym dowodom". (...) Specyfika postępowania w sprawie o wydanie zaświadczenia nie oznacza, że organ ma prawo do dokonywania dowolnej oceny dowodów. Dowody będące przedmiotem oceny muszą wynikać z dokumentacji posiadanej przez organ, ale ocena ta nie może być dowolna".
Zgodnie z treścią § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2004r. emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało (bezpośrednie) zagrożenie życia lub zdrowia.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt U 12/13 (Dz.U. poz. 736) orzekł, iż § 4 pkt 1 rozporządzenia, w zakresie w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, jest niezgodny z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu ww. wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał m.in.: "należy bowiem zauważyć, że słowo "bezpośrednie" z § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. nie stanowi merytorycznego rozwinięcia przysłówka "szczególnie" z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Pierwszy odnosi się bowiem do relacji kauzalnej między czynnościami funkcjonariusza a zagrożeniem, drugi zaś - dotyczy kwalifikacji merytorycznej zagrożenia. Zwrot "bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia" dotyczy związku przyczynowo-skutkowego i nakazuje adresatom § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. odwołać się do konkretnej koncepcji związku przy określaniu, czy został spełniony ustawowy warunek podwyższenia emerytury. Natomiast zwrot "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" odnosi się do kwalifikacji zagrożenia per se, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy. Wypowiedź preferencyjna prawodawcy wskazuje na możliwość gradacji zagrożeń uzasadniających podwyższenie emerytury. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w pojęciu "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" mieszczą się takie zdarzenia, które mogą mieć miejsce w czasie pełnionej służby, choć nie pozostają w bezpośrednim związku przyczynowym z czynnościami podejmowanymi przez funkcjonariusza lub jego osobą. Zakwestionowany przepis wymaga natomiast aby zagrożenie nie tylko miało charakter "szczególny", ale również aby pozostawało w ściśle określonej ("bezpośredniej") relacji kazualnej z czynnościami funkcjonariusza".
W dalszym ciągu Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż "wprowadzenie w rozporządzeniu z 2005 r. kryterium "bezpośredniości" doprowadziło do zawężenia ustawowego wymogu podwyższania emerytury, bowiem niektóre z sądów administracyjnych, interpretując zaskarżony przepis przyjmowały, że "bezpośrednie" zagrożenie to takie, które jest zarazem "konkretne", "obiektywne" i "rzeczywiste" oraz dotyczy bezpośrednio funkcjonariusza (...). Organy uprawnione do wydawania zaświadczeń o okresie służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury (...) przyjmowały, że z uwagi na wymóg "bezpośredniości", o którym mowa w zaskarżonym przepisie, samo zakwalifikowanie czynności jako szczególnie zagrażającej życiu i zdrowiu (...) nie daje jeszcze podstaw do podwyższenia emerytury w rozumieniu art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...). Tymczasem należy podkreślić, że prawodawca formułując warunki podwyższenia emerytury różnicuje znaczenie słów "szczególne" i "bezpośrednie". Drugie zostało wyraźnie zastrzeżone na określenie relacji kauzalnej (art. 15 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym). Zakładając racjonalność prawodawcy nie ma podstaw do zacierania różnicy między art. 15 ust. 2 pkt 1 i 2a pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. W tym zaś kontekście istotne jest również to, że z uwagi na przedmiot ustawowej regulacji, której celem jest zagwarantowanie czytelnych kryteriów podwyższania emerytury, a tym samym operacjonalizacja art. 67 ust. 1 Konstytucji, nie może ona podlegać wykładni zawężającej".
W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego rzeczą organów Policji jest zatem ustalenie, czy czynności służbowe funkcjonariusza były wykonywane w sytuacjach, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia funkcjonariusza, a nie zagrożenie bezpośrednie czy też bezpośrednio dotyczące funkcjonariusza. Tymczasem K[...]P podkreślał w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] października 2023 r., że "Zagrożenie to winno być realne, rzeczywiste, wprost wynikające (...). Takie zagrożenie życia i zdrowia musi faktycznie wystąpić. Dopiero konkretna sytuacja tego rodzaju skierowana na funkcjonariusza w trakcie pełnienia służby, stanowi podstawę do uznania jej za przypadek służby pełnionej w warunkach uprawniających do podwyższenia emerytury policyjnej". Wskazując na konieczność istnienia związku przyczynowo-skutkowego między czynnościami funkcjonariusza a zagrożeniem organ I instancji zdaje się stosować przepis § 4 pkt 1 rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r. w brzmieniu zakwestionowanym przez Trybunał Konstytucyjny.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że argumentacja organu I instancji nie pozwala na zakwestionowanie wymienionych w notatce z dnia [...] września 2023 r. konkretnych czynności realizowanych przez Skarżącego w określonych dniach, jako czynności podjętych w sytuacjach, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia. Z notatki służbowej wynika, że Skarżący brał udział w realizacjach o szczególnie niebezpiecznym charakterze, np. zatrzymaniu członków zorganizowanych grup przestępczych, mogących posiadać broń palną; zatrzymaniu osób podejrzanych o przetrzymywanie innych obywateli oraz o posiadanie broni palnej; zatrzymaniu osób notowanych za udział w zorganizowanej grupie przestępczej o charakterze zbrojnym oraz na napad z bronią w ręku; zatrzymaniu członka zorganizowanej grupy przestępczej mogącego nielegalnie posiadać broń oraz zachowującego się agresywnie; zatrzymaniu osoby posiadającej nielegalnie broń palną, materiały wybuchowe oraz odczynniki chemiczne do konstruowania ładunków wybuchowych; zatrzymaniu osoby podejrzewanej o wymuszanie haraczy za tzw. ochronę na kobietach i straszenie bronią palną; zatrzymaniu osoby mającej status lidera w grupie przestępczej o charakterze zbrojnym, mogącego posiadać broń palną. Wszystkie wymienione w notatce służbowej realizacje dotyczyły zatrzymań osób niebezpiecznych, posiadających lub mogących posiadać broń. Opis realizacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, że odbywały się one w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu, a szczególny charakter tego zagrożenia, w ocenie Sądu, wynika właśnie z posiadania bądź podejrzenia o posiadanie broni przez osoby zatrzymane - niebezpiecznych przestępców. Znajduje to potwierdzenie w piśmie Dowódcy SP[...] z dnia [...] października 2023 r., który podkreślał, że funkcjonariusze WR K[...]P kierowani byli do działań wszędzie tam, gdzie z informacji posiadanych przez jednostki prowadzące sprawy operacyjne, wynikało szczególne zagrożenie życia i zdrowia związane z zatrzymywaniem figurantów w prowadzonych sprawach (możliwość posiadania i użycia broni palnej lub innego niebezpiecznego narzędzia, przynależność do zorganizowanych grup przestępczych). Ryzyko działań dotyczyło wszystkich funkcjonariuszy WR K[...]P biorących udział w zleconym zatrzymaniu z uwagi na zespołową taktykę działań.
Nie ulega wątpliwości, że Skarżący uczestnicząc w ww. realizacjach wykonywał typowe czynności przypisane funkcjonariuszom Wydziału [...] K[...]P, na co powołuje się organ. Nie jest to jednak przeszkoda do stwierdzenia, że w trakcie wymienionych w notatce czynności podejmowanych przez Skarżącego istniało szczególne zagrożenie zdrowia lub życia.
Sąd nie podważa twierdzenia organu I instancji, że istotą służby w Policji jest stałe ryzyko zagrożenia związane z normalnymi następstwami tej służby, jednakże nie można przyjąć, że wykonywanie przez Skarżącego wymienionych w notatce czynności, także wówczas, gdy są to typowe czynności przypisane funkcjonariuszom WR K[...]P, jak m.in. zatrzymywanie osób należących do zorganizowanych grup przestępczych, posiadających nielegalnie broń - nie pozwala na zakwalifikowanie tych czynności jako podejmowanych w sytuacjach zagrożenia życia lub zdrowia. Tego rodzaju czynności nie są np. typowymi czynnościami wykonywanymi przez każdego policjanta, którego służba co do zasady związana jest z wystąpieniem wielu potencjalnych zagrożeń dla życia lub zdrowia. Okoliczność, że każdy funkcjonariusz ślubuje m.in. strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji), na co także powołał się organ I instancji, nie daje podstaw do odmowy wydania zaświadczenia w sytuacji, gdy funkcjonariusz faktycznie podejmował co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia, nawet, gdy co do zasady tego "rodzaju" czynności jako "typowe" przypisane były funkcjonariuszom tego Wydziału.
Wbrew twierdzeniom KGP w notatce służbowej z dnia [...] września 2023 r. nie wskazano wyłącznie uczestnictwa w "określonej kategorii zdarzeń, o których mowa w powołanym przepisie", ale wskazano na konkretne podjęte przez Skarżącego realizacje w ściśle określonych dniach. Organ II instancji w żaden sposób nie podważył skutecznie w postanowieniu, że opisane realizacje z udziałem Skarżącego w latach 2010 - 2016 (6 razy w każdym roku), konkretne wymienione przez organ I instancji, nie zostały podjęte w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Dowódca SP[...] w piśmie z dnia [...] października 2023 r. jednoznacznie wskazywał, że szczególne zagrożenie życia i zdrowia Skarżącego w omawianym okresie wynikało z udziału w zatrzymaniach niebezpiecznych przestępców. KGP wskazał natomiast, że "Ocena (...) czynności wyłącznie w oparciu o uprzednio uzyskane informacje, może skutkować założeniem, że czynności te mogą być czynnościami o podwyższonym ryzyku, ale nie oznacza to, że urealniają i konkretyzują przedmiotowe zagrożenie". Organ nie wskazał jednak, co jego zdaniem urealniłoby i skonkretyzowało zagrożenie podczas tych podjętych przez Skarżącego konkretnych czynności wymienionych w notatce służbowej z dnia [...] września 2023 r., w sytuacji, gdy Dowódca SP[...] wskazał, że w tej notatce wymienione zostały jedynie te realizacje, tj., w których Skarżący uczestniczył, a przedmiotowe warunki szczególnie zagrażające życiu i zdrowiu występowały. Dowódca wskazał też na realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia i zdrowia. Odmienna ocena KGP wyrażona w zaskarżonym postanowieniu musiała, w świetle powyższego, zostać uznana za dowolną. Organ II instancji mając wiedzę o istnieniu dokumentacji, na podstawie której wskazano konkretne, podejmowane przez Skarżącego czynności, sam nie wskazał przebiegu zdarzeń, które zakwestionował (do czego odwołuje się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia) w zakresie wystąpienia szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia.
Dodatkowo należy zaznaczyć, że KGP, analogicznie jak K[...]P, zakwestionował stanowisko Dowódcy SP[...] co do "kwalifikacji" zagrożenia, o którym mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia przy wykonywaniu przez Skarżącego czynności w latach 2010 - 2012, 2014 - 2016, jednak nie zbadał na podstawie dostępnej dokumentacji archiwalnej czy w pozostałym wnioskowanym okresie Skarżący rzeczywiście nie wykonywał czynności w sytuacjach uzasadniających podwyższenie świadczenia emerytalnego. Ocena KGP również z tego powodu jest co najmniej przedwczesna.
Mając powyższe na względzie Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1035/16, oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 751/15, zapadłym w podobnych okolicznościach faktycznych i prawnych. W wyroku tym NSA stwierdził m.in.: "(...) brak jest przekonywującej argumentacji, iż skarżący nie pełnił służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2015 r. Zwrócić należy uwagę, że analiza dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie doprowadziła Sąd I instancji do przekonania, że organ nie przeprowadził w sposób wnikliwy i szczegółowy oceny dokumentacji mogącej zawierać dane o zdarzeniach wypełniających przesłanki mającego zastosowanie w sprawie przepisu rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni tę ocenę podziela. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, na którą zwrócił uwagę Sąd I instancji, wynika dokładnie opis działań i zdarzeń, w jakich uczestniczył skarżący (...). W oparciu o zawarte w "Stanowisku" (...) dane można wyprowadzić ocenę w przedmiocie tego, czy służba była pełniona w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu".
Sąd podziela również pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w powołanym już wyżej wyroku z dnia 9 lipca 2024 r. sygn. akt III OSK 2565/22, gdzie wskazano, że "Obowiązkiem, a nie uprawnieniem organu jest zgromadzenie pełnej dokumentacji niezbędnej do rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia i przeprowadzenie jaj analizy. (...) organ dokonał oceny materiałów dowodowych a priori, wyłącznie na podstawie własnego niczym nieuzasadnionego przekonania. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, kwerenda przeprowadzona przez Komendanta SP[...] potwierdziła wykonywanie zadań przez skarżącego w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu. Przy czym należy zwrócić uwagę na charakter Wydziału [...], w którym pełnił służbę skarżący, który wręcz wskazuje na możliwość wykonywania zadań służbowych związanych z zagrożeniem życia i zdrowia".
Rozpoznając ponownie wniosek Skarżącego o wydanie zaświadczenia żądanej treści w zakresie obejmującym okres służby od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r. organ będzie obowiązany ocenić raz jeszcze, czy zachodzą podstawy do wydania Skarżącemu zaświadczenia uwzględniając powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt U 12/13. W tym celu organ podda szczegółowej analizie całą posiadaną dokumentację dotyczącą czynności podejmowanych przez Skarżącego. W przypadku, gdyby w ocenie organu nadal brak było podstaw do wydania zaświadczenia żądanej treści, uzasadnienie postanowienia powinno szczegółowo wskazywać jaką dokładnie dokumentację, jakie rejestry, czy ewidencje poddano analizie i winno wyjaśniać w sposób przekonujący, odwołujący się do indywidualnej sytuacji Skarżącego, dlaczego organ nie zakwalifikował konkretnie wskazanych czynności, czy zadań przez niego wykonywanych, jako spełniających wymogi z § 4 pkt 1 rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r.
Końcowo Sąd zauważa, że w sprawie nie było podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych zawartych w skardze. Nie zostały bowiem spełnione przesłanki z art. 106 § 3 p.p.s.a., warunkujące możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego - nie zaistniały istotne wątpliwości, o których mowa w powołanym przepisie, niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. Nadto zaznaczyć należy, że każda sprawa rozpatrywana jest przez organ indywidualnie. Okoliczność wydania określonej treści zaświadczeń innym byłym funkcjonariuszom Policji nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Mając wszystko powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a oraz art. 119 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Do kosztów tych Sąd zaliczył wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego Skarżącego w stawce minimalnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło