II SA/Wa 2851/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Kube po rozpoznaniu w dniu 3 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. N. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia służby w Policji postanawia odrzucić skargę. U Z AS D N I E N I E Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] czerwca 2018 r. skierował P. N., funkcjonariusza Policji zwolnionego ze służby z dniem [...] maja 2007 r. wobec przyznania III grupy inwalidztwa w związku ze służbą w Policji, na badanie kontrolne, celem uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą i wydania orzeczenia w trybie zaocznym, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2099 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE. C. z 2010 r. Nr 149, poz. 5). [...] Rejonowa Komisja Lekarska w W. wydała orzeczenie z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], w trybie zaocznym, na podstawie analizy dokumentacji medycznej. W części A orzeczenia Komisja podała, że badaniu poddany został P. N., zamieszkały w Niemczech były funkcjonariusz Policji, zwolniony ze służby [...] maja 2007 r. Wskazała w punkcie12: kategoria zdolności do służby lub do pracy: kat. B, zdolny do służby w Policji z ograniczeniem. Stwierdziła też, że związek schorzenia albo ułomności ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby (pkt 13) - nie dotyczy. W części C pkt III pkt 1,2,3,6 wskazano, że badany jest zdolny do pracy, nie wymaga opieki innej osoby, nie zalicza się badanego do żadnej grupy inwalidzkiej, a zgodnie ze szczegółowym raportem lekarskim niemieckiej instytucji zabezpieczenia rentowego – [...], od [...] lipca 2017 r. nastąpiła poprawa. W części F wskazano, że orzeczenie to wydano na podstawie: - ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 354 z późn. zm.), - ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r., poz. 288 - tekst jednolity), - rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035), Po rozpatrzeniu odwołania strony, Centralna Komisja Lekarska wydała orzeczenie nr [...] z dnia [...] października 2019 r., którym na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 345 z późn. zm.), uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie, decydując o wydaniu orzeczenia własnego w trybie zaocznym, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE. L. 2004, Nr 166.1) oraz rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącym wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE. L. z 2009 r. Nr 284. 1). Organ stwierdził, że były funkcjonariusz został zakwalifikowany do kategorii zdolności do służby B - zdolny do służby w Policji z ograniczeniem. Nie stwierdzono też związku schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W części C - nie zaliczono badanego do żadnej grupy inwalidzkiej. Stwierdzono, że inwalidztwo istniało od [...] maja 2007 r. - trzecia grupa inwalidzka w związku ze służbą w Policji. Natomiast od [...] lipca 2017 r. - data szczegółowego raportu lekarskiej instytucji zabezpieczenia rentowego ([...]) - badanemu nie przysługuje żadna grupa inwalidzka. P. N., pismem z dnia [...] listopada 2019 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej, wskazując, że nie zgadza się z oceną w zakresie stanu jego zdrowia i uważa za krzywdzące uznanie go za zdolnego do służby z ograniczeniem, bowiem uważa iż jest całkowicie niezdolny do służby w Policji. Centralna Komisja Lekarska, reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie podnosząc, że orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą czy wypadkiem m.in. dla celów emerytalno-rentowych, nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Powyższe orzeczenia nie mają samodzielnego bytu i są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych - w niniejszej sprawie przez Dyrektora Zakładu Emerytalno- Rentowego MSWiA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg i sprzeciwów na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wniesioną przez P. N. skargę należy uznać za niedopuszczalną. Przedmiotem skargi jest orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w zakresie ustalenia i określenia grupy inwalidzkiej funkcjonariusza Policji zwolnionego ze służby. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 360 z późn. zm.), zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 z późn. zm.) wynika, że komisje lekarskie orzekają o zdolności kandydatów do służby, o zdolności funkcjonariuszy do służby, a także m.in. o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy m.in.: - rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035), - rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1723). Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 września 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1116/17, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 108/17). Będące przedmiotem skargi orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2019 r. nr [...] wydane zostało na podstawie: - ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 345 z późn. zm.), - ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 288 z późn. zm.), - rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE. L. 2004, Nr 166.1), - rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE. L. z 2009 r. Nr 284.1). Zaskarżone orzeczenie wydane zostało w celu określenia stopnia inwalidztwa (ewentualnie jego braku) i jego związku ze służbą funkcjonariusza Policji zwolnionego ze służby. Oznacza to, że powyższe orzeczenie należy do drugiej grupy orzeczeń, niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. Ustalenia Sądu w tym zakresie nie zmienia, zawarte w treści tego orzeczenia, dodatkowe wskazanie "zdolny do służby z ograniczeniem". W sprawie jest bowiem bezsporne, że orzeczenie wydane zostało na skutek skierowania Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z dnia [...] czerwca 2018 r., wystosowanego do komisji lekarskiej, w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą i wydania orzeczenia w trybie zaocznym, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2099 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE. C. z 2010 r. Nr 149, poz. 5). Zaskarżone orzeczenie wydane zostało zatem w przedmiocie inwalidztwa, a nie ustalenia kategorii zdolności do służby kandydata czy funkcjonariusza, w celu oceny, czy jest on zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Skarżący jest byłym funkcjonariuszem Policji, został zwolniony ze służby z dniem [...] maja 2007 r. Zaskarżone orzeczenie nie podlega więc kontroli sądu administracyjnego. Od orzeczeń komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń funkcjonariusza oraz ich związku ze służbą dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Tego rodzaju orzeczenia, jak już wskazano, poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych. Orzeczenie komisji lekarskiej jest w tym wypadku elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, a sprawy te są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania powołane są sądy powszechne. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.