II SA/Wa 295/14
WyrokWSA w Warszawie2014-06-23
Skład orzekający: Danuta Kania, Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja rektora uczelni wydana w indywidualnej sprawie studenta lub doktoranta, w której zastosowano przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, może być wydana przez tego samego pracownika, który brał udział w wydaniu poprzedniej decyzji w tej samej sprawie, w ramach postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organy uczelni, wydając decyzje w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, muszą stosować odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa). Oznacza to, że pracownik organu, który brał udział w wydaniu decyzji, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 Kpa. Niedopuszczalne jest wydanie decyzji przez tego samego pracownika w ramach postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 Kpa.Stan faktyczny
Skarżący M.S. złożył skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu odmawiającą przyznania mu stypendium doktoranckiego. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 24 § 1 pkt 5 Kpa dotyczącego wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu. Rektor wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że zasada wyłączenia pracownika nie dotyczy piastuna organu, a bezwzględne jej stosowanie mogłoby doprowadzić do paraliżu organizacyjnego uczelni. Sąd administracyjny uznał, że doszło do naruszenia przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu w całości, oraz zasądził od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącego M. S. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu koszów postępowania.
M. S., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rektora [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] o odmowie przyznania ww. stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2013/2014.
Pełnomocnik skarżącego zarzucił w skardze, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 201 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.) w zw. z § 14 i 15 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich (Dz. U. Nr 225, poz. 1351) oraz § 3 pkt 2 i 5 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich doktorantom [...] stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w zw. z załącznikiem nr 4 do tego Regulaminu, poprzez ich niezastosowanie.
Ponadto pełnomocnik skarżącego zarzucił, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 11, 15, art. 24 § 1 pkt 5, art. 107 § 1 i 3 Kpa.
Pełnomocnik skarżącego, podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji, ewentualnie ich uchylenie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Rektor [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze, odmawiając im zasadności. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 Kpa, podano, że obowiązek wyłączenia pracownika nie dotyczy piastuna organu – Rektora, w imieniu którego działał Dziekan, który wydaje decyzję po ponownym rozpoznaniu sprawy. Bezwzględne stosowanie art. 24 § 1 pkt 5 Kpa, mogłoby doprowadzić do paraliżu organizacyjnego Uczelni. Rektor powierzając dziekanowi wydawanie decyzji w sprawach stypendium doktoranckiego, musiałby za każdym razem przy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyłączać dziekana i upoważniać innego pracownika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 1 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z poźn. zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu wyłącznie pod kątem legalności rozumianej jako zgodność z prawem materialnym i procesowym.
Oceniając więc pod takim kątem zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przepis art. 207 ust.1 powołanej ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym stanowi, że do decyzji podjętych przez organy uczelni (...) w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Z kolei z ust. 2 tego przepisu wynika, że decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
Przytoczone regulacje prawne nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że postępowanie w sprawie przyznania stypendium dla najlepszych doktorantów winno być prowadzone z uwzględnieniem przepisów Kpa.
Wymaga podkreślenia, że odpowiednie stosowanie przepisów postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 207 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, polega na zachowaniu minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony przy uwzględnieniu specyfiki działania i organizacji szkoły wyższej. Przy czym nakaz ten należy rozumieć tak, że wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie przepisów Kpa, winny mieć zastosowanie także do adresata decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, chyba że szczególne cechy sprawy wprost to uniemożliwiają (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 347/11, LEX nr 992808, wyrok NSA z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1304/11, LEX nr 1069584).
Skoro zatem organy uczelni muszą przy wydawaniu decyzji w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów stosować odpowiednio przepisy Kpa, to związane są tymi przepisami również przy powierzeniu kontroli instancyjnej rozstrzygnięć wydanych w tym postępowaniu temu samemu organowi w ramach postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozstrzygnięcie sprawy (art. 127 § 3 Kpa w zw. z art. 207 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym).
Zgodnie bowiem z art. 127 § 3 Kpa, do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań, które z kolei poprzez art. 140 Kpa odsyłają w sprawach nieuregulowanych do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.
Niezależnie od tego organy odwoławcze, w tym i organ w ramach postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozstrzygnięcie sprawy, zobowiązane są do stosowania przepisów wspólnych wszystkim postępowaniom uregulowanym w Kpa zawartych w Dziale I Kodeksu zatytułowanym "Przepisy ogólne". W tej grupie przepisów znajduje się art. 24 § 1 pkt 5 Kpa, wedle którego pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. A zatem przepis ten znajduje także zastosowanie w odniesieniu do decyzji wydanej w trybie art. 127 § 3 Kpa.
Z akt sprawy wynika, że decyzje zostały podpisane przez Dziekana z upoważnienia Rektora. Nie jest on zatem osobą piastującą funkcję organu (Rektora), lecz pracownikiem tego organu, do którego w sytuacji złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ma zastosowanie art. 24 § 1 pkt 5 Kpa.
Niedopuszczalne było więc w niniejszej sprawie wydanie zaskarżonej decyzji przez tego samego pracownika. Stwierdzone naruszenie prawa daje wobec tego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 3 Kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została między innymi przez pracownika, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 Kpa.
W takim stanie faktycznym sprawy rozstrzygnięcie Sądu musiało dotyczyć, w pierwszej kolejności, zachowania przez organ administracji obowiązującej procedury administracyjnej w toku rozpoznawania wniosku skarżącego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien zatem uwzględniać ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu. Jednocześnie wobec stwierdzenia we wskazanym wyżej zakresie istotnych naruszeń proceduralnych przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji, Sąd nie odniósł się do zarzutów merytorycznych podniesionych w skardze.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonego aktu podjęto na podstawie art. 152 powołanej ustawy, zaś o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło