II SA/Wa 295/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA - Przemysław Szustakiewicz Sędzia WSA - Janusz Walawski Protokolant - ref. staż. Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2010 r. sprawy ze skargi C. M. na decyzję Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy - uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] września 2009 r. nr [...], - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Prezes Najwyższej Izby Kontroli decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 93 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (tekst jedn. z 2007 r. Dz. U. Nr 231, poz. 1701 ze zm.), z dniem [...] grudnia 2009 r. rozwiązał ze skarżącym C. M. stosunek pracy z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, zaś bieg okresu wypowiedzenia rozpoczął się z dniem [...] października 2009 r. W uzasadnieniu powołał się na treść cytowanego już wyżej art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy i stwierdził, że organ prowadząc od lat długofalową i racjonalną politykę kadrową, ma na celu przede wszystkim zapewnienie skutecznego i efektywnego wypełniania stojących przed nim zadań. Prowadzenie kontroli np. w nowych obszarach, wspólnych z naczelnymi organami kontroli innych państw, z Europejskim Trybunałem Obrachunkowym, z coraz większym stopniu mających charakter finansowo – księgowy, wymusza zamianę profilu zatrudniania pracowników, a tym samym prowadzenia aktywnej polityki kadrowej. W konsekwencji oznacza to konieczność zatrudniania nowych pracowników posiadających bieżącą wiedzę i doświadczenie zawodowe, zdolnych do zapewnienia wykonywanych przez NIK zadań na wysokim poziomie merytorycznym. Wobec tego, że skarżący ukończył 65 lat życia i posiada ponad [...]-letni staż pracy, to spełnia warunki określone w art. 27 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 39, poz. 353 ze zm.) i w tej sytuacji, przy uwzględnieniu wspomnianej już na wstępie argumentacji, co do nowej polityki kadrowej, wypowiedzenie stosunku pracy jest zasadne. We wniosku do Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z dnia [...] października 2009 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, C. M. podniósł, że w NIK pracuje już ponad [...] lat i w tym czasie systematycznie podnosił swoją wiedzę, którą wykorzystywał zarówno do wykonywania zadań na wysokim poziomie merytorycznym, jak i do szkolenia oraz instruktażu pracowników delegatury w zakresie finansowo – księgowym. W dalszej części w sposób szczegółowy opisał aktualne osiągnięcia zawodowe i wykonywane przez siebie zadania, w tym m.in. w tzw. nowym obszarze dla organu i skonstatował, że posiada bieżącą wiedzę, niezbędną do prowadzenia kontroli w nowych obszarach, mających charakter finansowo – księgowy i konieczną do zapewnienia wykonywania przez NIK zadań na wysokim poziomie, zaś samo osiągnięcie wieku emerytalnego nie może stanowić wyłącznej przyczyny rozwiązania stosunku pracy, bowiem nosi to znamiona dyskryminacji. Prezes Najwyższej Izby Kontroli decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu rozwiązania stosunku pracy i ustalił nowy termin rozwiązania stosunku pracy na dzień [...] czerwca 2010 r. W uzasadnieniu natomiast podał, że rozstrzygnięcie nastąpiło po uwzględnieniu argumentacji skarżącego i stanowiska Dyrektora Delegatury NIK w B. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, C. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucił jej naruszenie art. 32 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz przywołał stanowisko judykatury. W uzasadnieniu natomiast – powołując się na argumenty zawarte już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – podał, że jego prośba została poparta przez Dyrektora Delegatury NIK w B. W odpowiedzi na skargę Prezes Najwyższej Izby Kontroli wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podał, że skarżący w piśmie z dnia [...] listopada 2010 r. nawiązując do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zwrócił się z prośbą do organu o wyrażenie zgody na pracę do dnia [...] września 2011 r., zaś Dyrektor Delegatury NIK w B. pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. zwrócił się do organu o przedłużenie umowy ze skarżącym do dnia [...] czerwca 2010 r. Ponadto przepis będący materialnoprawną podstawą wydanej decyzji, zawiera wystarczające przesłanki do rozwiązania stosunku pracy w drodze wypowiedzenia i stanowi samoistną podstawę prawną, nie zawierając żadnych dodatkowych warunków. Ponadto w sytuacji Najwyższej Izby Kontroli, istnieją ograniczone możliwości rozwiązania stosunku pracy z pracownikami mianowanymi i w tej sytuacji organ musi prowadzić racjonalną politykę kadrową, a podjęcie decyzji w tym trybie nie może być traktowane, jako dyskryminujące z uwagi na wiek, zaś organ działał w granicach swobodnego uznania administracyjnego (art. 7 k.p.a.), bowiem uwzględnił zarówno słuszny interes skarżącego, jak i interes społeczny. Z tego mianowicie powodu, że skarżący posiada prawo do zaopatrzenia emerytalnego. W dalszej zaś części ustosunkował się do wskazanej przez skarżącego uchwały Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2009 r. sygn. akt II PZP 13/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 93 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (tekst jedn. z 2007 r. Dz. U. Nr 231, poz. 1701 ze zm.), w sposób wyczerpujący określa przesłanki wypowiedzenia stosunku pracy pracownikowi mianowanemu Najwyższej Izby Kontroli, przy czym w ustępie 1 reguluje się obligatoryjne jego zasady, natomiast w ustępie 2 fakultatywne. Co zaś się tyczy tych ostatnich, to w myśl art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy – który stanowił materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie – stosunek pracy z pracownikiem mianowanym można rozwiązać za wypowiedzeniem w razie osiągnięcia wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników, a według ustępu 3, okres wypowiedzenia stosunku pracy z pracownikiem mianowanym wynosi 3 miesiące i kończy się ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący C. M. ukończył już 65 rok życia posiadając [...] -letni staż pracy i w tej sytuacji nabył on prawo do emerytury, zaś wypowiedzenie stosunku pracy wynosiło 3 miesiące. Rzecz jednak w tym, że wbrew stanowisku organu zawartemu w odpowiedzi na skargę, wspomniany już wyżej przepis art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy, nie zawiera sam w sobie wystarczającej samoistnej przesłanki do wypowiedzenia stosunku pracy po osiągnięciu przez pracownika mianowanego, wspomnianego już wieku i stażu pracy, zaś stanowisko judykatury w tym względzie jest od dawna ukształtowane (vide np.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 418/07, z dnia 21 września 2010 r. sygn. akt I OSK 439/10). Jak już wyżej stwierdzono, przepis ten ma charakter "uznania administracyjnego", bowiem wskazuje na to sformułowanie "można rozwiązać" (stosunek pracy). Skoro zaś tak, to organ działając w ramach uznania administracyjnego winien w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważyć daną sprawę, a mianowicie musi spełnić zasadę dochodzenia do prawdy materialnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. Innymi słowy mówiąc, musi podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz respektowania konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Ponadto na podstawie art. 9 k.p.a., organ jest obowiązany do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw oraz obowiązków, a niezależnie od powyższego organ jest zobligowany w sposób właściwy zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy sprawy stosownie do treści art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., a swoje rozstrzygnięcie uzasadnić według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Mając zatem za podstawę powyższe powinności, organ winien w zaskarżonej decyzji dokonać przede wszystkim indywidualizacji i konkretyzacji, poza obiektywnie stwierdzonym wiekiem i stażem pracy, w zakresie przydatności skarżącego na zajmowanym stanowisku. Inaczej rzecz ujmując, organ zobowiązany był do wskazania elementów racjonalizujących wypowiedzenie stosunku pracy, czego w żadnym stopniu nie wykonał. Ponadto zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organ uzasadnił w niezwykle lakoniczny sposób. W każdym bądź razie na tyle niewystarczający, że Sąd w konsekwencji nie był w stanie skontrolować słuszności jego argumentacji. Bezdyskusyjnym jest, że zarysowana w uzasadnieniu decyzji polityka kadrowa, wymaga ze strony organu podjęcia określonych działań w doborze podległych sobie pracowników. Jednakże organ w najmniejszym nawet stopniu nie wykazał, że skarżący nie spełnia owych wymagań i co więcej, stwierdzając, iż aktualnie Najwyższa Izba Kontroli stoi przed wyzwaniem w postaci prowadzenia kontroli np. w nowych obszarach wspólnych z naczelnymi organami kontroli innych państw, całkowicie pominął w swoich rozważaniach fakt powołania się przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na wykonywane właśnie przez niego zadania w tzw. nowym obszarze. Ponadto na fakt ten zwrócił również uwagę jego przełożony – Dyrektor Delegatury Najwyższej Izby Kontroli w B., który w piśmie z dnia [...] października 2009 r. wprost stwierdził, że skarżący koordynował kontrole m.in. w zakresie "[...]. Skoro zatem organ z jednej strony wskazuje na nowe kryteria w zakresie polityki kadrowej i do której ma bezspornie prawo, zaś z drugiej strony w najmniejszym nawet stopniu nie ustosunkowuje się do spełnienia – w ocenie skarżącego i, co najważniejsze, w ocenie jego przełożonego – owych kryteriów, to świadczy to co najmniej o gołosłowności jego argumentacji. Reasumując, organ w żaden sposób – w ocenie Sądu – nie określił, jakiej bieżącej wiedzy i doświadczenia zawodowego nie posiada C. M., aby dalej wykonywać na wysokim poziomie zadania stawiane mu przez przełożonych na zajmowanym stanowisku, bowiem sam wiek i staż wymagane do nabycia prawa do emerytury nie oznacza jeszcze, iż skarżący nie daje już gwarancji wykonywania powierzonych mu zadań na wysokim poziomie merytorycznym. Na marginesie dodać tylko należy, że skarżący w piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, prosił o pozostawienie go na stanowisku do [...] września 2011 r. Tymczasem organ w zaskarżonej decyzji, w żadnym stopniu nie odniósł się do powyższej argumentacji. Przypomnieć zatem należy Prezesowi Najwyższej Izby Kontroli, że obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę jest – w ramach motywowania swojego rozstrzygnięcia – ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów i argumentów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego, zaś odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Natomiast brak takiego odniesienia stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i to tym bardziej, jeśli się powyższe zważy z opisanym już wyżej brakiem konkretyzacji zaskarżonych decyzji. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) i art. 152 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.