II SA/Wa 285/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi W.H. na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Wnioskiem z dnia [...] września 2011 r. W.H. wystąpił do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego ostatecznym orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. nr [...] , wydanym na podstawie art. 145 z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.) w związku z § 51 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 272, poz. 2690 ze zm.), odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że na mocy postanowienia z dnia [...] lutego 2010 r., wydanego przez Dyrektora Delegatury ABW w [...] , zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne wobec W.H., obwinionego o umyślne naruszenie dóbr osobistych innego funkcjonariusza powyższej delegatury. Orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] , wydanym przez Dyrektora Delegatury ABW w [...] uznano W.H. winnym zarzucanego deliktu dyscyplinarnego, za co wymierzono mu karę nagany. W wyniku rozpatrzenia odwołania Szef ABW orzeczeniem z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymał w całości orzeczenie z dnia [...] czerwca 2010 r. Orzeczenie to stało się przedmiotem skargi W.H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1665/10, uchylił zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na naruszenie art. 80 kpa, poprzez brak ustalenia w całokształcie materiału dowodowego, naruszenie art. 77 kpa, który nakazuje zgromadzenie i zbadanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Ponadto wskazał na naruszenie art. 7 kpa, poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku koniecznego dla wydania decyzji. Wnioskiem z dnia [...] września 2011 r. W.H. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem z dnia [...] lipca 2010 r. Organ, odnosząc się do wniosku o wznowienie postępowania, podkreślił, że ustawodawca przewidział w § 48 ust. 1 pkt 1 - 4 rozporządzenia cztery przypadki, w których należy obligatoryjnie wznowić zakończone prawomocnym orzeczeniem postępowanie dyscyplinarne: 1. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe, 2. zostały ujawnione istotne dla sprawy nowe fakty lub dowody, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego, 3. orzeczenie wydano z naruszeniem przepisów, jeżeli mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia, 4. orzeczenie zostało wydane na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Jednocześnie organ podniósł, że powyższy przepis pozostawia do oceny organu rozpatrującego wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, zagadnienie, czy ewentualne naruszenie prawa przy wydawaniu orzeczenia kończącego to postępowanie mogło mieć wpływ na treść orzeczenia. Zwrócił uwagę, że po wyroku WSA w Warszawie sprawa W.H. była ponownie rozpatrywana i zakończyła się postanowieniem o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem o ukaraniu z dnia [...] czerwca 2010 r. W związku z tym organ uznał, że w obecnym postępowaniu podnoszone przez W.H. we wniosku z dnia [...] września 2011 r. argumenty nie wypełniają przyczyn podanych w przepisie § 48 ust. 1 rozporządzenia, które obligowałyby organ do wznowienia tego postępowania. Od tego postanowienia W.H. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podniósł, że zaskarżone przez niego postanowienie zawiera szereg błędów prawnych, tj. postanowienie to nie zawiera imiennej pieczęci i podpisu przełożonego oraz pieczęci jednostki organizacyjnej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W postanowieniu powołano wadliwą podstawę prawną, zamieszczono błędne pouczenie co do wniesienia środka zaskarżenia. Ponadto podniósł, że postanowienie to zostało podpisane przez osobę nieuprawnioną, tj. Dyrektora Biura Kadr, podczas gdy z treści § 51 rozporządzenia wynika, że orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne wydaje przełożony, czyli Szef ABW. W związku z tym wniósł o uniewinnienie od stawianego zarzutu. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] , Dyrektor Biura Kadr ABW, działając na podstawie upoważnienia z dnia [...] października 2009 r. Szefa ABW, na podstawie art. 151 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu w związku z § 51 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowania dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 272, poz. 2690 ze zm.), odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji podkreślił, że postępowanie dyscyplinarne W.H. zostało zakończone na podstawie § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, to jest przedawnienia karalności czynu. Zastosowanie w sprawie § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, czyli uniewinnienia (czego domaga się W.H.) wymagałoby dalszego prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, a temu na przeszkodzie stoi przedawnienie karalności, gdyż od daty czynu w dniu [...] stycznia 2010 r. upłynął termin przewidziany w art. 147 ust. 2 ustawy. Przedawnienie ścigania jest zaś przesłanką procesową bezwzględnie ujemną i wystąpienie takiej przesłanki obliguje organ do wydania orzeczenia umarzającego postępowanie. Organ, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 1977 r. I KR 87/77, wskazał, że jeżeli sąd w toku postępowania stwierdza, że nastąpiło przedawnienie ścigania oskarżonego, to nie wolno mu wydać ani wyroku skazującego, ani też wyroku uniewinniającego. W związku z powyższym, organ II instancji podtrzymał stanowisko, że brak było podstaw, które obligowałyby organ do wznowienia postępowania. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi W.H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie postanowienia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1. niedopełnienie wymagań formalnych przewidzianych w § 13 ust. 3 pkt 10 w związku z § 19 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, zgodnie z którym postanowienie zawiera: "imienną pieczęć i podpis przełożonego oraz pieczęć jednostki organizacyjnej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego". Postanowienie nr [...] wykonane zostało w formie wydruku komputerowego potwierdzonego tylko nieczytelnym podpisem, 2. powołanie się na błędną podstawę prawną, tj. na § 51 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a powinno być § 51 ust. 1, 3. zamieszczenie niepełnego pouczenia co do wniesienia środka zaskarżenia, przez nieokreślenie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego oraz nie określił właściwego miejscowo wojewódzkiego sądu administracyjnego, do którego skarga może zostać wniesiona, 4. wydanie przez osobę nieuprawnioną, tj. Dyrektora Biura Kadr, 5. naruszenie przepisu art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez zlekceważenie wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1665/10, 6. naruszenie § 50 rozporządzenia, poprzez niewydanie z urzędu postanowienia o wznowieniu postępowania dyscyplinarnego po wyroku Sądu uchylającym zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, 7. niewłaściwe zastosowanie § 53 rozporządzenia, poprzez uznanie, że w kwestii wznowienia postępowania dyscyplinarnego nie zaistniały przewidziane prawem przesłanki wznowieniowe określone w § 48 ust. 1 rozporządzenia, 8. naruszenie § 48 ust. 2 rozporządzenia, poprzez zastosowanie § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w zw. z art. 147 ust. 2 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu i przyjęcie, że po ustaniu karalności czynu nie można wznowić na wniosek strony postępowania dyscyplinarnego na korzyść obwinionego, 9. naruszenie § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia przez zastosowanie przepisu do trybu wznowienia postępowania w związku z terminem określonym w § 49 rozporządzenia, 10. naruszenie art. 147 ust. 2 ustawy, przez zastosowanie przepisu do trybu wznowienia postępowania dyscyplinarnego, pomimo 3 letniego terminu wyznaczonego przepisem § 49 rozporządzenia, 11. naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 8 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, poprzez przyjęcie, że obwiniony umyślnie naruszył dobra osobiste [...] [...], 12. naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 kpa, poprzez niezastosowanie się organu do oceny prawnej i wskazań Sądu wyrażonych w orzeczeniu z dnia 8 lutego 2011 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. przepisami prawa obowiązującego w dniu podjęcia zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując niniejszą sprawę stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie jest dotknięte wadą nieważności postępowania, albowiem zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, tj. § 52 ust. 3 w związku z § 35 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 272, poz. 2690 ze zm.) Zgodnie z treścią § 52 ust. 3 powołanego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r., na orzeczenie wydane w trybie wznowienia postępowania dyscyplinarnego obwinionemu lub osobie, która złożyła wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, służy odwołanie. Przepisy o postępowaniu odwoławczym stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z § 35 (rozdział 5 – Postępowanie odwoławcze), Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, po rozpoznaniu odwołania, wydaje orzeczenie o: 1. utrzymaniu w mocy orzeczenia wydanego w pierwszej instancji, albo 2. zmianie orzeczenia wydanego w pierwszej instancji co do istoty, albo 3. uchyleniu orzeczenia wydanego w pierwszej instancji i skierowaniu sprawy do ponownego rozpoznania, wskazując uchybienia, które należy usunąć, i dowody, które należy przeprowadzić, albo 4. uchyleniu orzeczenia wydanego w pierwszej instancji i umorzeniu postępowania dyscyplinarnego. Szczególnego podkreślenia wymaga, że przepis ten zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do wydania decyzji o innej osnowie niż w nim wymienione. Tymczasem Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, rozpoznając wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, pomimo, iż zobowiązany był na mocy § 52 ust. 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. do zastosowania § 35 tego rozporządzenia, wydał postanowienie, w którym postanowił "odmówić wznowienia postępowania dyscyplinarnego, zakończonego orzeczeniem [...] z dnia [...] lipca 2010 r., w którym obwinionym był kpt. W.H.". Treść orzeczenia jest zatem sprzeczna z zapisem § 35 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. Z nieważnością decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa mamy do czynienia wówczas, gdy treść przepisu nie budzi wątpliwości, a mimo to organ zastosuje ten przepis inaczej. Wskazać należy, iż zaskarżona decyzja w swej osnowie nosi znamiona rażącego naruszenia prawa, tj. przepisu § 52 ust. 4 w związku z § 35 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r., dające podstawę do stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). W tej sytuacji, ponownie rozpoznając sprawę, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego winien wydać orzeczenie, kierując się unormowaniem zawartym we wspomnianym § 35 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. Wobec treści rozstrzygnięcia zbyteczne są rozważania w zakresie zarzutów podniesionych w skardze. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w wyroku. W oparciu o art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.