II SA/Wa 2966/21
WyrokWSA w Warszawie2022-01-04
Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Maciejuk, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając zaświadczenie o przebiegu służby dla celów emerytalnych, ma obowiązek interpretować zakres obowiązków funkcjonariusza w sposób rozszerzający, czy też powinien opierać się wyłącznie na dokumentach potwierdzających realizację zadań o charakterze policyjnym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając zaświadczenie, ma obowiązek urzędowego poświadczenia istniejącego stanu prawnego lub faktycznego, a nie dokonywania interpretacji czy prowadzenia szeroko zakrojonego postępowania dowodowego. Odmowa wydania zaświadczenia jest zasadna, jeśli posiadana dokumentacja nie potwierdza realizacji przez funkcjonariusza zadań o charakterze policyjnym, które są kluczowe dla uprawnień emerytalnych.Stan faktyczny
Skarżąca I. N. wniosła o wydanie zaświadczenia o przebiegu służby dla celów emerytalnych, wskazując na wykonywanie zadań policyjnych przez okres co najmniej 5 lat. Organ odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że zgromadzona dokumentacja potwierdza jedynie 4 lata, 2 miesiące i 24 dni służby przy zadaniach o charakterze policyjnym. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niezgodność przepisów z Konstytucją RP, oraz wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi I. N. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę
Szef Krajowej Administracji Skarbowej, dalej: "Szef KAS", postanowieniem
z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1
w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735); zwanej dalej "k.p.a.", po rozpatrzeniu zażalenia I. N., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], dalej: "DIAS" nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści.
I. N. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2021 r. wystąpiła do DIAS
o wydanie zaświadczenia o przebiegu służby dla celów emerytalnych z oznaczeniem lat przy wykonywaniu zadań policyjnych przez okres co najmniej 5 lat służby określonych odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5, ustawy z dnia 24 lipca 1999 r.
o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 156, poz. 1641 z późn. zm.) lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 1799 z późn. zm.), w tym służby w Służbie Celno-Skarbowej, o których mowa
w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 723 z późn. zm.), dalej "ustawa zaopatrzeniowa", oraz o wydanie zaświadczenia o wysokości uposażenia oraz 1/12 nagrody rocznej
w okresie służby w Służbie Celnej oraz Służby Celno-Skarbowej.
W ocenie Szefa KAS, DIAS prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz wywiódł adekwatne wnioski, potwierdzając wykonywanie przez stronę zadań, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej przez 4 lata, 2 miesiące i 24 dni we wskazanych poniżej okresach:
1. od [...] marca 2013 r. do [...] kwietnia 2013 r. - Referat [...] - Urząd Celny w [...];
2. od [...] kwietnia 2013 r. do [...] września 2016 r. - Sekcja [...] - Urząd Celny w [...];
3. od [...] września 2016 r. do [...] lutego 2017 r. - Sekcja [...] - Urząd Celny w [...];
4. od [...] marca 2017 r. do [...] maja 2017 r. - funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej.
DIAS ustaleń w tym zakresie dokonał na podstawie analizy dostępnej dokumentacji, dotyczącej przebiegu służby skarżącej, w tym: aktów mianowania, pism wyznaczających miejsce pełnienia służby, kart zakresów praw i obowiązków, kart opisów stanowisk, upoważnień oraz innych dokumentów znajdujących się w jego posiadaniu. DIAS ocenił wynikające z nich informacje i uznał, że zadania realizowane przez I. N. w okresie od dnia [...] maja 2002 r. do dnia [...] marca 2012 r.
(w Referacie [...]/Referacie [...] w Urzędzie Celnym w [...]), nie obejmowały swymi ramami m.in. rozpoznawania, wykrywania, zapobiegania lub zwalczania przestępstw i wykroczeń, lecz polegały na prowadzeniu spraw z zakresu postępowania w sprawach celnych nie przekazanych do innych komórek organizacyjnych, a w szczególności dotyczących operacji uprzywilejowanych, wprowadzania i wyprowadzania towarów z obszaru celnego Wspólnoty, związanych z przyjęciem zgłoszenia celnego w formie pisemnej, gospodarczych procedur celnych, tj. składu celnego, uszlachetniania czynnego, przetwarzania pod kontrolą celną, odprawy czasowej i uszlachetniania biernego. Rozpatrywanie spraw w postępowaniu podatkowym z tytułu obowiązku podatkowego powstałego w związku z importem towarów w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług, w tym wydawanie decyzji określających podatki
w prawidłowej wysokości w wypadku, gdy organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, jak też na wniosek podatnika. Prowadzenie spraw z zakresu ograniczeń pozataryfowych wynikających
z przepisów regulujących zasady obrotu poszczególnymi towarami lub grupami towarów. Wydawanie pozwoleń na zniszczenie towaru oraz udzielanie zgody na zrzeczenie się towaru na rzecz Skarbu Państwa. Sporządzanie wniosków do sądów o orzeczenie przepadku towarów w zakresie spraw należących do zadań Referatu. Prowadzenie postępowania w zakresie pozwoleń na prowadzenie magazynu czasowego składowania i jego regulaminu oraz regulaminów składu celnego. Prowadzenie postępowania i przygotowywanie rozstrzygnięć administracyjnych dotyczących zwrotu lub umorzenia należności celnych. Prowadzenie postępowań
w I instancji w zakresie odpowiedzialności osób trzecich lub następców prawnych podatnika za zobowiązania wynikające z prawa celnego i podatkowego. Prowadzenie postępowań administracyjnych w zakresie regulowania sytuacji towarów. Prowadzenie postępowań w I instancji w zakresie elementów służących do naliczania należności celnych przywozowych i należności celnych wywozowych oraz innych środków przewidzianych w wymianie towarowej. Wykonywanie zadań związanych ze stosowaniem środków i ograniczeń pozataryfowych oraz innych ograniczeń wynikających z przepisów odrębnych. Wydawanie certyfikatów weryfikacji dostawy towarów, technologii lub usług o znaczeniu strategicznym oraz prowadzenie ewidencji wydanych certyfikatów. Rejestrowanie w systemie Zefir danych wynikających z rozstrzygnięć wydanych w komórkach merytorycznych. Udzielanie informacji bezpośrednich, telefonicznych i pisemnych z zakresu stosowania przepisów prawa celnego i podatkowego. Prowadzenie szkoleń komórek organizacyjnych/podmiotów.
Udzielanie niezbędnej pomocy komórkom organizacyjnym Urzędu Celnego
w zakresie procedur gospodarczych, zwolnień celnych i towarów strategicznych oraz współpraca z koordynatorem merytorycznym w Izbie Celnej w [...] w zakresie towarów strategicznych i konsultantem w zakresie procedur gospodarczych.
Ustalony w sprawie stan faktyczny nie potwierdza, że I. N. posiada co najmniej 5 letni staż służby przy wykonywaniu zadań określonych odpowiednio
w art. 1 ust. 2 w zakresie właściwości rzeczowej komórki na rzecz innych pkt. 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt. 4-6 ustawy
z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej lub służby w Służbie Celno-Skarbowej.
Szef KAS stwierdził, że w niniejszej sprawie zostało już przeprowadzone
w zakresie koniecznym postępowanie wyjaśniające, umożliwiające zidentyfikowanie
i zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego, wystarczającego do dokonania oceny zasadności wydania zaświadczenia.
Następstwem przeprowadzonej przez DIAS analizy jest ustalenie, że brak jest dokumentów, które potwierdzałyby realizację przez skarżącą w sposób bezpośredni tzw. zadań policyjnych (poza wskazanym okresem). Tym samym, żądanie skarżącej dotyczące dalszego poszukiwania dokumentów, mających zawierać dane potwierdzające realizację zadań o charakterze policyjnym, przy jednoczesnym braku wskazania przez samą skarżącą, jakich konkretnie czynności i zadań oraz kiedy wykonywanych dane te miałyby dotyczyć – należy uznać za oczekiwania przekraczające ramy postępowania wyjaśniającego w zakresie koniecznym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. N. wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wydanie zaświadczenia
o żądanej treści, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, rozpoznania sprawy na rozprawie (lub rozprawach, jeśli będzie więcej niż jedna konieczna).
Skarżąca zarzuciła, że zaskarżone postanowienie Szefa KAS z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] zapadło na podstawie przepisów jawnie niezgodnych z Konstytucją RP (art. 2, 7 i 32 ust. 1) w postaci:
a) art. 12 ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej,
b) art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy zaopatrzeniowej (Dz. U. 2017 poz. 1321),
Ponadto zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
• art. 124 § 2 w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie
i sporządzenie uzasadnienia postanowienia, które nie zawiera szczegółowego wykazu przeprowadzonych dowodów, ustalonych faktów, jak również wyjaśnień prawnych. Podniosła, że z treści uzasadnienia wynika wyłącznie, iż organ podzielił dotychczasowe stanowisko, jak również wskazał, że z zalegających dokumentów nie wynika, aby wykonywała czynności policyjne przez okres 5 lat.
Zdaniem skarżącej, prawidłowo sporządzone uzasadnienie winno zawierać przynajmniej lakoniczne wyjaśnienie dlaczego organ pozostałych okresów nie uznaje za okresy tzw. czynności policyjnych. Brak jest wskazania jakie to okresy i dlaczego nie zostały uwzględnione oraz uszczegółowienia do każdej Karty Zakresu Obowiązków, które od 2002 r. były 13 razy zmieniane i nie zawsze się pokrywają.
Wskazała, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie winno zawierać elementy niezbędne do oceny prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Natomiast uzasadnienie zaskarżonego postanowienia stanowi jedynie przekaz "arbitralnej" oceny bez podania przyczyn.
Zdaniem skarżącej, w konsekwencji tego, iż organ nie przedstawił szczegółowej analizy poszczególnych Kart Zakresu Obowiązków, niemożliwym również było sporządzenie przez organ uzasadnienia w części prawnej, która odnosiłaby się do konkretnych zadań, ich ujęcia w formę prawną (każda karta zawiera podstawę prawną obowiązków), a następnie wyjaśnienia dlaczego dana norma prawa (zakres obowiązków) nie jest tzw. czynnością policyjną.
• art. 75 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci kopi Decyzji nr [...] Naczelnika UC w [...] z dnia [...] maja 2011 r. oraz Decyzji nr [...] Naczelnika UC w [...] z dnia [...] marca 2012 r., w sprawie zasad obiegu informacji dotyczących kontroli celnych i podatkowych realizowanych przez Referat [...] pomiędzy komórkami Urzędu Celnego w [...], pomimo zalegania ich w aktach sprawy oraz przywołania ich
w treści uzasadnienia.
Dodatkowo wskazała, iż organ w niniejszej sprawie przywołuje wyłącznie zbiorczo fakt zalegania w aktach sprawy Kart Zakresu Obowiązków, nie dokonując ich jakiejkolwiek analizy. Zaś postępowanie dowodowe nie wymagało wielu źródeł dowodowych, ale wyłącznie rzetelną analizę dokumentów.
W ocenie skarżącej, organ winien dopuścić jako dowód każdą Kartę,
a następnie podać ją analizie, co do prawdziwości i treści. Organ zaś postąpił tak, jakby postępowanie dowodowe ograniczało się wyłącznie do wskazania akt sprawy. Takie działanie nie tylko rażąco narusza zasady postępowania dowodowego, ale również może być uznane za naruszenie fundamentalnej zasady nakazującej prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie - art. 8 § 1 k.p.a.
• art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozpatrzenia całości materiału dowodowego zalegającego w aktach sprawy. Obowiązek rozpatrzenia całości materiału dowodowego nie uprawnia do jego rozpatrzenia "hurtem", jak to uczynił organ, lecz każdego dowodu jaki jest oddzielnie i oddzielnie się do niego odnosząc.
• art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie podjęcie żadnej czynności z urzędu
zmierzającej do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ poprzestał wyłącznie na przywołaniu Kart Zakresu Obowiązków, nie próbując zgromadzić jakiegokolwiek innego materiału dowodowego z okresu pełnienia przez nią służby, a to z rodzaju prowadzonych szkoleń, zakresu poleceń, zakresu prac realizowanych przez podległe osoby, inspekcji, kontroli, czynności, współpracy z Policją i Prokuraturą, jak
i organami i instytucjami z innych krajów w zakresie wykrywania i ścigania przestępstw.
Skarżąca podniosła również również zarzut obrazy przepisów: art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej i art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy
z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, polegający na tym, że przez pryzmat jej służby, zadań i czynności, które wykonywała, wadliwie ustalono, że nie spełnia kryteriów określonych w art. 12 ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej.
Skarżąca jednocześnie wniosła o przeprowadzenie w postępowaniu sądowym następujących dowodów:
a) dowodu z załączonych dokumentów:
Nr 1 - Karta zakresu obowiązków i uprawnień z dnia [...] czerwca 2003 r. wraz
z Aneksem z dnia [...] września 2003 r.
Nr 2 - Karta zakresu obowiązków i uprawnień z dnia [...] maja 2004 r.
Nr 3 - Karta zakresu obowiązków i uprawnień z dnia [...] października 2007 r. wraz
z Aneksem z dnia [...] maja 2008 r.
Nr 4 - Karta zakresu obowiązków i uprawnień z dnia [...] grudnia 2008 r.
Nr 5 - Karta zakresu obowiązków i uprawnień z dnia [...] lutego 2010 r.
Nr 6 - Karta zakresu obowiązków i uprawnień z dnia [...] maja 2011 r.
Nr 7 - Karta zakresu obowiązków i uprawnień z dnia [...] listopada 2011 r.
Nr 8 - Karta zakresu obowiązków i uprawnień z dnia [...] marca 2013 r.
Nr 9 - Karta zakresu obowiązków i uprawnień z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Nr 10 - Karta zakresu obowiązków i uprawnień z dnia [...] grudnia 2014 r.
Nr 11 - Karta zakresu obowiązków i uprawnień z dnia [...] października 2016 r.
Nr 12 - Decyzja nr [...] Naczelnika UC w [...] z dnia [...] maja 2011 r.
Nr 13 - Decyzja nr [...] Naczelnika UC w [...] z dnia [...] marca 2012 r.
na okoliczność wykonywania zadań policyjnych.
Podniosła, że za tym zadaniem kryło się zarówno wykrycie, jak i rozpoznanie, przestępstwa karno-skarbowego, a następnie zgromadzenie materiału dowodowego
i przekazanie go do dalszego prowadzenia.
Wskazała, że przekazanie materiału do Referatu Karnego czy Śledczego było równoznaczne z wnioskiem o wszczęcie postępowania karnego w sprawie. Wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów szczególnych oraz doraźnie zlecanych przez przełożonego.
b) dowodu z zeznań następujących świadków:
- M. D., (obecnie kierującej [...] Stanowiskiem [...][...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], dawniejszej Sekcji [...] w [...] czy też Sekcji [...] Urzędu Celnego w [...] na okoliczność potwierdzenia, że w okresie od 2002 r. do 2017 r. skarżąca wykonywała zadania policyjne, które wywodzi z załączonych dokumentów,
- E. P., (byłego kierownika Referatu [...] Urzędu Celnego w [...], byłego kierownika Działu [...][...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...]), na okoliczność potwierdzenia, że w okresie od 2002 r. do 2017 r. skarżąca wykonywała zadania policyjne, które wywodzi z załączonych dokumentów.
Skarżąca wniosła ponadto o zobowiązanie DIAS do przesłania Sądowi odpisu lub oryginału jej pełnych akt osobowych i przeprowadzenie dowodu z wszystkich znajdujących się tam dokumentów na okoliczność przebiegu służby, w tym potwierdzenia faktu że przez okres ponad 5 lat wykonywa zadania określane jako tzw. "policyjne".
W odpowiedzi na skargę Szef Krajowej Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wyjaśnił, że materiały zebrane w przedmiotowej sprawie, stanowią wystarczającą podstawę do potwierdzenia rodzaju wykonywanych przez skarżącą zadań w trakcie pełnienia służby w okresie od [...] maja 2002 r. do [...] marca 2012 r.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że w ramach struktur organizacyjnych Służby Celnej wyodrębnione były różne komórki organizacyjne, którym przypisane były zróżnicowane zadania. Niektóre z nich bezpośrednio rozpoznawały, wykrywały, zapobiegały oraz zajmowały się zwalczaniem przestępczości, inne zaś w sposób pośredni przyczyniały się do realizacji tych zadań. To zróżnicowanie i odmienny charakter zadań realizowanych przez Służbę Celną, prowadzi do tezy, iż tylko określonej grupie funkcjonariuszy można przypisać faktyczną realizację zadań ściśle związanych z rozpoznawaniem, wykrywaniem, zapobieganiem oraz zwalczaniem przestępczości. Wobec braku w prowadzonej dokumentacji zapisów o treści i brzmieniu wskazujących na realizację zadań określonych w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ww. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, zasadnym była odmowa wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Skarżąca domaga się dokonania swego rodzaju interpretacji realizowanych przez nią zadań w kierunku poświadczenia, że pełniła służbę przy wykonywaniu zadań określonych w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Tymczasem organ w trybie postępowania o wydanie zaświadczenia nie dokonuje interpretacji, nie prowadzi szeroko zakrojonego postępowania co do charakteru realizowanych przez funkcjonariusza zadań, może jedynie potwierdzić istniejące fakty i okoliczności, które wynikają z dokumentów odzwierciedlających przebieg służby.
W świetle dostępnej dokumentacji, dotyczącej przebiegu służby skarżącej,
w tym: aktów mianowania, pism wyznaczających miejsce pełnienia służby, kart zakresów praw i obowiązków, kart opisów stanowisk, upoważnień oraz innych dokumentów znajdujących się w jego posiadaniu, zadania realizowane przez I. N. w okresie od dnia [...] maja 2002 r. do dnia [...] marca 2012 r. (w Referacie [...]/Referacie [...] w Urzędzie Celnym
w [...]), nie obejmowały swymi ramami m.in. rozpoznawania, wykrywania, zapobiegania lub zwalczania przestępstw i wykroczeń, lecz polegały na: prowadzeniu spraw z zakresu postępowania w sprawach celnych nie przekazanych do innych komórek organizacyjnych, a w szczególności dotyczących: operacji uprzywilejowanych, wprowadzania i wyprowadzania towarów z obszaru celnego Wspólnoty, związanych z przyjęciem zgłoszenia celnego w formie pisemnej, gospodarczych procedur celnych, tj. składu celnego, uszlachetniania czynnego, przetwarzania pod kontrolą celną, odprawy czasowej i uszlachetniania biernego. Rozpatrywanie spraw w postępowaniu podatkowym z tytułu obowiązku podatkowego powstałego w związku z importem towarów w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług, w tym: wydawanie decyzji określających podatki
w prawidłowej wysokości w wypadku, gdy organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, jak też na wniosek podatnika. Prowadzenie spraw z zakresu ograniczeń pozataryfowych wynikających
z przepisów regulujących zasady obrotu poszczególnymi towarami lub grupami towarów. Wydawanie pozwoleń na zniszczenie towaru oraz udzielanie zgody na zrzeczenie się towaru na rzecz Skarbu Państwa. Sporządzanie wniosków do sądów o orzeczenie przepadku towarów w zakresie spraw należących do zadań Referatu. Prowadzenie postępowania w zakresie pozwoleń na prowadzenie magazynu czasowego składowania i jego regulaminu oraz regulaminów składu celnego. Prowadzenie postępowania i przygotowywanie rozstrzygnięć administracyjnych dotyczących zwrotu lub umorzenia należności celnych. Prowadzenie postępowań
w I instancji w zakresie odpowiedzialności osób trzecich lub następców prawnych podatnika za zobowiązania wynikające z prawa celnego i podatkowego. Prowadzenie postępowań administracyjnych w zakresie regulowania sytuacji towarów. Prowadzenie postępowań w I instancji w zakresie elementów służących do naliczania należności celnych przywozowych i należności celnych wywozowych oraz innych środków przewidzianych w wymianie towarowej. Wykonywanie zadań związanych ze stosowaniem środków i ograniczeń pozataryfowych oraz innych ograniczeń wynikających z przepisów odrębnych. Wydawanie certyfikatów weryfikacji dostawy towarów, technologii lub usług o znaczeniu strategicznym oraz prowadzenie ewidencji wydanych certyfikatów. Rejestrowanie w systemie Zefir danych wynikających z rozstrzygnięć wydanych w komórkach merytorycznych. Udzielanie informacji bezpośrednich, telefonicznych i pisemnych z zakresu stosowania przepisów prawa celnego i podatkowego.
Prowadzenie szkoleń w zakresie właściwości rzeczowej komórki na rzecz innych komórek organizacyjnych/podmiotów. Udzielanie niezbędnej pomocy komórkom organizacyjnym Urzędu Celnego w zakresie procedur gospodarczych, zwolnień celnych i towarów strategicznych oraz współpraca z koordynatorem merytorycznym w Izbie Celnej w [...] w zakresie towarów strategicznych i konsultantem w zakresie procedur gospodarczych.
Przywołana w skardze Decyzja nr [...] Naczelnika UC w [...] z dnia [...] maja 2011 r. oraz Decyzja nr [...] Naczelnika UC w [...] z dnia [...] marca 2012 r. i zawarte w nich przepisy nie są, w ocenie organów, dowodem wskazującym na wykonywanie zadań policyjnych przez funkcjonariuszy pełniących służbę w Referacie [...], w tym przez skarżącą.
W ocenie Szefa KAS organy nie poprzestały wyłącznie na przeanalizowaniu kart zakresów obowiązków. W celu zgromadzenia dodatkowego materiału dowodowego, w dniu [...] lutego 2021 r. organ skierował pismo do I. N.
z prośbą o przedstawienie dodatkowych informacji i dokumentów, które mogłyby stanowić potwierdzenie realizacji zadań policyjnych. Wśród wspomnianych
w zażaleniu przez skarżącą zadań znajdowała się współpraca z policją i prokuraturą, jak i organami i instytucjami z innych krajów w zakresie wykrywania i ściągania przestępstw, jednak takie zapisy nie były zawarte w zakresach obowiązków i innych zgromadzonych dokumentach. Dlatego organ podjął czynności zmierzające do uzyskania dokumentów potwierdzających m.in. wspomnianą wyżej współpracę
z organami, poprzez skierowanie wspomnianego wyżej pisma. I. N.
w odpowiedzi na pismo złożyła dodatkowe wyjaśnienia, jednak nie były one,
w ocenie organów obu instancji, wystarczające do wydania przedmiotowego zaświadczenia.
Szef KAS, odnośnie zarzutów niekonstytucyjności dotyczących art. 12 ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej oraz art. oraz art. 21 ust. 1 oraz 22 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy zaopatrzeniowej (Dz. U z 2017 r., poz. 1321), które to przepisy, w ocenie skarżącej, były podstawą wydania zaskarżonego postanowienia, zwrócił uwagę, że powołane uregulowania wprowadzone zostały na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 marca 2015 r. (sygnatura akt K 39/13), który potwierdził podnoszone od lat twierdzenia środowiska funkcjonariuszy celnych o ich prawnej (bezpodstawnej i niezasadnej) dyskryminacji wyrażającej się w braku objęcia funkcjonariuszy Służby Celnej zaopatrzeniowym systemem emerytalnym właściwym dla pozostałych służb mundurowych i pozostawaniem tychże funkcjonariuszy (jako funkcjonariuszy jedynej/ostatniej formacji mundurowej w powszechnym systemie ubezpieczeń społecznych) (zob. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy zaopatrzeniowej).
W przedmiotowym wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż art. 1, art. 18a i art. 18b ustawy zaopatrzeniowej są niezgodne z art. 32 Konstytucji w zakresie, w jakim wśród osób uprawnionych do świadczeń emerytalnych pomijają funkcjonariuszy Służby Celnej, którzy wykonują zadania określone w art. 2 ust. 1 pkt. 4-6 ustawy
z dnia 27 sierpnia 2009 roku o Służbie Celnej.
Nadto Szef KAS podniósł, iż zgodność z Konstytucją ww. przepisów ustawy zaopatrzeniowej, oraz ustawy o zmianie ustawy zaopatrzeniowej, których konstytucyjność kwestionuje skarżąca, nie była przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny, a zatem korzystają one z domniemania ich konstytucyjności i mogą stanowić podstawę rozstrzygnięć organów administracji wydawanych
w indywidualnych sprawach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.); zwanej dalej p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W związku z powyższym Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie postępowania uproszczonego.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści, nie naruszają prawa.
Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń uregulowane zostało w przepisach działu VII (art. 217 i nast.) k.p.a. Zaznaczyć należy, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest postępowaniem uproszczonym i w znacznym stopniu odformalizowanym. Jego istotą jest jedynie urzędowe poświadczenie istniejącego stanu prawnego lub faktycznego. Podkreślić należy, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Tym samym nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych, niewynikających z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych, znajdujących się w jego posiadaniu (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1778/11). Postępowanie, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem są okoliczności, wynikające z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienie, czy dane te odnoszą się do wnioskodawcy, faktów oraz stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencje lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. I OSK 1518/12).
Z tego też względu nie mogły mieć w powyższym zakresie zastosowania przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co czyni zarzut naruszenia tych przepisów niezasadnym.
Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że okresy pełnienia służby, które należało zaliczyć do okresu realizacji przez skarżącą tzw. zadań policyjnych, wskazano po wnikliwej analizie dokumentacji, znajdującej się w zasobach Izby Administracji Skarbowej w [...], a także materiałów przedstawionych przez skarżącą. W oparciu o kwerendę tej dokumentacji i jej wyniki organ prawidłowo przyjął, że skarżąca nie realizowała "zadań policyjnych", określonych w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej i w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej, w okresie pełnienia służby od dnia [...] maja 2002 r. do dnia [...] marca 2012 r. w Referacie [...]/Referacie [...]
w Urzędzie Celnym w [...]. Zadania realizowane w tym czasie, nie obejmowały bowiem rozpoznawania, wykrywania, zapobiegania lub zwalczania przestępstw
i wykroczeń.
Z uwagi na to, że posiadana przez organ dokumentacja nie potwierdza, aby skarżąca realizowała w kwestionowanym przedziale czasowym zadania, określone
w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ww. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, nieuzasadniony jest zarzut naruszenia prawa materialnego. Organ zatem zasadnie odmówił wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści.
Jak słusznie podniósł Szef Krajowej Administracji Skarbowej, nie wszystkie zadania realizowane przez funkcjonariuszy Służby Celnej były zadaniami o charakterze policyjnym, a w związku z tym nie istnieje obowiązek objęcia systemem zaopatrzenia emerytalnego każdego funkcjonariusza.
Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu do wyroku z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt K 39/13 (OTK-A 2015/3/27) stwierdził, że funkcjonariusze Służby Celnej, którzy bezpośrednio rozpoznają, wykrywają, zapobiegają i zwalczają określone typy przestępstw i wykroczeń, wykonują zadania podobne do ustawowych zadań funkcjonariuszy Policji oraz, że to podobieństwo wykonywanych zadań przekłada się na zakres faktycznie podejmowanych czynności i stopień narażenia życia i zdrowia. Z tej racji Trybunał uznał, że funkcjonariusze Służby Celnej, wykonujący zadania określone w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy o Służbie Celnej, są podobni do funkcjonariuszy Policji. Tym samym przyjął, że nie znajduje konstytucyjnego uzasadnienia odmienne potraktowanie tej grupy funkcjonariuszy Służby Celnej wobec funkcjonariuszy Policji w zakresie prawa do zabezpieczenia społecznego.
W świetle powołanego wyroku TK, to wykonywanie zadań o ściśle policyjnym charakterze, a nie fakt pozostawania w stosunku służbowym i realizacji wszystkich zadań powierzonych Służbie Celnej, jest decydującym warunkiem niezbędnym do spełnienia przesłanek nabycia uprawnień emerytalnych. Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że w ramach struktur organizacyjnych Służby Celnej wyodrębnione były różne komórki organizacyjne, którym przypisane były zróżnicowane zadania. Niektóre z nich bezpośrednio rozpoznawały, wykrywały, zapobiegały oraz zajmowały się zwalczaniem przestępczości, inne zaś w sposób pośredni przyczyniały się do realizacji tych zadań.
Zdaniem Sądu, przyjęcie przez organ tak interpretowanego zakresu podmiotowego art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej
i art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, ograniczającego go do tych funkcjonariuszy, którzy realizowali zadania określone w ww. przepisach w sposób bezpośredni, warunkowało przyjęcie, iż zadania realizowane przez I. N. w okresie od [...] maja 2002 r. do [...] marca 2013 r., kiedy pełniła służbę w Referacie [...]/Referacie [...] w Urzędzie Celnym w [...] nie były zadaniami o charakterze policyjnym.
Końcowo zauważyć należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Powyższy przepis wyznacza ścisłe granice wykorzystania w postępowaniu administracyjnym nowych dowodów. Z regulacji tej wprost wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód
z dokumentów, przy czym ma być to dowód uzupełniający, pozostający w związku
z oceną legalności zaskarżonego aktu. Przy czym zaznaczenia wymaga, że sąd administracyjny, zgodnie z art. 133 § 1 w zw. z art. 106 § 1 p.p.s.a., orzeka na podstawie akt sprawy, a w aktach sprawy przedłożone przez skarżącą dokumenty się znajdują. Odnośnie zaś wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, należy wskazać, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie może być prowadzone postępowanie dowodowe w szerszym zakresie, w tym z zeznań świadków. Przy czym materiał dowodowy zebrany przez sąd administracyjny nie służy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, lecz weryfikacji kompletności materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy oraz prawidłowości opartych na nich ustaleń organu w zakresie stanu faktycznego (A. Bińczyk, O znaczeniu akt sprawy dla wyniku sądowoadministracyjnej kontroli działalności administracji publicznej, ZNSA 2013, nr 3, s. 125 - 137).
Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło