II SA/Wa 291/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Janusz Walawski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2015 r. sprawy ze skargi J.R. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego (socjalnego) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. Zarząd Dzielnicy [...], działając na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 oraz § 50 Statutu Dzielnicy [...] stanowiącego załącznik nr 17 do uchwały nr LXX/2182/2010 w sprawie nadania statutów dzielnicom m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz. 453 z późn. zm.) w zw. z § 6 pkt 8 Uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady [...] z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m. st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 z późn. zm.) oraz w zw. z § 12 i 22 ust. 5 oraz § 24 ust. 1 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.), w dniu [...] listopada 2014 r. podjął uchwałę nr [...], którą w § 1 nie wyraził zgody na zakwalifikowanie J. R. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W uzasadnieniu uchwały podano, że wnioskodawca od 20 maja 2014 r. przebywa w schronisku dla Bezdomnych Mężczyzn [...] Po orzeczeniu eksmisji z lokalu, w którym zamieszkiwał ze swoja byłą żoną, bez prawa do lokalu socjalnego, zamieszkał w lokalu komunalnym, którego najemcą był K. W.. Po jego śmierci nie opuścił dobrowolnie tego lokalu, z którego został usunięty w związku z wyrokiem z dnia 26 marca 2008 r. o eksmisję bez prawa do lokalu socjalnego. Zajmowany przez niego lokal bez tytułu prawnego był zadłużony na kwotę 30.311,52 zł, która została umorzona. Średni miesięczny dochód wnioskodawcy wynosi 529,00 zł. Nadto przedmiotowy wniosek został negatywnie zaopiniowany przez Komisję Mieszkaniową, a przyczyną odmowy był dotychczasowy sposób korzystania z lokalu. J. R. w dniu 22 grudnia 2014 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, a następnie w dniu 26 stycznia 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2014 r. (błędne oznaczenie daty) nr [...], zarzucają że została podjęta z naruszeniem § 7 pkt 1 ust. 4 oraz 8a uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy oraz art. 32 w zw. z art. 75 Konstytucji RP. Skarżący w uzasadnieniu skargi przedstawił wcześniejsze i dotychczasowe okoliczności związane z ubieganiem się o przydział lokalu socjalnego zarzucając organowi, że narusza jego prawa oraz przyczynia się do pogłębiania bezdomności, w której pozostaje od 10 lat, a podczas, gdy organ powinien dać mu szansę na wyjście z niej i na powrót do normalnego życia w społeczeństwie i rodzinie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Ponadto podał, że wbrew twierdzeniu skarżącego do jego dochodu nie wliczono kwoty, która została umorzona w związku zajmowaniem przez skarżącego bez tytułu prawnego lokalu komunalnego po zmarłym jego najemcy. Za dochód skarżącego przyjęto jedynie kwotę 529 zł, którą otrzymuje jako zasiłek stały. Organ podał również, że w dacie rozstrzygania wniosku nie był mu znany fakt, że skarżący jest objęty Indywidualnym Programem Wychodzenia z Bezdomności, ale okoliczność ta stanowi jedynie podstawę do zastosowania pierwszeństwa w zawarciu umowy najmu z osobą, której wniosek został pozytywnie zaopiniowany do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia takiej umowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów (Dz. U. z 2014, poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 tego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej jako P.p.s.a. Skarga na powyżej określoną uchwałę zgodnie z art. 52 § 4 P.p.s.a., została poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Podstawę prawną zaskarżonej uchwały indywidualnej stanowi uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy, która zawiera zarówno przepisy materialne, jak i procesowe - reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, jak również faktyczne podstawy jej przyjęcia. W stosunku do uchwał indywidualnych nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: K.p.a., co powoduje, że nie podlegają one kontroli sądu administracyjnego pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Kontrola sądowo-administracyjna takich uchwał dokonywana jest w trybie art. 147 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Natomiast, stosownie do przepisu art. 147 § 2 P.p.s.a., rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym. Przystępując do rozpoznania niniejszej skargi wskazać należy, że odmowne załatwienie wniosku skarżącego, jak wskazano w treści zaskarżonej uchwały, wynika z zastosowania fakultatywnych, a więc ocennych kryteriów odmowy zawartych w § 22 ust. 5 uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Zgodnie z tym przepisem, odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Kryteria jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o wynajem lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy zostały określone w § 4 powyżej określonej uchwały. Zgodnie natomiast z jej § 12 umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 ustawy, może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 oraz znajduje się w niedostatku. Odmawiając umieszczenia skarżącego na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego organ podał, że wniosek został rozpatrzony na podstawie § 12 oraz § 22 ust. 5 przedmiotowej uchwały. W § 22 ust. 2 uchwały wskazano m. in., że wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu należy poddać wnikliwej analizie w zakresie w nim określonym. Zgodnie z § 22 ust. 5 uchwały, odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1 (dotyczących stanu majątkowego oraz dokumentacji potwierdzającej posiadane tytuły prawne do lokali), potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisów powołanej uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. rady m. st. Warszawy, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej uchwały. Odmowa umieszczenia skarżącego na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nie została bowiem poprzedzona wnikliwą analizą, o której mowa w § 22 ust. 2 uchwały, a z jej uzasadnienia nie sposób wywnioskować faktycznej przyczyny negatywnego załatwienia wniosku skarżącego, która znajduje potwierdzenie w powołanych w uchwale przepisach. W ocenie Sądu, podjęte przez organ działania w zakresie ustalenia stanu faktycznego były niewystarczające. Fakt, że wniosek skarżącego został negatywnie zaopiniowany przez Komisje Mieszkaniową nie może zwalniać organu od działania w zakresie przypisanych mu praw i obowiązków. To, że rozstrzygnięcie należy od uznania organu powoduje, że każda sprawa powinna być oceniana indywidualnie przy uwzględnieniu całokształtu jej okoliczności. Organ całkowicie pominął fakt, że skarżący od 2004 r. jest osobą bezdomną, a w dniu 25 sierpnia 2014 r. został objęty Indywidualnym Programem Wychodzenia z bezdomności. Z akt sprawy wynika, że o tym fakcie organ wiedział od dnia 29 grudnia 2014 r., bowiem w tym dniu skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i załączył formularz Indywidualnego Programu Wychodzenia z Bezdomności, a więc w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji skarżący był objęty przedmiotowym programem. W ocenie Sądu organ nie może bez wnikliwej analizy pozbawiać możliwości uzyskania pomocy mieszkaniowej osoby, która spełnia podstawowe kryteria podmiotowe i przedmiotowe, a w szczególności jest osobą bezdomną, ma miejsce zamieszkania w schronisku dla bezdomnych oraz niski dochód, którym jest zasiłek stały. Biorąc zatem pod uwagę powyższe, nie sposób zaakceptować odmowy pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego. Dokonana w niniejszej sprawie przez organ analiza wniosku skarżącego i zebranych w postępowaniu dokumentów, nie została przeprowadzona wnikliwie zgodnie z wytycznymi zawartymi w § 22 uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., a przez to zaskarżona uchwała została podjęta z rażącym naruszeniem ust. 2 pkt 1 i ust. 5 tego przepisu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.