II SA/Wa 303/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant specjalista Ewa Kielak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi E.S. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - oddala skargę - Prezes Rady Ministrów postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. wydanym na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 K.p.a. odmówił przywrócenia E. S. terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w sprawie przyznania świadczenia specjalnego, zakończonej postanowieniem Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...]. Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]odmówił E. S. przyznania świadczenia specjalnego na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). Decyzja ta, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]). W wyniku wniesionej przez E. S. skargi na powyższą decyzję, sprawa była rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1843/13, oddalił skargę. Następnie zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2015 r. wydanym w sprawie sygn. akt I OSK 3051/14, oddalił skargę kasacyjną E. S. od wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 stycznia 2014 r. . Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. E. S. ponownie złożył wniosek o przyznanie świadczenia specjalnego na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, uzasadniając go swoją aktywnością społeczną. Prezes Rady Ministrów postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. wydanym na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku E. S. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w ponownym wniosku E. S. nie wskazał żadnych dowodów, istotnych okoliczności sprawy, które nie zostały wyjaśnione i nie były brane pod uwagę przy wydawaniu ostatecznej decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. Postanowienie to zostało doręczone E. S. w dniu 20 listopada 2015 r. Pismem z dnia 10 grudnia 2015 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w tym samym dniu) E. S. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie świadczenia specjalnego na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Jednocześnie skarżący załączył kopie dokumentów wskazujących na pobyt w sanatorium stwierdzając, że "nie mógł wcześniej nadać pisma zgodnie z pouczeniem". Z załączonej do pisma karty informacyjnej wynikało, że E. S. przebywał na leczeniu w sanatorium w dniach [...] listopada 2015 r. Prezes Rady Ministrów postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. wydanym na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 K.p.a. odmówił przywrócenia E. S. terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w sprawie przyznania świadczenia specjalnego, zakończonej postanowieniem Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, iż zgodnie art. 127 § 3 w zw. z art. 144 K.p.a. strona niezadowolona z postanowienia może zwrócić się do Prezesa Rady Ministrów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Organ wskazał, iż postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2015 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku E. S. o przyznanie świadczenia specjalnego, zostało doręczone żonie wnioskodawcy - stosownie do art. 43 K.p.a. - w dniu 20 listopada 2015 r. Natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego wniosku został nadany w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 10 grudnia 2015 r. Jednocześnie, z jego uzasadnienia wynikało, że E. S. nie mógł nadać wniosku w terminie wskazanym w pouczeniu, gdyż przebywał w sanatorium w J., w okresie do [...] do [...] listopada 2015 r. Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 58 § 1 i 2 K.p.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności prawnej, jest spełnienie łącznie trzech przesłanek: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie organu E. S. nie uprawdopodobnił, aby po dniu doręczenia mu postanowienia Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2015 r. zaistniała przeszkoda, której nie mógł usunąć, uniemożliwiająca zachowanie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie tej sprawy. Nie uprawdopodobnił bowiem, aby fakt pobyt w sanatorium, uniemożliwiał mu zachowanie terminu, tj. aby podczas tego pobytu nie miał możliwości nadania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy osobiście lub wyręczenia się inną osobą we wskazanym w postanowieniu terminie. Ponadto z akt sprawy wynika, że nie został zachowany także termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Termin ten wynosi bowiem siedem dni od ustania przyczyn uchybienia terminowi. Wnioskodawca przebywał natomiast na leczeniu w sanatorium do dnia [...] listopada 2015 r., a wniosek o przywrócenie terminu i ponowne rozpatrzenie sprawy nadany został dopiero 10 grudnia 2015 r., a zatem po upływie tego 7-dniowego terminu. W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. S. wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy i przyznanie świadczenia specjalnego za jego zasługi w udzielaniu pomocy innym osobom. W uzasadnieniu skargi ponownie wskazał, że jego pismo z dnia 10 grudnia 2015 r. nie zostało wysłane w terminie, bowiem przebywał na leczeniu w sanatorium w J. Skarżący zaznaczył, że przesłał wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wypis leczenia w celu usprawiedliwienia pobytu poza miejscem zamieszkania. Prezes Rady Ministrów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ zaznaczył, iż sam fakt pobytu w sanatorium nie jest okolicznością uprawdopodobniającą, że uchybienie terminowi - na złożenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy - nastąpiło bez winy strony. Pobyt skarżącego w sanatorium nie wykluczał bowiem możliwości nadania w urzędzie pocztowym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w miejscu gdzie aktualnie przebywał, nie wykluczał też możliwości działania za niego przez osobę trzecią. Zatem w ocenie organu nie zachodziła w niniejszej sprawie obiektywna niemożność dokonania przez skarżącego czynności w ramach toczącego się postępowania administracyjnego - złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto, w niniejszej sprawie skarżący nie dopełnił także przesłanki określonej w art. 58 § 2 K.p.a., gdyż wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. E. S. przebywał bowiem w sanatorium w okresie od [...] do [...] listopada 2015 r., a zatem termin 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi upłynął w dniu 7 grudnia 2015 r. Natomiast pismo skarżącego - wniosek o przywrócenie terminu - zostało wysłane do organu dopiero w dniu 10 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonym postanowieniem odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego od postanowienia organu o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego, tj. świadczenia o jakim mowa w art. art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 748 ze zm.). Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 58 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1 K.p.a.). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 K.p.a.). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 K.p.a.). Ponadto, co istotne, stosownie do treści art. 59 § 2 K.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Treść art. 58 § 1 K.p.a. wskazuje, że jedną z przesłanek, od zaistnienia której uzależnione jest pozytywne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie, że uchybienie to nastąpiło bez winy zainteresowanego. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza zatem udowodnienia braku winy, ale wskazanie z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że dana czynność w określonym przez przepisy prawa czasie nie mogła zostać dokonana z przyczyn nieleżących po stronie zainteresowanego. Zgodnie z poglądami prezentowanymi w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku wiąże się z obowiązkiem strony dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji o braku winy można mówi tylko w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, str. 282; zob. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, Lex nr 33415). W niniejszej sprawie organ prawidłowo uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pobyt w sanatorium w okresie, w którym otworzył się i zakończył termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie, nie czynił niemożliwym wniesienia tego środka odwoławczego w terminie. Należy bowiem zwrócić uwagę, że postanowienie z dnia [...] listopada 2015 r. zostało prawidłowo doręczone w dniu 20 listopada 2015 r. Odbiór tego postanowienia potwierdziła żona skarżącego, a więc dorosły domownik w rozumieniu art. 43 K.p.a. Mimo że termin do złożenia wniosku ponowne rozpatrzenie sprawy upływał w dniu 27 listopada 2015 r., a więc przed powrotem skarżącego o domu, to nie było żadnych przeszkód, aby skarżący mógł się skontaktować z żoną, choćby telefonicznie, i dowidzieć się o doręczonym mu postanowieniu. Mógł on następnie złożyć za pośrednictwem poczty wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w przypisanym dla tej czynności procesowej terminie. Ponadto skarżący składając do organu w dniu [...] listopada 2015 r., a więc tuż przed wyjazdem do sanatorium, wniosek o przyznanie świadczenia specjalnego winien liczyć się z tym, że w okresie jego nieobecności w domu może być kierowana do niego korespondencja w tej sprawie. Skarżący mógł zatem odpowiednio zorganizować swoje sprawy tak, aby zminimalizować ryzyko uchybienia terminu do dokonania czynności procesowych w postępowaniu, które zainicjował. Ponadto, słusznie organ podniósł, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku po ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący złożył po terminie określonym w art. 58 § 2 K.p.a. Skoro bowiem przyczyną uchybienia terminu w niniejszej sprawie był pobyt skarżącego w sanatorium, to w świetle tego przepisu, wniosek o przywrócenie terminu winien on złożyć w terminie 7 dni od dnia powrotu do domu. Pobyt skarżącego w sanatorium zakończył się w dniu [...] listopada 2015 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu został złożony dopiero w dniu 10 grudnia 2015 r., a więc po upływie wskazanego 7-dniowego terminu. Prezes Rady Ministrów prawidłowo zatem odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D z. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.